کد خبر: ۱۶۴۵
تاریخ انتشار: ۰۵ ارديبهشت ۱۳۹۷ - ۱۰:۴۰-25 April 2018
در تاریخ حوزه علمیه شیعه اکثریت علما نسبت به حکومت ها نگاه استقلالی و استعلایی داشته اند و رفتارسیاسی در مواجهه با انقلاب امام خمینی نیز تاحدودی اینگونه بوده است. 
اگرچه اکثر علمای بزرگ حوزه از امام خمینی(ره) در برابر شاه دفاع می کردند ولی هویت مرجعیت و حوزه را در سیاست های ایشان هضم نکردند.

شما کافی است به نظرات و رفتارهای سیاسی علمای معاصر امام خمینی نگاه کنید. آیات عظام حکیم، خویی، شریعتمداری، گلپایگانی، مرعشی نجفی، سید محمد و سید عبدالله شیرازی، سیدحسن قمی، سید احمدخوانساری. وحیدی، سیدمحمد و سید صادق روحانی، اراکی، علامه طباطبایی، شیخ مرتضی حائری و...، ونیز نسل بعدی آنها مانند آیات عظام بهجت، تبریزی، وحید خراسانی، شبیری زنجانی، و صافی گلپایگانی... هیچ کدام با حکومت جمهوری اسلامی هموژنیزه نشدند اما تاکنون جامعه ما به غلط گمان کرده است که انقلاب اسلامی، محصول فکر و عمل آنهانیز بوده است. در حالی که این یکی از اشتباهات و بلکه از مغالطه های بزرگ زمانه است. این علما در حکومت مداخله نکردند و نسبت به ان " لابشرط"  بودند. علمای بلاد نیز مانند زعمای یاد شده عمل کرده اند و شهرت و موقعیت و توانایی مالی خود را وامدار حکومت ها نمی دانستند و به خود و شاگردان و مریدان و شبکه تبلیغی خودجوش متکی بوده اند و تا حد زیادی دستشان در دست مردم قرار داشت. در واقع بخش مهمی از "استقلال مراجع" به دلیل "استقبال مراجعان" بوده است و مخاطبان مراجع ازسوی حکومت تعیین و تامین نمی شدند! و روحانیت‌ما آنچنان به مردم وابسته بود که شهید مطهری به استقلال حوزه از منت مردم می اندیشید.

اما در ده های اخیر  حوزه های ما اینگونه نبوده و نیست و خود را به نظام آنچنان گره زده اند که مرجع شدن بدون حمایت رسانه ای و بودجه ای حکومت، بسیار دشوار شده است. از این رو کسانی که اخیرا از استقلال حوزه سخن می گویند، بیش از هرچیز به "استقلال از حکومت" می اندیشند. ولی این مقصد نیز بس بعید می نماید زیرا اکنون دیگر نه از آن حمایت های مردم چندان خبری هست، و نه از مراجعات آنان.  بسیاری از مردم، نه حوزه را نیازمند خود می دانند و نه خود را نیازمند مراجعه به حوزه، بلکه سعی می کنند مسائل دینی خود را از گروه های غیر حوزوی دریافت کنند یا خودشان حل کنند!

امروز سیستم عرضه و تقاضای معنوی به هم ریخته است و ظاهرا تعداد"گوینده" از "شنونده" بیشتر شده است! و صدای "تعمیم مرجعیت" و "خود مرجع پنداری" در جامعه به گوش می رسد و ‌حوزه های امروز با آنکه مشکل "کمبود مرجع" ندارند ولی ظاهرا از مشکل "کمبود مُراجعه" رنج می برند. از این رو برای استقلال قبل از انکه از حکومت منفصل شوند ناچارند به بازیابی جایگاه مردمی و ترمیم فرایند "مراجعه" و ارتباط با جامعه بپردازند.

سید زین العابدین صفوی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
رنگ خدا
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
پنجره
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان