کد خبر: ۱۳۶۸۰
تاریخ انتشار: ۱۷ دی ۱۳۹۸ - ۰۸:۱۹-07 January 2020
می دانم که انسانها کم عبرت میگیرند و قدرتمداران به مراتب کمتر.آنها بیشتر مستِ پیروزی خود میگردند و پهلوی دوم همه ساله 21آذر را بعنوان روز فتح آذربایجان جشن میگرفت .اما21آذر چه درسی برای امروزمان دارد؟  
به نظرم،يكی از قابل تأملترین مقالات روزنامه آژیر(به سردبیری پیشه وری)«انجمن‌های ايالتی و ولايتی برنده ‌ترين سلاح...» است که پس از ردّ اعتبارنامه پيشه ‌وری از مجلس چهاردهم و آستانه ظهور فرقه دمکرات نوشته شده مقاله پس از بر شمردن اهمیتِ انجمنهای ایالتی و ولایتی و لزوم سهیم کردن اقوام ایرانی در مقدراتِ خویش، داستانی ساده اما بغایت مهمی را روایت میکند«... ديروز يكی از دوستان ميگفت خواستم معنی ميهن و دفاع از آن را برای كودك هفت ساله‌ ام شرح دهم به وی گفتم اين خانه ما را اگر دزد بخواهد آتش بزند و يا خراب كند آيا نبايد از آن دفاع كنيم و نگذاريم؟ كودك پاسخ داد ما كه صاحب خانه نيستيم. يادت رفت ديروز ارباب آمده بود كه اگر اجاره را زياد نكنيد بيرونتان ميكنم. گور پدرش، به ما چه كه نگذاريم دزد خانه را آتش نزند...»(روزنامه آژير،29 بهمن 1323).این داستان ساده و سخنِ کودکِ هفت ساله نشان میدهد که رجال سیاسی آن زمان و بعدها به اندازه آن کودک هفت ساله به اهمیت این موضوع توجه نکردند!

برای درک بهتر ظهور فرقه دمکرات،باید به اوضاع آن زمان و رهبر آن(پیشه وری) بپردازیم:در آستانه ظهور فرقه،ثقه الاسلامی نماینده تبریز در مجلس چهاردهم در مورد اوضاع آذربایجان گفت:«شهر تبریز را اگر ببینید دهکده ای است خراب و اهالی آن مستاصل هستند مردم تبریز بجای شعرِ:هرکه آمد عمارتی نو ساخت،میگویند:هرکه آمد به جیب خود پرداخت/ رفت تهران،عمارتی نو ساخت...»(باختر،خرداد1323،ش294). زمانی دومین شهر ایران بود اما در دوره رضاشاه به وضعی افتاد که برخی دولتمردان آن،آذربایجان را«شقاقلوس»،«عضو فلج»یا«نژاد ماورا قافلانکوه» مینامیدند.(آذربایجان وحدت ملی ایران،کاتبی...ص11)روزنامه تجدد نوشت«آذربایجان که قبل از این چشم و چراغ ایران بود اکنون،خرابه ای دورافتاده است»(گذشته چراغ راه آینده...ص244). حتی نرمترین شکایت نیز به تندی سرکوب میشد در مسافرت رضاشاه در 1307به ارومیه اتفاق جالبی افتاد در اجتماع مردم در کنار رودخانه شهرچایی در حین احترام نظامی،درویشی ابراز شکایت کرد از شنیدن آن، رضاشاه چنان خشمگین شد که از همان جایگاه دستور داد او را ادب کنند! سرهنگ درخشانی فرمانده پادگان برای خوش رقصی با شمشیر آخته به طرف درویش بینوا حمله برد مردمِ حاضر از وحشت فرار کردند!(سرزمین زرتشت،علی دهقان...632).در16سال دوره رضاشاه،در کل آذربایجان 17نشریه وجود داشت؛16نشریه به زبان فارسی و یکی به ارمنی. حتی یک نشریه ترکی وجود نداشت اما این نشریات چنان بی خاصیت و متملق بودند که خواندنشان عذاب آور است! در آن اوضاع اسفناک آذربایجان، یکی از آنها ملتمسانه از رضاشاه میخواست که مقر اقامت ولایتعهدی به تبریز انتقال یابد میگفت«این یگانه خواسته و بزرگترین استدعای اهالی آذربایجان است»(شاهین،13مهر1315،تبریز،شماره318)و دیگری به تملق مینوشت«اعلیحضرت روح ایران است»(روزنامه سهند،19تیر1313،شماره78)

این گوشه ای از از اوضاع آشفته آذربایجان در زمان ظهور فرقه دمکرات بود اما وضعیت زندگی رهبرش(پیشه وری)نیز دقیقا شبیه زندگی آذربایجان بود:نوجوانی به همراه خانواده در گریز از رنج و بدبختی برای یافتن لقمه نانی به آنسوی ارس پناه برده پس از بازگشت،گرفتارِ دهسال زندان،شلاق و تمشیت رضاخان گشته پس از سقوط دیکتاتور،با هزار امید،آزاد شده روزنامه ای منتشر میکند و از تبریز کاندیدای مجلس شده دومین رای را کسب میکند اما از مجلس کنار گذاشته روزنامه اش را هم توقیف میکنند.عجبا!درِ آن مجلس برای فئودالها و  انگلیس پرستانی چون سیدضیا باز بود اما برای پیشه وری نه.در این کشور،تنها درِ زندان برای او گشوده بود! همیشه در اینچنین اوضاعِ تبعیض آمیز،برای طلاق و کنده شدن،تنها یک چراغ سبز بیگانه کافیست,چه برسد به اینکه ارتشِ سرخی در پشت آن باشد! در ارتباطات گسترده فرقه با روسیه شکی نیست و از21آذر1325 تا روزی که گروهی از جوانان دراستادیوم ورزشی تبریز، پرچم کشوری دیگر را بالا بردند 73سال میگذرد اینها از همان نسلی هستند که زمانی یونجه خوردند و مشروطیت را به ایران بازگرداندند...!

ویروسی بنام بیگانگان همیشه هست و خارج از کنترل ماست اما در درون،برای مصون ماندن از گرایش به بیگانه،چه تلاشی برایِ ایمنی و مصونیت کرده ایم؟ گرایش به بیگانگان زمانی رشد می یابد که نسلی کم کم از ریشه کنده شده و پیوندها و امیدهایشان به آینده در حال گسستن باشد و احساس کنند که دیگر سهمی در این خانه ندارند...چه میتوان کرد؟

کاری کنید، برعکس آن کودک هفت ساله مقاله آژیر،احساس کنند که آنان صاحبخانه اند نه مستاجر...

علی مرادی مراغه ای 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان