کد خبر: ۱۷۳۱۸
تاریخ انتشار: ۲۰ خرداد ۱۳۹۹ - ۱۶:۵۱-09 June 2020
هرابرزئیتی (haraberezayiti) به معنای «کوه هَرا» در زبان پهلوی به هربرز و در فارسی به البرز بدل شده است. (اوشیدری، ۱۲۰ و ۴۸۸) البرزکوه، از جایگاه های بسیار مقدس و معنوی در اساطیر ایرانی است که با اغلب رویدادهای اسطوره ای پیوند دارد.
عصراسلام: این کوه بر گرد عالم کشیده شده است و کوه خدایان و جایگاه ایزدان و شاهان است. هم ایزد مهر بر فراز البرز سکنا دارد و هم سروش بر فراز البرز کاخی دارد با هزار ستون، سیمرغ برفراز البرز لانه دارد و منوچهر، هنگامی که به پادشاهی ایران برگزیده می شود از البرز فرود می آید. 

خورشید و ماه و ستارگان بر فراز قله آن می گردند. آنجا که نه شب است و نه ظلمت و نه باد سرد می وزد و نه باد گرم، (مهر یشت) از ناخوشیها بری و از آلایش و ناپاکی اهریمنی عاری است. «هنگامی که جمشید از خداوند خواست که مرگ و بیماری را از مردم کشورش دور کند، مردمان چنان فزونی گرفتند که زمین بر ایشن تنگ شد، او از خدا خواست که آن را بر ایشان فراخی بخشد و خدا به او فرمان داد که به کوه البرز که همان کوه قاف است و بر کره زمین محیط باشد برود، و کوه را فرمان دهد که از هر سو سیصدهزار فرسنگ گسترش یابد و او چنین کرد. 

(مقدسی، به نقل از کریستن سن، ۴۰۸)  از این جا آشکار می‌گردد که در باور اسطورهای ایرانی، نقش کوه البرز در تکوین عالم آشکار می گردد. همچنین بنا به گزارش های بندهش، شکل گیری البرز، بخشی از نبرد و مقاومت زمین در برابر تازش اهریمن بود. هنگامی که اهریمن به آفرینش اهورا مزدا هجوم اورد، زمین به لرزه درآمد، و به خاطر این لرزه، از گوهر کوه که در زمین آفریده شده بود، نخست کوه البرز شروع به رویش کرد و سپس دیگر کوه ها از ریشه البرز روییدند و باعث پایداری زمین در برابر هجوم اهریمن شدند. (نقل به مضمون، بهار، ۱۱۲) البرز در طول هشتصد سال تکوین یافته است و ۲۲۴۴ کوه دیگر زمین از البرز منشعب شده است. 

در فرجام عالم نیز، به هنگام داوری نهایی، گذار همگان بر پل چینوَد خواهد بود و « چینود یا چینور پلی است حد فاصل این جهان و آن جهان که بر بالای قله دائیتی جای دارد و یک بازوی آن در بن البرز در شمال و بازوی دیگر آن در سر البرز در جنوب قرار دارد.» (آموزگار، ص ۸۷)

در داستان های حماسی ایرانی نیز، البرز جای جای یاد شده است. جای زندگی نهانی فریدون، زندان ابدی ضحاک، جایگاه دیو سفید، آشیان سیمرغ و  جایگاه رزم آوری آرش برای نجات ایران است. 

منابع:
آرتور کریستن سن، نخستین انسان و نخستین شهریار
جهانگیر اوشیدری، دانشنامه مزدیسنا
ژاله آموزگار، تاریخ اساطیری ایران
مهرداد بهار، پژوهشی در اساطیر ایران

علوم وفنون ادبی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان