کد خبر: ۱۴۰۲۵
تاریخ انتشار: ۰۳ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۲:۰۲-23 January 2020
"عذرخواهی" کُنشِی گفتاری است که یک وعده را در خود نهان دارد؛ به همین دلیل برخی از زبان‌شناسان عذرخواهی را یک کنشِ وعده‌ای نیز می‌دانند. آن‌ها در تعریف این‌گونه‌ی از کنش می‌گویند: "پذيرفتن تعهد داوطلبانه‌ی انجام یک كار."
عصراسلام: از زاویه‌ی دیگر، عذرخواهی یک کنشِ گفتاریِ بيان احساس هم هست كه دربردارنده‌ی وضعيت روانی گوينده و رفتار معاشرتی همراه با ادب وی نسبت به شنونده است. کسی که از دیگران عذر می‌خواهد احساسِ ناراحتی، شرم، دل‌جویی، و تصمیم را نمایش می‌دهد؛ به همین دلیل باید روشن، خالص، و از سرِ قصد باشد.

بر اساس این تعریف از عذرخواهی، وقتی کسی و یا سازمانی به هر دلیل از دیگران عذرخواهی می‌کند، در حقیقت، به آن‌ها این وعده را می‌دهد که به صورت داوطلبانه از دوباره‌ انجام آن‌چه اسباب رنجش آنان شده است پرهیز خواهد کرد و در نقطه‌ی مقابل، وقتی کسی حاضر نیست به خاطر رنجشی که برای دیگران پدید آورده است، از آنان عذری بخواهد، به معنای آن است که دوست ندارد به آن‌ها چنین وعده‌ای بدهد.

کنش عذرخواستن از آن‌جا که یک کُنش وعده‌ای است، بر پایه‌ی اعتماد شنونده استوار است. به همین دلیل در جامعه‌ای که اعتماد از بین می‌رود، پذیرشِ آن کار سختی است و اگر عذرخواهی با پذیرشِ شنونده همراه نباشد، به کنشِ ناتمام و بی‌نتیجه‌ای تبدیل خواهد شد.

افزون بر این، عذرخواهی یک کنش اجتماعی نیز هست. اگر افراد یک جامعه در فرآیند اجتماعی شدنِ خود این کنش گفتاری را یاد نگیرند، نمی‌توانند آن را به‌کار ببرند. 

بدتر این که ممکن است آن را نشانه‌ی شکست و ناکامی خود نیز بدانند. افراد این جامعه وقتی مسئولیّت‌های اجتماعی و سیاسی را تصاحب می‌کنند، آن‌جا نیز بلد نیستند این کُنش را به‌کار گیرند و در صورت نیاز از مردم خود عذر بخواهند.

اگر گفتمان سیاسی یک جامعه از عذرخواهی خالی شود، در حقیقت از بخشی از مفاهیم امیدبخشِ اجتماعی خالی است.



مهراب صادق‌نیا
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان