کد خبر: ۱۶۹۵۴
تاریخ انتشار: ۰۷ خرداد ۱۳۹۹ - ۱۱:۰۲-27 May 2020
مدّتی پیش پویش و هشتگی راه افتاد و هدف آن بیم دادن از عواقبی بود که شکسته‌نویسی می‌تواند در پی‌ داشته باشد.
عصراسلام: مقاله‌های سودمندی در این باب نوشته شد. من هم به سهم خود چند خطی نوشتم و از نوباوگانِ نوآموزی گفتم که هنوز املای درست کلمات در ذهنشان حک نشده است و خواندن و نوشتن کلمات نصفه‌نیمه می‌تواند در روند یادگیری آنها خلل ایجاد کند. ولی نگاهی به فضای مجازی نشان می‌دهد «گوش اگر گوش تو و ناله اگر نالۀ ماست/ آنچه البته به جایی نرسد فریاد است»! 

زمین گشت و زمان گذشت و روزبه‌روز چشممان بیشتر به زبان یأجوج و مأجوج روشن شد. شکسته‌نوشتن، حساسیت نویسندگان به درست‌نوشتن را به‌خصوص در فضای مجازی از بین برد. بی‌قیدی و هرج‌ومرج به وجود آورد و جوانان را به سویی برد که حالا هر که هر طور عشقش می‌کشد کلمات را می‌نویسد و به قول معروف شیرتوشیر و هرکی هرکی شده است! از ایرادهای نحوی و فلان و فلان هم دیگر نمی‌گویم که مثنوی هفتاد من کاغذ نشود! 

حالا دیگر غلط‌نویسی هم مثل هزار چیز کریه دیگر دارد مُد می‌شود. دارد مد می‌شود که به جای «از» نوشته شود «عز». به جای «سلام» نوشته شود «صلا» و به جای «پس» نوشته شود «پ». ولی این مد دیگر مثل لبِ شُتری و ابروی پاچه‌بزی و گوش شیطانی و دماغ فرورفته نیست که چند سالی بنشینیم و صبر پیش گیریم تا خوش‌خوش خرامان گورش را گم کند. کار بیخ پیدا کرده و دارد زبانی دیگر که دست‌کم برای نسل من غریبه و گاه نامفهوم است بین جوانان رایج می‌شود و آیندۀ زبان فارسی را در مه و ‌دود فرو می‌برد.

حال این پرسش پیش می‌آید که چه باید کرد؟ چطور باید رخت از این ورطۀ هولناک بیرون کشید و از هرج‌ومرج و بی‌ضابطگی به نظم و قاعده و قانون رسید. به گمان من بهترین راه این است که نخست فارسی شکسته که انعکاس تلفّظ فارسیِ گفتاری در نثر است را به عنوان زبانی که دست‌کم در فضای مجازی پرکاربرد است به رسمیت بشناسیم، دیگر اینکه فارسی شکستۀ درستِ سروسامان‌دار را یاد بگیریم و دیگران را هم تشویق به آموختن کنیم. برای مثال «بذار» و «می‌خوام» معادل درست کلمات «بگذار» و «می‌خواهم» در فارسی شکسته است و «بزار» و «می‌خام» نادرست است. یا «رفته‌ام» که ماضی نقلی است گفتاری‌اش می‌شود «رفته‌م» و «رفتم» غلط است.

برای رسیدن به خط معیار و یک‌دست راهی جز تدوین دستور خط و فرهنگ املایی نیست. دستور خط مجموعۀ قواعدی است که به وحدت نگارش لغات و صورت‌های دستوری توجّه دارد و وظیفه‌اش رسیدن به یک زبان نوشتاری یک‌دست و رسم‌الخط مشترک است. کتاب «فارسیِ شکسته» تألیف آقای امید طبیب‌زاده منبع خوبی است برای فراگیری شکسته‌نویسی. مؤلّف بر اساس متون معتبر ادبیات معاصر دستور خط و فرهنگ املایی تدوین کرده است، بر آن مقدمه‌ای سودمند نوشته و به چندین سؤال رایج و بنیادین در باب شکسته‌نویسی پاسخ داده است. سؤال‌های مهمی چون:

- چرا به دستور خط نیاز داریم؟ 
- صورت‌های شکسته به چه صورت‌هایی اطلاق می‌شود؟
- آیا شکسته‌نویسی همان گفتاری‌نویسی است؟
- چرا در نثر پیش از مشروطه شکسته‌نویسی وجود نداشت؟
- آیا می‌توان مانع از شکسته‌نویسی در رمان‌های فارسی و فضای مجازی شد؟
- آیا لازم است در مدارس به فارسی شکسته و چگونگی شکسته‌نویسی توجّه شود؟
و چندین پرسش‌ راه‌گشای دیگر...

کتاب در سال ۱۳۹۸ توسط انتشارات کتاب بهار منتشر شده است.

عاطفه طیه 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان