کد خبر: ۱۴۴۲۵
تاریخ انتشار: ۱۷ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۲:۲۷-06 February 2020
مغز عضو بسیار شگفت انگیز و پیچیده‌ای در جسم انسان است و هنوز برای بسیاری از متخصص مغز و اعصاب که تلاش می کنند معماهای آن را کشف کنند راز بزرگی به شمار می‌رود.
عصراسلام: مغز انسان از حیله‌ها و ترفندهایی استفاده می‌کند که به آنها پدیده‌های روانی گفته می‌شود؛ پدیده‌هایی که بسیاری از مردم جهان با آن زندگی می‌کنند و علم تحلیل قانع کننده‌ای برای آنها نیافته است. در این گزارش با چند نمونه از حالات و سندرم‌های روانی آشنا خواهید شد، شاید بی‌ آنکه بدانید برخی از آنها را تجربه کرده باشید.


۱. سندرم لرزش خیالی Phantom Vibration Syndrome

آیا تا به حال شده احساس کرده باشید که تلفن همراه شما ویبره می رود و یا زنگ می‌زند در حالیکه برعکس تلفن همراه شما ساکت است و صدایی از آن به گوش نمی‌رسد؟! این حالت شایع را سندرم توهم ویبره و زنگ تلفن همراه Phantom vibration syndrom می‌نامند که برآورد می‌شود در حدود ۸۹ درصد مردم جهان دست کم یکبار آن را تجربه کرده باشند. این سندرم اغلب به دلیل استفاده‌ی مفرط از تلفن همراه ایجاد می‌شود و مسئولیت آن به قشر مغزی باز می‌گردد.

۲. سندرم Event Boundary

این حالت زمانی رخ می دهد که فردی وارد اتاق می‌شود و ناگهان یادش می‌رود که چرا وارد اتاق شده است و برای چه به آنجا آمده است، این پدیده عجیب که به آن «مرز رویداد» گفته می‌شود به خطا در پاسخ مغز و بازیابی اطلاعات توسط آن باز می‌گردد.


۳. اثر نور افکن Spotlight Effect

وقتی کسی احساس کند که در حالتی شبیه به دادگاه و زیر نگاه دیگران قرار گرفته و همه در حال کنترل و تحت نظر قرار دادن او هستند را اثر نورافکن می‌گویند، این افراد تصورات دیگران درباره خود را بزرگنمایی می‌کنند و فرد مورد نظر به جای تمرکز روی خودش توجهش را به نظرات دیگران درباره خود معطوف می کند. 

برای اثبات این اثر گروهی از روانشناسان در دانشگاه «کارنل» از گروهی از دانشجویان خواستند یک تی شرت با طرحی خنده دار روی آن بپوشند و در بین دوستان و دانشجویان دیگر قدم بزنند و حدس بزنند چند درصد افرادی که آنها را می‌بینند متوجه تی شرت خنده دار آنها می‌شوند؟

دانشجویانی که در این آزمایش شرکت کرده بودند (حدس زدند) حدود ۶۷ درصد مردم متوجه پوشش مضحک آنها شدند، در صورتی که با پوشش معمولی این آمار حدود ۲۵ درصد بود.


۴. پدیده کِرم گوش Earworm

وقتی نتوانید یک ترانه را فراموش کنید و با وجود اینکه دیگر به آن گوش نمی‌دهید اما بارها بارها در ذهنتان تکرار می‌کنید، شما تحت تأثیر پدیده کِرم گوش قرار دارید. کرم گوش یک پدیده شایع و غیر ارادی و مربوط به ناخودآگاه انسان است، بنا بر پژوهش‌های انجام شده ۹۸ درصد مردم به خصوص زنان برای مدت‌های طولانی‌تری از مردان از چنین پدیده‌ای رنج می برند. پژوهش‌ها در دانشگاه پنسیلوانیا می‌گوید جویدن آدامس به خلاص شدن از این پدیده کمک می‌کند.


۵. بادر ماینهوف Baader-Meinhof Phenomenon

آیا تاکنون شده چیز جدیدی مثل یک گوشی هوشمند یا یک کفش نو بخرید و پس از آن ببینید که بسیاری از مردم بعد از شما یا دائما در حال حرف زدن درباره آن چیز و یا خریدن آن هستند؟! تا به حال شده کلمه ای بیاموزید و از روز بعد ببینید که تقریبا همه افرادی که اطراف شما هستند به نوعی از آن استفاده می کنند. برای مثال با خودتان می گویید: خیلی عجیب است در راه که داشتم می آمدم دیدم چند نفری دارند درباره همان موضوع خاصی که چند روز ذهن مرا به خود مشغول کرده حرف می زنند. به این پدیده «بادر ماینهوف» یا وهم تکرار می گویند.

این پدیده وقتی اتفاق می افتد که شما چیز مشخص و معینی را می بینید و روی آن تمرکز می‌کنید. در این وقت ناگهان درمی‌یابید هر فردی که در اطراف شما زندگی می کند درباره‌ی آن موضوع مورد تمرکز شما و چیزی که در زندگی شماست سخن می گوید. در صورت چنین حالتی فکر نکنید که دیوانه شده اید، زیرا ذهن شما مشتاق چیز جدیدی است که آن را یاد گرفته و یا صاحبش شده اید و ذهن شما بر اساس «توجه انتخابی» عمل می کند. توجه انتخابی به حالتی گفته میشود که فرد به صورت انتخاب شده به یک محرک توجه کرده و دیگر محرک‌ها خودکار فراموش می شوند.

برخی می‌گویند این یک ترفند و فریب روانی است که خودتان با دست خود به درون آن می افتید و بعد از خریدن تلفن جدید که برایتان ارزشمند است به آن توجه می‌کنید.

ذهن شما آنچه ناآشنا و نامانوس است نادیده می‌گیرد و نسبت به آن تجاهل در پیش می گیرد و در مقابل الگوی شناخته شده را پیگیری می کند و غیر آن را پس می زند و برای یک یا دو بار هم که شده به سوی آن متمایل گشته و کشیده می شوید.


۶. اشباع معنایی Semantic Satiation و بی معنی شدن کلمات

پدیده‌ای روانی که باعث می‌شود فرد، کلماتی را که در مقابلش بر زبان رانده می‌شود را نامفهوم یا بدون معنی بپندارد، از نگاه او فردی که حرف می‌زند اصواتی تکراری و بدون معنی را به کار می‌برد، در حالیکه همه‌ی آن کلمات و حرفها معنادار هستند.

این پدیده معمولا به دلیل تمرکز بلند مدت روی کلمات افراد و شنیدن تکرار یک کلمه ایجاد می گردد.


۷. پدیده سر و صدای خاطره Reminiscence bump

پدیده ای که افراد مسن اغلب احساس می کنند و به خاطرات دوران نوجوانی و جوانی تا دوران پیری می‌پردازند و ممکن است بهتر از هر وقت دیگری آنها را به یاد بیاورند.


۸. اثر دانینگ-کروگر Dunning-Kruger Effect

بدون تردید شما در طول زندگی خودتان با اشخاصی مواجه شده اید که خود را همه چیزدان می دانند و به دانستن هر چیزی افتخار می کنند در حالیکه چیزی درباره آن موضوع نمی دانند. این حالت در افرادی وجود دارد که با وجود اینکه همه درباره توانایی های او تردید دارند، او اعتماد به نفس افراطی درباره هوش و توانایی های رقابتی خود دارد. که به آن برتری توهمی می گویند، نکات مثبت خود را بزرگنمایی می کنند و از سرسخت ترین مخالفان نقد سازنده به شمار می روند.

به عبارت دیگر دانکینگ- کروگر نوعی سوگیری شناختی در افراد غیرحرفه‌ای است که از توهم برتری رنج می‌برند و به اشتباه، توانایی‌شان را بسیار بیش از اندازه ی واقعی ارزیابی می‌کنند. 

این جانبداری به ناتوانی فراشناختی افراد غیرحرفه‌ای در شناسایی ناتوانیشان نسبت داده می‌شود. برعکس، افراد خیلی حرفه‌ای، گرایش بیشتری به دست‌کم‌گرفتن شایستگی خود داشته و به نادرست تصور می‌کنند که کاری که برای‌شان آسان است، برای دیگران نیز آسان است.


۹. سندرم دنیای کثیف Mean World Syndrome

خبرهایی که این روزها رسانه های جهان منتشر می کنند روی احساس امنیت و آرامش مخاطبان اثر می گذارد و به جای آن احساسات منفی درباره دنیای پیرامون مانند در معرض خطر بودن و ترس از جامعه را در آنان شکل می دهند. بینندگان این اخبار باور دارند که جهان جای ناامنی برای زندگی کردن است. افرادی که به طور افراطی به سندرم دنیای کثیف مبتلا هستند، کودکان خود را از تماشای تلویزیون منع می کنند تا تصویر دنیای واقعی را که جنگلی وحشی و مکانی خطرناک می پندارند را نبینند. 

سندرم دنیای کثیف اصطلاحی است از جرج گربنر پژوهشگر آمریکایی. گربنر این اصطلاح را در دهه ۱۹۷۰ برای اشاره به شرایطی به کار برد که در آن تلویزیون با نمایش بیش از حد خشونت، قتل و خیانت، باعث کاشت الگوهای جدید و غیر واقعی از واقعیات اجتماعی در ذهن مخاطبان می‌شود. در این سندرم انسان‌ها دائماً می‌ترسند که قربانی جنایت و خیانت واقع شوند و به هم اعتماد نمی‌کنند.


۱۰. سندرم ایمپوستر Impostor phenomenon

بسیاری از مشاهیر به این پدیده دچار می‌شوند. ایمپوستر باعث می‌شود تا آنها احساس کنند که اطرافیان درباره دستاوردهایشان شک و تردید دارد و خود نیز دچار شک درونی و احساس عدم امنیّت می‌شوند.

این اشخاص، موفقیت‌های درخشنده خود را فقط به شانس و یا نتیجه فریب دادن دیگران نسبت می دهند و فکر می کنند بر عکس آنچه که به نظر می رسند، افرادی هستند فریب کار و شکست خورده.


تابناک‌باتو
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان