کد خبر: ۱۳۹۹
تاریخ انتشار: ۱۶ اسفند ۱۳۹۶ - ۰۹:۵۴-07 March 2018
در مفهوم حالت خطرناک، خصوصیاتی چون «نسبیت »و« بالقوگی »در یادداشت قبلی مورد بررسی قرار گرفت و اشاره شد که لزوما شدت جرایم ارتکابی یا گستردگی صدمه به خودی خود معیار مطمئنی برای خطرناک بودن تمام اشخاص،محسوب نمی شود.

در مفهوم حالت خطرناک، خصوصیاتی چون «نسبیت »و« بالقوگی »در یادداشت قبلی مورد بررسی قرار گرفت و اشاره شد که لزوما شدت جرایم ارتکابی یا گستردگی صدمه به خودی خود معیار مطمئنی برای خطرناک بودن تمام اشخاص،محسوب نمی شود.


اصولا ارتکاب جرایم دارای عوامل سازنده ی بسیاری است که پس از ترکیب و تاثیر گذاری بر روی یکدیگر،فرد را در آستانه ی بزهکاری قرار می دهد.


جرم شناسان به دودسته عوامل در تاثیر گذاری و تکوین جرم تاکید دارند:
عوامل بیرونی و درونی.


در عوامل بیرونی مانند بیماری روانی ویا شرایط خاص ویا انگیزه های افراد در لحظه وقوع جرم می توان تا حدی جرایم بسیار شدید را پیش بینی نمود.


در عوامل درونی که به عوامل وراثتی و فیزیولوژی برمیگردد هم این تشخیص جاری است.ولی آنچه از نظر ابداع کنندگان حالت خطرناک به ذهن متبادر و می توان آن را به عنوان مولفه های حالت خطرناک نامید عبارتست از «ظرفیت جنایی »و«امکان سازگاری یا قدرت انطباق اجتماعی» است.


ظرفیت جنایی:ظرفیت جنایی در فکر مبتکر این مفهوم،یعنی تعیین فساد ثابت و موثر بزهکار و میزان شری است که از جانب فرد می توان انتظار داشت ولی تشخیص این ظرفیت جنایی در افراد کار ساده ای نیست برای همین سعی براین بوده که برای ارزیابی این مولفه به میزان زیان بخشی و درجه بی باکی و یا اخافه ناپذیری شخص توجه نمایند ولی در عمل بدلیل فقدان مشخصات روانی افراد این ارزیابی هم جنبه موردی پیدا کرده است.


در حال حاضر با توجه به نظریه «شخصیت جنایی »که از سوی ژان پی ناتل مطرح شده است،تعیین این مشخصات روانی از لحاظ نظری امکان پذیر شده است فلذا با تشخیص و ارزیابی این عناصر می توان گفت که فرد تا چه حدی در آستانه بزهکاری قرار دارد.
بطور مثال کسی که در ارتکاب جرم از هیچ مانعی نمی ترسد و از آن می گذرد ویا کسی که در ارتکاب جرم هیچ احساس تنفر و انزجار نکند فردی است به ترتیب پرخاشگر و بی عاطفه وهمچنین در خصوص اخافه ناپذیری باید گفت فرد دارای این حالت ،از بدنامی،ننگ و رسوایی ناشی از جرم هراسی ندارند و به راحتی مرتکب جرم می شوند.


بدین ترتیب می توان گفت مجرم واقعی کسی است که از ظرفیت جنایی بالا برخوردار است وبر اثر خود بینی،خود فریبی و با دلیل تراشی و مشروع قلمدادکردن ذهنی،خود را از فشار ننگ اجتماعی رهایی داده و بر مشکل ترس از جرم فایق آمده است و همچنین بر اثر پرخاشگری تمام موانعی را که ممکن است ،اورا از عمل مجرمانه بازدارد،از سرراه خود کنار زده و در آستانه ارتکاب جرم قرار گرفته و مرتکب جرم می شود.


قابلیت انطباق اجتماعی:
گارو فالو بعد از مدتی که ظرفیت جنایی را مطرح کرد به این نتیجه رسید که حالت خطرناک صرفا محدود به ظرفیت جنایی نیست لذا کوشید تا مفهوم گسترده تر ودر عین حال سازنده تری بیابد وی پی برد که در ورای «ظرفیت جنایی»به منظور درک بهتر مفهوم حالت خطرناک،باید به انطباق پذیری یا سازگاری اجتماعی نیز توجه نمود.


به عبارت دیگرباید به دنبال شایستگی فرد برای زندگی در جامعه و یافتن راه بازگشت او به زندگی بود.برای تشخیص ناسازگاری اجتماعی_ که عبارتست از عدم قدرت فرد در انطباق دادن رفتارخود بر قواعد مورد احترام قاطبه افراد جامعه_ باید عناصر تشکیل دهنده آن را تعیین نمود.


برای تشخیص قابلیت انطباق اجتماعی افراد باید میزان فعالیت بزهکاران از قبیل فعال و غیر فعال بودن آنها،استعداد عقلی و اجتماعی،شدت و ضعف نیازهای غریزی ،استعدادهای بدنی و...را با آزمایش های روانی ،مشاهده مستقیم ،پژوهش های اجتماعی ارزیابی و سنجش نمود.


ملاحظه می شود بهترین حالت سازگاری این است که تمام عناصری که در بالا ذکر شد در حد اعتدال باشد و افراط وتفریط در عناصر فوق نشان از ناسازگاری اجتماعی دارد.


با وصف فوق در این مولفه های شناخته شده که مورد اتفاق جرم شناسان قرار گرفته است ارزیابی حالت خطرناک صرفا توسط متخصصین و کارشناسان امر میسر است و قاضی پرونده نمی تواند درک واقعی و دقیقی از آن داشته باشد. اینکه مقنن در قوانین ماهیتی و شکلی تاکید و الزام برتشکیل پرونده شخصیت در کنار پرونده قضایی دارد ،خود نشانگر درجه اهمیت تشخیص شخصیت جنایی بزهکاران است که بتوان با تشخیص میزان حالت خطرناکی مجرم، بهترین و موثرترین درمان  برای بزهکار تجویز کرد که هم اثر مجازات ها زایل نشود وهم امکان بازگشت برای فرد به جامعه فراهم گردد.


منبع:جرم شناسی بالینی،دکتر محمد علی بابایی،انتشارات میزان،چاپ اول،1390

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
رنگ خدا
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
پنجره
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان