کد خبر: ۱۴۲۰۱
تاریخ انتشار: ۱۱ بهمن ۱۳۹۸ - ۲۰:۴۲-31 January 2020
نگاهی به فیلم هفت / دیوید فینچر
اگر با زیر سؤال بردن تنها یک واژه قرار باشد که انقلابی در معنای یک موضوع رخ بدهد، شک دارم که کسی تیزبینانه‌تر از کریستین کروسیوس این تردید را صورت داده باشد.
تردید این فیلسوف و متألّه آلمانی قرن هجدهم، متوجّه واژه "کافی" در صورت‌بندی اصل دلیل کافی بود. طبق این اصل فلسفی، به ازای هر چیزی، دلیلی کافی برای وجود داشتن آن چیز وجود دارد. و کروسیوس پرسید آن دلیل چقدر کافی‌ست؟

نمی‌دانیم. ما فقط می‌دانیم که این دلیلْ کافی‌ست. اگر نبود، نمی‌گفتیم کافی‌ست. اساساً هیچ دلیلی وجود ندارد که کافی‌تر از یک دلیل دیگر باشد؛ چراکه فقط وقتی یک چیز را دلیل می‌نامیم که برای وجود داشتن دست‌کم آنچه که به آن دلالت دارد، کافی باشد (یعنی به ازای هر دلیل، همیشه دست‌کم یک چیز هست که آن دلیل برای وجود داشتن آن چیز کفایت کند). و این به زبان ساده، یعنی: هر چیزی فقط وقتی وجود دارد که دلیل کافی‌ای برای گفتن اینکه آن چیز وجود دارد وجود داشته باشد؛ یا به عبارت بهتر، فقط وقتی‌ که شما آن دلیل را کافی تشخیص بدهید.

واقعیت، از پی کشف کروسیوس، دیگر نه یک واقعیت مطلق است، نه چند واقعیت نسبی؛ بلکه درست مثل یک تصویر از پشت چشمیِ دوربین عکاسی می‌مانَد که هرگز نمی‌فهمید آیا فوکوس شده یا نه – مدام حلقه فوکوسِ لنز را می‌چرخانید تا بالاخره چیز معناداری را در الگوهای دیده‌شده تشخیص بدهید و دست نگه دارید. اما اینکه دقیقاً کجا دست نگه دارید، بسته به این است که چه چیز را در الگوهای دیده‌شده، معنادار تشخیص بدهید. واقعیت همان‌قدر مطلق نیست که دوربین‌تان شما را محکوم به گرفتن یک عکس خاص نمی‌کند، و همان‌قدر نسبی هم نیست که هر‌چه از پشت دوربین‌تان دیدید، لزوماً عكس خوبى نخواهد شد.

واقعیت فیلم هفت هم مثل عکسی از وضعیت دنیاست که در آن فقط هفت چیز معنادار تشخیص داده می‌شود، نه بیشتر؛ هفت دلیل کافی برای سلب حق حیات انسان‌ها. تصویر تلخ و وهم‌انگیزی از وضعیتی که چنانچه فقط کمی متفاوت می‌بود (و فقط شش چیز معنادار در آن بیشتر تشخیص داده نمی‌شد)، عين همان روال روزمره زندگی‌هایمان می‌بود. اما هفت، تصویر واقعیتی قابل تأمل همچون محتوای یک عکس تکان‌دهنده است؛ فارغ از مکان و زمان آن (گرچه همین واقعیت نیز همان‌قدر مطلق نیست که یک عکسِ ولو خوب تمام واقعیت را نشان نمی‌دهد، و همان‌قدر نسبی هم نیست که حتی امروزه در وفور تصاویری که می‌بینیم هنوز معنی عکس خوب از دست نرفته است)؛ فیلمی به کارگردانی دیوید فینچر و محصول هالیوود، که پاسخی‌ست به این سؤال که:



چند دلیل برای خدا نبودنِ انسان‌‌‌ها کافی‌ست؟


احسان سنایی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان