کد خبر: ۱۵۵۴
تاریخ انتشار: ۲۰ فروردين ۱۳۹۷ - ۱۵:۱۴-09 April 2018
بازار ارز و تکنیک "تنش"
در سال ۱۹۷۵ شرکت IBM در بازاریابی خود از شیوه‌ای نوآورانه و شاید کلاهبردارانه استفاده کرد. آن‌ها بر اساس ایده‌ی کارآفرین برجسته جین امدال (Amdahl) تکنیک ساده‌ای به کار بردند: "مشتریان بالقوه‌شان باید از محصولات رقباء می‌ترسیدند، نسبت به عملکرد آن‌ها اطمینان نداشته باشند و نهایتا نسبتا به آینده‌ی آن تردید داشته باشند".
این راهبرد شرکت IBM با نام "ترس، نااطمینانی و شک" (Fear, Uncertainty & Doubt) به اختصار تکنیک "تنش" (FUD)  شناخته می‌شود. راهبردی که مشتریان را به سمت خرید از IBM سوق می‌داد!

در دهه‌ی ۱۹۹۰ شرکت مایکروسافت نیز دقیقا از همین راهبرد بهره برد تا رقباء خود را از میدان خارج کند؛ اما کارآمدی این شیوه به مرور وارد سایر حوزه‌ها شد.

تکنیک "تنش" همان چیزی است که ما را فلج می‌کند و از شدت فلج شدن، تصمیمی را می‌گیریم که او می‌خواهد! هر یک از این سه مورد ترس، نااطمینانی و شک برای فلج کردن اجتماعی یک جامعه کافی هستند؛ یعنی هر کدام می‌توانند با افزایش استرس، تصمیم‌گیری صحیح را مختل کرده و در نهایت ما را از رفتار درست دور نمایند؛ و این آغاز فلج شدن و نهایتا از بین رفتن است.


دنیای ما این روزها پر شده است از ترس، نااطمینانی و شک نسبت به آینده! انگار یک نقشه دارد یواش یواش ما را فلج می‌کند!  

با این سطح از "تنش" آینده به سادگی قابل پیش‌بینی نیست و در فقدان پیش‌بینی‌پذیری، توسعه هم بی‌معناست. 

روزِ پیش از نوروز۹۷ در یادداشتی با نام "حالا صبر کن ببینیم چه می‌شود!" از ترس‌هایم در خصوص همین موضوع پیش‌بینی‌ناپذیری برای امسال نوشتم (https://t.me/sharenovate/104)؛ و چه افسوس که اینقدر زود آغاز شد! پیش‌بینی‌ناپذیری برابر است با فاصله‌ی میانِ "آن‌چه باید اتفاق می‌افتاد" با "آن‌چه واقعا اتفاق افتاد". هر چه این فاصله بیشتر باشد، یعنی کمتر پیش‌بینی‌پذیر هستیم؛ یعنی نمی‌شود برای آینده برنامه‌ریزی کرد؛ یعنی تکیه کلام ما می‌شود: "حالا صبر کن ببینیم چه می‌شود!"

"فردا قیمت ارز چقدر است؟" هرچه پاسخ شما (یعنی آنچه باید اتفاق بیافتد) با قیمت واقعی (یعنی آن‌چه واقعا اتفاق می‌افتد)، فاصله‌ی بیشتری داشته باشد؛ یعنی ما پیش‌بینی‌ناپذیرتریم!

اما برای توسعه یافتن باید پیش‌بینی‌پذیر شویم. تنها آن کشورهایی که برای مردم خود و جهان پیش‌بینی‌پذیر هستند؛ می‌توانند سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی را جذب نمایند؛ همانطور که تنها افراد پیش‌بینی‌پذیر برای دیگران قابل اعتماد.

"تنش"، به وضوح در کشور ما در حال پیشروی است! می‌توانیم انکارش کنیم یا نادیده‌اش بگیریم یا توهم بزنیم؛ اما آنچه این سال‌ها در فضای جهانی رخ داده، چیزی جز تشدید «تنش» نبوده است! به صورت هم‌زمان شرکت‌های خارجی از سرمایه‌گذاری در ایران می‌ترسند، در خصوص موفقیت کسب‌وکار و سرمایه‌گذاری در ایران نااطمینانی شدید است و نهایتا تقریبا همه (داخلی و خارجی) در خصوص آینده تردید دارند! این تصویر ایران در ذهن منطقه و جهان است و البته سیاست‌های ترامپ آن را تقویت کرده است.

مطالعاتی مانند پژوهش ناتو در مرکز استونی،  نشان می‌دهد که استفاده از تکنیک «تنش» در سطح ملی در اوکراین و به طور خاص بخش شرقی استفاده شد.

اوکراینی‌ها در خصوص آینده‌ی کشورشان و خودشان دچار سه‌گانه‌ی ترس، نااطمینانی و تردید شده بودند. این سه‌گانه را گاه ترس، تنفر و ناامیدی نیز می‌نامند؛ و نتیجه‌ی «تنش» جدایی کریمه بود!

«تنش» ادامه‌ی همان فلسفه‌ی ثورو (Thoreau) است که می‌گوید: «هیچ‌چیز ترسناک‌تر از ترس نیست!» و ما اکنون می‌توانیم یک قید به آن اضافه کنیم: هیچ‌چیز ترسناک‌تر از یک ترس عمومی نیست! 


 راه حل از کجا می‌آید؟
یک راه حل همیشگی این بوده است: مساله ناتوانی عمیق در مدیریت اقتصادی است، رییس بانک مرکزی را تغییر دهید یا وزیر اقتصاد را، آن‌وقت مساله حل می‌شود!

اگر این برداشت شما نیست، و اگر شما هم گران‌شدن‌های دوره‌ای ارز را به یاد می‌آورید، پس مشکل این رییس و آن رییس نیست! مشکل این حزب و آن حزب هم نیست!

افزایش قیمت ارز حاصل این واقعیت است که آینده در این کشور مدت‌ها مبهم و غیر قابل اعتماد بوده و حالا با "تنش" افزایشی شدید یافته؛ پس تنها به دنبال راه‌حل‌های اقتصادی و بانکی نگردید! این مساله‌ای فراتر از اقتصاد (و البته شامل اقتصاد)؛ همانطور که پاسخش نیز فراتر از اقتصاد؛ و پیامدهایش نیز شاید فراتر از اقتصاد!

امیر ناظمی (هیات علمی مرکز تحقیقات سیاست علمی)

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
رنگ خدا
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
پنجره
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
متون اسلامی
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان