کد خبر: ۱۴۴۷۶
تاریخ انتشار: ۲۰ بهمن ۱۳۹۸ - ۰۸:۱۸-09 February 2020
دوستی سعی کرده بود چکیده یکی دو مطلب قبلی را این طور توضیح بدهد که ببین چای داغ دارد می‌گوید «مثلا دو شرکت لبنیاتی که با هم رقیب هستند مرتب سعی می‌کنند کاری کنند که از رقیب جلو بیفتند. مثلا یکی پنج جور ماست می‌زند و دیگری هم مجبور می‌شود پنج جور ماست بزند و آخر سر هر کدام همان سهم بازار را دارند ولی زحمت اضافه کشیده‌اند. 
من بهشان توضیح دادم که هر چند روح چکیده‌شان به مطالب ما نزدیک است ولی مثالی که زدند لزوما «بازی جمع صفر» نیست! و اضافه کردم که شاید اگر به جای «تنوع در ماست‌ها»، از مثال «تبلیغات تلویزیونی توسط سلبریتی‌ها» استفاده می‌کردند به مضمون مطلب نزدیک‌تر بود.

با این مثال می‌‌خواهم بگویم که هر چند در نگاه اول تقریبا همه حرکت‌های رقابتی ممکن است «بازی جمع صفر» به نظر برسند ولی از منظر اقتصادی، اکثر آن‌ها «جمع مثبت» (و البته بعضی از آن‌ها «جمع منفی») دارند.  چرا مثال «تنوع در نوع ماست‌‌ها» را جمع صفر حساب نمی‌کنیم؟ چون در این‌جا رقابت باعث نوآوری در بخش «حقیقی» اقتصاد شده است و با افزایش امکان‌های انتخاب و تنوع محصول پیش‌روی مشتریان مازاد جدید و اضافه‌ای برای آن‌ها خلق کرده است. در واقع عمده رشد و رفاهی که ما در جامعه بشری در یکی دو سده اخیر (و خصوصا ۵۰ سال اخیر) دیده‌ایم محصول چنین رقابت‌هایی هستند. 

کی رقابت باعث «بازی جمع منفی» می‌شود؟ جایی که به قول اقتصاددان‌ها، میزان تلاش و سرمایه‌گذاری از نقطه بهینه اجتماعی عبور کند و به اصطلاح Over-Invest انجام بگیرد. مثال ساده‌ای که در مباحث میانی نظریه بازی طرح می‌کنیم، بازی تحقیق و توسعه بین چند شرکت در حالتی است که فقط نفر اول برنده بازار می‌شود و همه نفرات دیگر (مستقل از این که چند قدم عقب‌تر هستند) به کل می‌بازند و منفعتی کسب نمی‌کنند. در این حالت ممکن است مجموعه منافع صرف شده توسط کل شرکت‌ها از منافع اجتماعی و مازاد تولید شده بزرگ‌تر باشد.

دوست دیگری نوشت که «در یک پنلی دیدم که ساموئلسون (برنده جایزه نوبل اقتصاد و یکی از تاثیرگذارترین اقتصاددانان کل دوران‌ها) آرزو می کرد که کل بازارهای مالی برچیده بشوند و می گفت فعالیت زائد هست.» من البته آن فیلم را ندیده‌ام که بفهمم اشاره ساموئلسون به چه جنبه‌ای از بازارهای مالی بوده ولی از دید قطعا بخش مالی زاید نیست و مازاد مهم و کلیدی برای اقتصاد خلق می کند (مثلا از طریق اشتراک ریسک یا تسهیل جفت و جور شدن بین پروژه‌ها و سرمایه‌ها). اشاره ادبیات به ماهیت جمع صفر بازار مالی عمدتا حول محور «ترید» است و نه مثلا نوآوری مالی یا خدمات واسطه‌گری مالی یا مدیریت سرمایه‌گذاری  یا تامین مالی و امثال آن.

حامد قدوسی 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان