کد خبر: ۱۵۸۸۲
تاریخ انتشار: ۲۹ فروردين ۱۳۹۹ - ۱۴:۳۷-17 April 2020
در ابتدا باید بگوییم، منظور از موتور "Engine" است نه موتورسیکلت و منظور مقایسه پنج نوع موتور مختلف یعنی خطی، خورجینی، تخت، ستاره‌ای و دوار می‌باشد و مزایا و معایب هریک.
عصراسلام: برای شروع از موتور خطی شروع کنیم. هرگاه ۲ یا تعداد بیشتری سیلندر در یک موتور در امتداد یک خط قرار بگیرند و سيلندرها با هم موازي باشند موتور خطی داریم. نام انگلیسی موتور خطی Inline می باشد. 

پس I-4 یعنی یک موتور چهار سیلندر خطی و I-6 یعنی شش سیلندر خطی. طول و ارتفاع این نوع موتور نسبتاً زیاد و عرض آن کم می باشد. در حالت عادی مصرف آنها جزو بهترین و از نظر لرزش متوسط هستند البته منظور در شیوه های عادی است وگرنه بدترین نوع موتور را با هزینه زیاد می توان بالانس نمود و مصرفش را به حداقل رسانید.

از آنجا که برای ساخت یک موتور ۸ سیلندر یا ۱۲ سیلندر ممكنست نخواهيد قسمت جلوی ماشین را خیلی دراز بسازيد که بتواند این موتور را در خود جای بدهد موتورهای خورجینی به کار ميايند که بزرگترین حسن آنها طول کمتر موتور است که باعث می شود که جای دست برای مکانیکی که می خواهد پروانه رادیاتور را باز کند یا پمپ آب را تعویض کند هم وجود داشته باشد. موتورهای خطی زوج سیلندر از نظر بالانس شدن راحت تر هستند تا موتورهای فرد سیلندر. موتور پیکان یا رنو موتورهای I-4 هستند. موتور ب ام و i8 خطی سه سيلندر است.

موتورهای خورجینی یا V و یا حتی W تعداد سیلندرها را در طول دو ردیف یا چهار ردیف با یک میل لنگ مشترک قرار می دهند این موتورها دارای ارتفاع کمتر و ایده آل برای نصب در ماشین های موتور جلو و كاپوت شیب دار می باشند. احتمال لرزش در این نوع موتور مگر در نوع ۸ سیلندر، ۱۲ سیلندر و ۱۶ سیلندر آن زیاد است. میزان زاویه بین سیلندرها بسته به تعداد سیلندر برای بدست آوردن کمترین لرزش ضروری است. در مدل ۶ سیلندر به خاطر داشتن ۲ بلوک ۳ سیلندری لرزش بیشتری وجود دارد که باید با صرف هزینه بیشتری گرفته بشود. اصولاً اگر تعداد سیلندرها هر بلوک عدد فرد باشد مانند سه سیلندر و پنج سیلندر کار لرزش گیری مشکل تر است.

مقاومت مدل خورجینی برای کمپرس های بالا بیشتر است که علت آن سرسیلندرهای کوچکتر است (خیلی ساده فکر کنید که یک تکه فلز یک متری را می خواهید با دو نیم متری مقایسه کنید. فلز یک متری زیر فشار زودتر تاب برمی دارد تا نیم متری).

بسياري از سازندگان موتور V6 براي كم كردن مخارج همان V8 موجود خود راكه احتمالاً زاويه بين سيلندرهايش ٩٠ درجه است با كم كردن دوسيلندر به V6 تبديل ميكنند كه اشكال اينست كه براي V6 زاويه ١٢٠ درجه بهتر است و لرزش كمتري توليد ميكند ولي از سويي V6 با زاويه ١٢٠پهناي زيادي دارد و با هدف موتور كوچك و جمع و جور بودن منافات دارد.

موتورهای خطی تا چهار سیلندر به راحتی در ماشین های FWD جای می گیرند ولی از چهار به بالا بستگی به سایز ماشین و فاصله موجود بین اجزای داخلی دو گلگیر را دارد ولی یک 6 سیلندر خورجینی ٩٠ درجه به راحتی می تواند در همان فضای چهار سیلندر خطی جای بگیرد. 

اصولاً برای بسیاری از سازندگان موتور خورجینی پله بعدی بعد از موتور خطی بود و موتور V بعنوان موتور برتر تبليغ ميشد و کمتر سازندگان از خورجینی به خطی برمی گشتند ولي بنظر ميرسد كه اين اشكال ديگر وجود ندارد در حالیکه برای بعضی مانند ب ام و موتورهای خطی خوب كار کرده و دلیلی برای استفاده از خورجینی در شش سيلندرها در گذشته ندیده اند.

موتورهای تخت

در این مدل موتور هر دو سیلندر مقابل یکدیگر قرار گرفته و ضربات یکدیگر را خنثی می کنند. البته نه کاملاً چون سیلندرها کاملاً روبروی یکدیگر نیستند وگرنه فقط یکی می توانست به میل لنگ دسترسي داشته باشد. در این مدل موتور به وزنه های بالانس کننده کمتری احتیاج است در نتیجه موتور سبک تر است و چون قابلیت خنک شدن آنها از بقیه مدل‌ها بیشتر است که علت آن دور بودن پیستون هاست و اینکه در یک موتور چهار سیلندر که در دو ردیف مقابل هم وجود دارند هر سیلندری یا مستقیم در معرض هواست یا فقط پشت یک سیلندر دیگر است در حالیکه درموتور خطی سیلندر سوم و چهارم پشت سر دو سیلندر دیگر هستند و به آنها کمتر هوا می‌خورد. 

موتورهای خورجینی هم در دو ردیف هستند ولی سیلندرها با هم فاصله نسبتاً کمی دارند و برای خنک شدن مانند موتور تخت فضای باز ندارند. به دلیل اینکه در هواپیماهای کوچک نصب رادیاتور و حمل آب یا مایع خنک کننده بسیار سنگین می شود موتورهای تخت هوا-خنک موتورهای محبوب هواپیماهای یک موتوره هستند که علاوه بر سبکی جلوی دید خلبان را نیز نمی گیرند. جالب است که گاهی شما وقتی در حال پرواز فرودی در تابستان هستید و موتور آیدل است گاه موتور گرم می شود که چاره آن گاز بیشتر برای خنک شدن بیشتر موتور می باشد.

موتورهای تخت از نظر ارتفاع بهترین هستند از نظر مرکز ثقل نیز همینطور برای همین موتورسیکلت های سنگین ب ام و از این نوع موتور استفاده می کنند ولی بدی اینها پهنای زیاد موتور است که در موتورسیکلت ها حتی می تواند در کج کردن سرپیچ به زمین هم برسد. پورشه سال ها موتورهای ۹۱۱ خود را با هوا خنک می کرد. با اینکه ماشین ها موتور عقب بودند تا اینکه وقتی قرار شد حجم موتورها بالا برود و قدرت بیشتری تولید کنند بالاخره به رادیاتور روی آوردند. از ماشین های امروزی پورشه ۹۱۱ و سوبارو مشتری های دائمی موتورهای تخت هستند. موتورهاي تخت براي عبور از رودخانه بدترين هستند چون شمعها خيلي پايين قرار گرفته اند و موتور زودتر در آب غوطه ور ميشود.

موتورهای رادیال

این نوع موتور را می توان در هواپیماهای ملخی جنگ جهانی دوم سراغ گرفت که براحتی با هوا خنک می شدند و هر سیلندر مستقلاً در جریان باد موتور و جهت حرکت بود عرض و ارتفاع این موتورها زیاد ولی طولشان کم بود. تعداد سیلندرها برای بالانس شدن باید حتماً عدد فرد باشد.

من حتی موتورسیکلت با موتور رادیال را هم دیده ام و ویدیوی آن در سایت موجود است در ماشین هم می دانم حداقل برای آزمایش نصب شده. بالانس کردن آن بسیار مشکل است و موتورهای آرامی نیستند. کلاً موتورهای تخت و رادیال پر سروصداتر از بقیه هستند که یک علت آن در موتورهای تخت هوا-خنک بودن و نبودن آب در اطراف موتور برای گرفتن صدا و نبود متعلقات دیگر در بالای موتور است که تا حدی صدای آن را می گیرند.

موتورهای روتاری

عجیب ترین نوع موتور با بیشترین تعداد قطعه هستند که کم گشتاورتر از بقیه بوده و مصرفشان نیز از بقیه بیشتر است. اگر می بینید که فقط مزدا از آنها در مدل RX7 و RX8 استفاده کرده و بقیه هیچگاه به سمت آن نرفتند دلیل خوبی بر این است که این موتور آنقدرها خوب نیست که بقیه هم بخواهند از آن استفاده کنند.

حالا کی می تواند به ما بگوید که بالاخره کدام موتور بهتر است؟ کمپانی فراری از موتور خطی در مدل های اولیه، تا تخت در تستا روسا و خورجینی در ۴۵۸ استفاده کرده است. شاید آنها بهتر بدانند. فعلاً که دارند از موتورهای خورجینی در تمام مدل‌ها استفاده می‌کنند.


نوشته: فرهاد کاشانی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان