کد خبر: ۱۴۷۷۹
تاریخ انتشار: ۰۴ اسفند ۱۳۹۸ - ۲۱:۴۴-23 February 2020
از نظر من محمدرضا شجریان هنرمند توانایی است . با تسلط بی نظیر بر هنر آواز ایرانی و البته کاستی هایی در صدا که گاهی عبارات آوازی اش را برای ما شنوندگان عادی نامفهوم می کند .
بی تردید او در نیم قرن گذشته سهم بسیار بزرگی در سپهر موسیقی ایرانی داشته است ، چه از طریق خواندن انواع دستگاه ها و گوشه های موسیقی سنتی و چه از طریق تربیت شاگردان زبده اما به نظرم بخشیدن القابی همچون مردمی و سیاسی به او بیش از این که حاصل اعمال و افکارش باشد ، حاصل تلاش رسانه هایی است که غرض خود دارند از اعطای چنین القابی .

واقعیت این است که او بیش از هر چیز دیگر ، هنرمندی نخبه گرا و نخبه پسند یوده که برخی از زیباترین نغمه های آوازی دوران معاصر را به شیوایی خوانده است، نه کسی مانند هنرمندان پاپ که توجه توده ها را به خود جلب کند و آثارش مثل ترانه های آغاسی یا سوسن بشود ورد زبان مردم کوچه و بازار . او هنرمندی گزیده کار بود که تلاش خود را بیشتر معطوف به حفظ و توسعه سنن کهن موسیقی آوازی ایران می دانست ؛ امری که البته محترم است ولی مطمئنا با سلیقه اکثریت مردم فاصله دارد .

سیاسی بودن او نیز چیزی به قدرش نمی افزاید . همکاری شجریان با جمعی از هنرمندان چپگرا مانند ابتهاج و لطفی ، چه قبل از انقلاب اسلامی 57 و چه در اوان جمهوری اسلامی ، از او چهره ای سیاسی به نمایش گذاشت که آثار پر شور گروه چاووش در این راه بر این شهرت افزود اما آیا او به راستی اهل سیاست ورزی بود ؟

 مجموعه فعالیت های سیاسی آشکارش صرفا به اظهاراتی بسیار معدود و نه چندان موضعدارانه خلاصه می شود که نمی شود از آن ها نتیجه خاصی گرفت جز این که او نیز مانند بخش بسیار بزرگی از دیگر هنرمندان کشور ، دل خوشی از روزگار ایران نداشت . اما این نکته نیز جای تامل دارد که احترام او هرگز خدشه دار نشد و خللی در کارهایش پدید نیامد زیرا هم او در محافظت از خود هوشیار بود و هم آنان که میلی به آزارش داشتند ، هزینه اش را بسیار زیاد و بیهوده می پنداشتند .

مانند هر انسان خاکی دیگر از او هم یادها و نقل ها و بغض هایی به جا مانده است . گروهی از او دلگیرند که چرا از حرمت و جایگاه خود برای دستگیری از برخی افتادگان همکارش استفاده نکرد . گروهی هم به سختگیری و پیگیری اش در امور مالی اشاره می کنند و برخی رفتارهای شخصی اش . به نظر من این نقدها چندان اهمیتی ندارند زیرا او نیز انسانی بود مانند دیگر ایرانیان . نباید از حق گذشت که هرگز شناعتی از او به بازار شایعات راه نیافت که برای مردی با این درجه از اقبال عمومی جای تحسین و مریزاد دارد .

اما اهل هنر موسیقی نیز به او نقدهایی دارند که چون تبحری در این هنر ندارم فقط بازگو می کنم . نقدی که البته نه بر او به تنهایی ، بلکه بر یک جریان در میان اساتید موسیقی وارد شده است . بسیارخوانده و شنیده ام که برخی منتقدین شجریان اعتقاد دارند او وهمفکرانش مانند لطفی و ابتهاج با احیای موسیقی ردیفی و پر و بال دادن به آن جلوی رشد و تکامل موسیقی ایرانی را گرفتند و چنان سایه سنگینی بر فهم ما از موسیقی ایرانی انداختند که امروزه موسیقی سنتی ایران شده موسیقی به روایت شجریان . و اشارات فراوان به تکراری شدن سبک و صدای شاگردان او .

هر چه بود و نبود ، امروزه شجریان تبدیل شده است به بخشی از خاطره جمعی ایرانیان معاصر . چه برای آن گروهی که موسیقی اش را دوست دارند یا ندارند و چه برای آن کسانی که او را بابت کارهای کرده و نکرده اش در عرصه سیاست دوست دارند یا ندارند . دریغ که شور سیاسی ایرانیان و عادت قدیمی بت سازیشان کاری کرده که ما نمی توانیم از او همچنان که هست ، یعنی به مثابه یک استاد مسلم و بی همتای موسیقی ایرانی تجلیل کنیم . در این روزگار کج مدار او هم شده است یکی از مصادیق کژتابی های جامعه ناهمسان ایران معاصر .

مظفر جهانگیری
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان