کد خبر: ۱۵۱۰
تاریخ انتشار: ۱۳ فروردين ۱۳۹۷ - ۱۳:۵۵-02 April 2018
مواجهه‌ ما با فناوری حکایت یکسانی بوده است.
 میرزا ملکم‌خان، روشنفکر دوران قاجار، نقل می‌کند (کتاب "فکر آزادی و .." آدميت):
"من برای آوردن تلگراف به ایران جنگیدم. در حالی که شهرها و قصبات اروپا دارای خطوط ارتباطی بودند؛ عین‌الدوله [صدراعظم مظفرالدین شاه] اجازه نمی‌داد در شهرهای ایران، خطوط تلگراف احداث کنم"

ممنوع کردن هر فناوری نوظهوری در این کشور قدمتی دارد به تاریخ همان فناوری! 

ملکم‌خان توضیح می‌دهد: "عین‌الدوله معتقد بود: اگر رعایا دارای تلگراف شدند در ولایات و ایالات مملکت محروسه ایران، در جلوی تلگرافخانه تجمع می‌کنند و از احوال یکدیگر با خبر می‌شوند و علیه سلطنت آشوب می‌کنند. من برای احداث تلگراف با عین‌الدوله جنگیدم"

بازتولید عین‌الدوله‌ها
عین‌الدوله‌ی دوره‌ی رضاخان نیز در دایره تجارت داخلی وزارت فلاحت و تجارت آشکار می‌شود. زمانی که در سال ۱۳۰۸ در پاسخ به تاجری که در فکر تاسیس رادیو بوده است، اعلام می‌کنند:

"ورود دستگاه تلگراف و تلفن، بیسیم گیرنده و یا مخابره‌کننده، مطالب و آلات و اسباب آن جز برای اداره تلگراف بیسیم دولت وقت، به طور کلی ممنوع است"

سرنوشت ویدئو یا ماهواره نیز متفاوت نبوده است. همگی در برابر دیدگاه "فناوری‌هراسی" (Technophobia) به سرنوشت یکسانی دچار شده‌اند. یعنی کسانی بوده‌اند که بر پایه‌ی هراس از فناوری کوشیده‌اند تا حاکمیت را راضی کنند تا به جای استفاده و توسعه؛ در برابر فناوری بیایستد.


سرگذشت تکراری ما
این سریال تکراری ترس از فناوری همواره ۳ پرده داشته است:
پرده‌ی ۱: ممنوعیت فناوری و حذف نوآوران و روشنفکران
ابتدا با فناوری (چه سخت، چه نرم) مقابله می‌شود. رادیو، ویدئو، ماهواره، وبلاگ‌ها و شبکه‌ی اجتماعی ممنوع شده یا مدارس دختران در سکوت دولت به آتش کشیده می‌شوند!

پرده‌ی ۲: ورود خارجی‌ها
در فقدان بازیگران داخلی، عرصه برای خارجی‌ها باز می‌شود. رادیو BBC به پخش برنامه در ایران مشغول می‌شود؛ فیلم‌های خارجی بازار ویدئو و شبکه‌های اجتماعی مانند وایبر وفیس‌بوک جامعه‌ی ایران را تصاحب می‌کنند؛ یا ۸۵ درصد مردم برنامه‌ی ماهواره می‌بینند؛ یا مثلا مدارس خارجی محصلان دختر را جذب می‌کنند.

پرده‌ی ۳: دولت دیرآمده
دولت دیرآمده که متوجه‌ی اشتباه می‌شود، تلاش می‌کند نسخه‌ی دولتی خودش را جایگزین کند؛ اما دریغ که از یک سو دولت، اعتماد عمومی را از دست داده و از سوی دیگر، آن نوآوری که سرمایه‌اش در پرده‌ی نخست از دست رفته، وارد بازی نمی‌شود! دیگر روشنفکری که مدرسه‌اش به تعطیلی کشانده شده و جانش در خطر بوده، به فعالیت مجدد اعتماد ندارد.

داستان پیام‌رسان
خبرها از فیلترینگ تلگرام حکایت دارد و پیام‌رسان‌های داخلی هم مورد اعتماد مردم نیستند.
اما دولت دیرآمده بیش از هر چیز نیاز دارد تا اعتماد ایجاد کند. مردم از فناوری‌ها پرسش ندارند؛ بلکه سازوکاری می‌خواهند تا اعتماد را به آنان برگرداند.

برای خروج از این چالش نیاز به سیاست دیگری هست؛ این رویه تنها تردیدها را بیشتر کرده:

چرا حاکمیت از این ۵ پیام‌رسان (و نه دیگری) حمایت می‌کند؟

چرا باید به هر کدام از آن‌ها ۵ میلیارد تومان حمایت تخصیص دهد؟ وقتی که مشکل اصلی فناوری نیست؛ بلکه اعتماد مردم است.

سیاست پیشنهادی
اگر قرار است که حمایت باشد؛ این حمایت‌ها باید ۳ ویژگی اصلی داشته باشد:
شفافیت معیارهای انتخاب حمایت
کاهش موانع ورود
بهبود اکوسیستم

درست همان ویژگی‌هایی که اکنون مشاهده نمی‌شود. پیشنهاد می‌شود برای اعطاء حمایت دولتی ۲ شرط گذارده شود:
 
پیام‌رسان‌هایی که از تسهیلات داخلی استفاده می‌کنند، متعهد شوند که کل برنامه خود را "متن‌باز" (Open Source) نمایند. بر این اساس ۱)امکان ارزیابی امنیتی آن‌ها وجود دارد و ۲)امکان استفاده از "نوآوری باز" (Open Innovation) برای توسعه‌ی نرم‌افزار و جلوگیری از انحصار فراهم می‌شود.

یک بنیاد غیردولتی با یک سازوکار دموکراتیک و رای‌گیری از میان توسعه‌دهندگان داوطلب آن پلت‌فرم آزاد (اعم از ایرانی و خارجی)، نظارت عمومی و زمینه‌های توسعه را فراهم نماید.

و هر پیام‌رسانی که پذیرفت (نه فقط این ۵ مورد منتخب!) بر حسب رشد و به صورت مرحله‌ای حمایت صورت گیرد. هرکس هم دوست نداشت روی حمایت مالی دولت حساب نکند!

این سیاست هم اعتمادافزاست، هم مشوق نوآوری و هم ما را از آن سرگذشت تکراری رها می‌کند!

آزمون صداقت
پذیرش سیاست پیشنهادی یک آزمون سنجش صداقت برای ۳ گروه مختلف است:
۱-آزمونی برای آمران فیلترینگ؛ اگر هدفشان واقعا صیانت از داده‌ی شهروندان است؛ نه حمله به حریم شخصی

۲-آزمونی برای پیام‌رسان‌های ملی؛ اگر هدفشان سوءاستفاده از شرایط و ایجاد انحصار جدید نیست 

۳-آزمونی برای مخالفین فیلترینگ که از دسترسی آزاد سخن می‌گویند

امیر ناظمی

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
رنگ خدا
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
پنجره
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان