کد خبر: ۱۶۵۷۲
تاریخ انتشار: ۲۱ ارديبهشت ۱۳۹۹ - ۱۹:۱۶-10 May 2020
شکاف بین مردم و حاکمیت در صورت تعمیق، بسیار بیشتر از آن که به تصور بیاید می‌تواند مسئله‌ساز شود.
عصراسلام: در این میانه روشنفکر آگاه، به عنوان یک انذاردهنده در حد واسطه مردم و حاکمیت تا حدودی می‌تواند نقش‌آفرین باشد، اما در صورت فقدان زمینه‌های تاثیرگذاری سخن اهل درد، این مغاک روز به روز عمیق‌تر خواهد شد. این در حالی هست که واکاوی هویت ملی به عنوان یک پروبلماتیک با انواع امتناعات مواجه است و شکاف بین نوگرایان و سنت‌گرایان، روز به روز خود را در ساحات مختلف بیشتر بروز می‌دهد.

توصیف هستی اجتماعی ایرانیان چندان که وفادار به پدیدارها باشد و گزارشی منطبق با واقعیت‌های عینی را در بر بگیرد کوشش نظریه‌ورزانه‌ای هست که اگر بخواهد همه ساحات فرهنگ، سیاست، اجتماع و... را در بر بگیرد می‌تواند به مثابه پیش‌درآمدی بر تبیین جامعه‌شناختی امور و مسائل قلمداد شود. این مهم بدون وجه نظر تاریخی و بدون توجه به دیالکتیک امر محلی و امر جهانی ممکن نخواهد بود.

از اهم مسائلی که نیاز مبرمی به بازتعریف دارد، مسئله پروبلماتیک هویت ملی در همه ابعاد آن است. نمی‌توان صرفاً با تکیه بر یک ایدئولوژی ناسیونالیستی، یک صورت‌بندی دقیق و ملهم از امر واقع از هویت ملی ارائه کرد. 

سخن راندن از ضرورت توصیف هستی اجتماعی و واقعیات عینی جامعه ما و تبیین جامعه‌شناختی شکاف‌ها و گسیختگی‌های اجتماعی آن، مجال مستوفایی می‌طلبد، عجالتاً اشارتی مختصر به پویش نسلی رخ داده در جامعه، پرده از بسیاری امور کنار خواهد زد. با نگاهی اجمالی به تغییرات و تحولات الگوهای زیستی جوانان و نوجوانان دهه‌های جدید می‌توان تاثیر و تاثرات فرآیندهای جهانی را بر سبک زندگی و امر روزمره در زندگی ایرانیان در نظر آورد. کندرسه در آستانه عصر جدید تحولات دولت و جامعه، تحولاتی که مقدر بود محصول انقلاب، اختراعات علمی، و سرمایه‌داری باشد، به این نکته پی برد که هر نسلی بهتر است قانون اساسی سیاسی خود را تولید کند و هیچ نسلی نباید نسل‌های آینده را تابع قوانین خویش سازد.

سخن‌سرایی در باب مطلق «ایرانی بودن» چندان هم بی خطر نیست؛ و هر آینه گوینده را با خطر سقوط به ورطه احساسات کور ملی‌گرایانه و وطن‌پرستانه روبه‌رو می‌کند. برای پرهیز از درغلتیدن به ابتذال روایت‌سازی رومانتیک از ایرانیت، می‌توان خود را به برخورداری از امکانات و مواهب وجه نظری تاریخی و رویکردی پدیدارشناختی مجهز ساخت. 

ایرانی از طرفی قهراً پایی در سنت تاریخی خود دارد و پایی لرزان در تجربه‌ای به غایت هراس‌آور، اما لاجرم وسوسه‌انگیز به نام مدرنیته. همو روزگاران درازی به اسم و رسم آبا و اجدادی خویش نامی در نام‌ها داشته و خانه‌ای مستحکم از برای زیستن به نام و کنیه خویش. همین امروز هم هر جایی بر روی این کره خاکی که بایستد او را ایرانی صدا خواهند کرد. اما به ناگاه مغاکی زیر پای او دهان باز کرده است و او را به جهانی ناشناخته پرتاب کرده است. بیگانه‌ای در درون، او را با خویش بیگانه ساخته است، تو گویی که زبان غیر را نیاموخته، زبان هم‌سخنی با خویش را درباخته است. 

خیلی هم بی‌مناسبت نخواهد بود اگر امروز که سرنوشت ایران و ایرانی در هاله‌ای از ابهام پیچیده است، هر کدام از ما ایرانیان از صدر تا ذیل شهروندان و حکمرانان، در خلوت خویش این سوال را از خودمان بپرسیم، آیا امید رستگاری نیست؟!

اگر رستگاری تبدیل به یک خواست ملی شود، برکات زیادی می‌توان بر آن متصور شد.
«ما» امروز می‌بایست انگشت بگذاریم بر روی اشتراکات و تقدیر مشترک تاریخی‌مان، و امکاناتی که فرا روی‌مان وجود دارد. برای جهان غیر ایرانی، چه اهمیتی دارد که ما، بمانیم یا نمانیم!

محمد حسن علایی (پژوهشگر)
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان