کد خبر: ۱۴۴۶۶
تاریخ انتشار: ۱۹ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۰:۰۷-08 February 2020
به باورمن، می‌توان پذیرفت که در مورد قرآن اصل بر وثاقت است، مگر این‌که عکس آن اثبات شود، اما در مورد سنت، اصل بر عدم وثاقت است، مگر اینکه در روند نقادی و ارزیابی بتوان به میزانِ وثاقت آن دست یافت.
آآنچه اهمیت دارد این است که وقتی دینداران به قدرت رسیدند، عرصه را بر ناباوران به دین و مذهب تنگ نکنند، و هرگاه بی دینان در کشوری قدرت را در دست گرفتند، دینداران را در تنگنا و مشقت قرار ندهند.

دولت نه معلم دین‌شناسی شهروندان است و آموزگار اخلاقی آنان. دولت در بهترین حالت، در پی ادارۀ جامعه بر مدار خرد، دانش، اخلاق، روش و تجربه، به نمایندگی از سوی شهروندان است. در برابر، نهادهای دینی در جست‌ و جوی حقیقت‌اند. از این رو است که هدف‌های این دو دارای تمایز ماهوی است.

وابستگی فکری، مالی و تشکیلاتی نهادهای دینی به دولت، از سویی بی‌طرفی آنها در برابر قدرت سیاسی را خدشه‌دار می‌کند و مواجهه با توقعات دولت، این نهادها را از ایفای نقش آزاد، مستقل، پویا و زاینده بازمی‌دارد. از سوی دیگر، این وابستگی- که به ویژه ارتزاق از بودجه‌ای است که دولت در اختیار آنها قرار می‌دهد-، سبب می‌شود که شهروندان به چشمِ زائده‌های قدرت سیاسی به این نهادها بنگرند و چه بسا آنها را در عملکرد خوب و بدِ دولت سهیم و شریک بداند. 

فرض «دینی» به مثابه قید، دولت دینی را به‌ دار مشاجرات، اختلافات، چند دستگی و در پی آن، منازعات سیاسی و اجتماعی درمی‌افکند، زیرا از سویی فهم و برداشت از شریعت-که علم فقه متکفل آن است، یگانه نیست و این پرسش را به میان می‌آورد که در تأسیس و کارکردهای دولت دینی، کدام فتاوی از کدام فقیه باید برگزیده شود و ملاک‌های این گزینش و ساز و کار آن کدام است؟ از سوی دیگر، مبنای مشروعیتِ دولتِ مقید به فقه حکومتی، چیست؟ اگر مردم برپایۀ قرارداد اجتماعی، خواهان چنین دولتی نباشند، پیدا است که این دولت فاقد مشروعیت خواهد بود، زیرا کسانی باید در مقام قیمومیت، با توسل به زور و قوۀ قهریه، چنین دولتی را تأسیس کنند که دولت تحمیلیِ استبدادی خواهد بود. 

مشق فردا، ماهنامۀ سیاسی-فرهنگی، بهمن و اسفند 1398، شمارۀ 3.

سید علی محمودی 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان