کد خبر: ۱۶۳۳۳
تاریخ انتشار: ۱۲ ارديبهشت ۱۳۹۹ - ۱۱:۰۶-01 May 2020
« مارو چوبكاري مي‌فرماييد قربان» و يا « چوبكاري نفرماييد!» و... تعارفاتي هستند كه در بين مردم بسيار رايج بوده و به خصوص وقتي يك بزرگتر (به لحاظ سن، جايگاه اجتماعي و سياسي و يا اداري) از فرد پايين‌تر از خود تعريف و تمجيدي مي‌كند، فرد كوچكتر با لبخند و تعارف اين اصطلاح را بكار مي‌برد.
عصراسلام: اين اصطلاح هيچ ربطي به فلك كردن و به چوب بستن خاطيان و بعد از سر لطف با تركه به كسي زدن ندارد. چوبكاري از ريشه «چوب زدن» است و چوب زدن يعني حراج كردن. 

اگر حراجي‌هاي سنتي را ديده باشيد فردي مورد حراج را در روي پيشخوان يا روي زمين نهادي و با چوب بلندي كه در دست دارد به آن زده و مرتب قيمت را براساس پيشنهاد متقاضيان بالا مي‌برد. مثلاً در بازار ماهي فروشان چالوس، ماهيگيران صيد خود را به چوبزن داده و او بر روي دسته‌هاي ماهي قيمتي اوليه مي‌نهد. سپس بلند مثلاً فرياد مي‌زند:« ۵ تا ماهي سفيد.. اينجا... اينجا (و با هربار اينجا گفتن يا پيشنهاد قيمت بالاتر با چوبش اشاره‌اي به گروهي از ماهي‌هاي روي زمين مي‌كند) ۳۰ هزار... ۳۰ هزار... ۳۰ هزار... ۳۵... ۳۵ ... ۴۵ ... ۵۰...۵۰ ... ۵۰ هزار... ۵۰ هزار... نبود؟... ۵۰ هزار... فروخته شده به فلاني. 50 هزار...» و به سراغ دسته ديگر ماهي‌ها مي‌رود و اينگونه قيمت را بر حسب تقاضاي و علاقه‌ي خريدار بالا مي‌برد.

پس نتيجه چوبكاري افزايش قيمت مورد حراج، گاهي به چندين برابر قيمت اوليه است و مورد حراج، گويي كه ارزشش زياد شده و در واقع خواهان بيشتري يافته است. از اين رو اين اصطلاح به فرهنگ مردم كوچه و بازار راه يافته و وقتي مثلاً استادي در جمعي از دانشجويش تعريف مي‌كند يا مادر شوهري از عروسش تمجيد كرده از دست پخت و كدبانوگري‌اش مي‌گويد و يا مديري كارمندش را در مراسمي مورد تمجيد قرار مي‌دهد، افراد مورد تمجيد مي‌گويند:« نفرماييد... مارو چوبكاري مي‌كنيد. لايق اين حرفا نيستيم...» و از اين دست تعارفات و مقصودشان اين است كه همچون مراسم حراجي كه با چوبكاري و تعريف فروشنده، قيمت كالايي بالا رفته و به چندين برابر ارزش اوليه مي‌رسد، شما نيز داريد قيمت و ارزش و جايگاه ما را در برابر ديگران افزايش مي‌دهيد و اصطلاحاً ما را چوبكاري مي‌كنيد.

تركيب « از راه چوب به مرده زدن» نيز از همين ريشه است. وقتي كسي مي‌خواهد با دروغ و تزوير، كاري غيرواقع و ناشدني را شدني جلوه دهد و يا به ثمر برساند و يا از شرايط پيش آمده سوء استفاده كند مي‌گويند:« اينا مي‌خوان از راه چوب به مرده زدن به چيزي برسند...» يعني چيزي كه در صدد افزايش ارزش آنند و مي‌خواهند در منازعه‌اي با كمك آن برنده نزاع شوند، اصلاً مرده و ديگر ارزش آن قابل افزايش نيست. 

مثلاً در فيلم «در مسير تند باد» از ساخته‌هاي تحسين برانگيز مسعود جعفري‌جوزاني در فصلي از فيلم كه گروه‌هاي سياسي شهريور ۱۳۲۰، خود را ناسيوناليسم و فدايي كشور نشان مي‌دادند و با شعارهاي ميهن‌پرستانه خواهان جذب مردم بودند، شخصيت فهيم فيلم براي اينكه نشان دهد اين شعارها توخاليست و اين جماعت بجاي منازعه بر سر حكومت بايد اجنبي را از مملكت برانند، مي‌گويد:«اين حضرات كه مي‌خوان از راه چوب به مرده زدن، خودشون رو پشت خون رعيت پنهان كنند و دايه‌ي دلسوزتر از مادر بشن خودشون مهره اجنبي‌اند...» و منظورش از مرده ، ايران بود.


امیر نورمحمدی
کانال علوم وفنون ادبی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان