کد خبر: ۱۳۶۶
تاریخ انتشار: ۰۷ اسفند ۱۳۹۶ - ۱۴:۰۱-26 February 2018
خاك‌پوش يا مالچ را مي‌توان پوششي بي‌جان ناميد كه براي هدف‌هايي مانند تثبيت شن‌هاي روان در اراضي بياباني استفاده مي‌شود.

خاك‌پوش يا مالچ را مي‌توان پوششي بي‌جان ناميد كه براي هدف‌هايي مانند تثبيت شن‌هاي روان در اراضي بياباني استفاده مي‌شود. در اين ميان مالچ‌هاي مختلفي وجود دارد كه برخي از آن‌ها طبيعي هستند و از موادمعدني ساخته مي‌شوند و برخي ديگر نيز ساخته دست بشر هستند، اما آنچه مهم است، نداشتن مسائل و مشكلات زيست‌محيطي است؛ زيرا برخي از اين مالچ‌ها زماني كه روي پوشش گياهي يا سطح زمين پاشيده مي‌شوند، رشد گياهان و پوشش گياهي منطقه را دچار مشكل مي‌كنند، اين درحالي‌است كه يك مالچ خوب بايد همراه با پوشش گياهي ايجاد شود، زيرا درنهايت مالچ از بين مي‌رود. هدف اصلي اين است كه مالچ از فرسايش خاك جلوگيري كند و در كنار آن پوشش گياهي نيز حفظ شود. 

ويژگي مالچ‌هاي بيولوژيك چيست؟
مالچ‌هاي بيولوژيك، يك پليمر جديد است كه از تركيبات طبيعي سلولزي ساخته و با تركيبات نانو مقاوم‌سازي شده تا در عرصه‌هاي بياباني در مقابل نور خورشيد، باد و آب مقاومت زيادي داشته باشد و در برابر اين عوامل دوام بياورد. بي‌رنگ و بي‌بو بودن اين محصول از ويژگي‌هاي منحصربه‌فرد آن است. مواد تشكيل‌دهنده اين مالچ پليمر شده پس از فرآيند ساخت به رنگ طبيعي خاك است كه در دماي محيط پاشيده مي‌شود و براي پاشيدن آن هم به تجهيزات سنگين نياز نيست؛ همچنين جذب رطوبت هوا از ويژگي‌هاي ديگر مالچ طبيعي است و درختچه‌هايي كه همزمان با پاشيدن اين مالچ كاشته مي‌شوند، ديگر نيازي به آب‌دهي ندارند. مالچ بيولوژيك، مدل‌هاي مختلفي دارد؛ به اين شكل كه برخي از آن‌ها روي سطح خاك پوشش داده مي‌شوند و مي‌توان به مواردي همچون كمپوست و ضايعات كشاورزي اشاره كرد. از آنجايي كه منشأشان گياه است، روي سطح خاك مي‌مانند و لايه پوشش حفاظتي ايجاد مي‌كنند. اين نوع مالچ‌هاي بيولوژيك را روي خاك‌هايي استفاده مي‌كنند كه مشكلات ريزگرد و بادهاي شديد ندارند. در نقاطي كه شدت باد زياد نيست كه بتواند مالچ‌ها را جابه‌جا كند، از اين نوع مالچ‌ها استفاده مي‌كنند. در آمريكا بيش‌تر اين نوع مالچ‌ها توصيه مي‌شود و هر سال با اين ضايعات كشاورزي مالچ‌پاشي مي‌كنند. با اين نوع مالچ، يك لايه حفاظتي روي سطح خاك ايجاد كرده‌اند كه اصلاً خاك فرسوده نمي‌شود تا در اثر طوفان جابه‌جا شود. يك نوع مالچ بيولوژيك ديگر نيز وجود دارد كه در پسماند كارخانه‌ها همچون پسماند كارخانه‌هاي الكل‌سازي استفاده مي‌شود. در واقع اين موارد ضايعاتي هستند كه مشكلات خودشان را دارند. يك مالچ ديگر، بيوسيمنت يا همان سيمان بيولوژيكي است. اين نوع مالچ، حاوي باكتري‌هايي هستند كه با استفاده از اوره و آنزيم خود، كربنات كلسيمي موجود در خاك را به شكلي درمي‌آورند كه كريستال، ايجاد شده و درنهايت باعث سيماني شدن خاك مي‌شود. براي مناطقي كه خاك‌ها شور هستند، مي‌توان از گياه ساليكورنيا كه در برابر شوري مقاوم است بعد از مالچ بيولوژيكي استفاده كرد.

آيا مالچ‌پاشی‌ تأثيري بر محيط‌زيست نيز دارد؟
از آنجا كه هميشه در زير لايه مالچ، خاك مرطوب است، سرعت رشد درختچه‌هاي كاشته شده در آن منطقه افزايش پيدا مي‌كند. علاوه بر اين، مواد تشكيل‌دهنده مالچ، مواد مغذي براي گياه است كه اين موضوع هم به سرعت رشد درختچه‌ها كمك مي‌كند. هر چه سرعت رشد درختچه افزايش پيدا كند ريشه‌ها عميق‌تر مي‌شود. در واقع عميق‌تر شدن ريشه‌هاي گياهي در خاكي كه غني است، سبب تثبيت ماسه‌هاي روان، ريزگردها و ذرات گرد و غبار مي‌شود. پوشش گياهي منطقه‌اي كه در آن از اين مالچ استفاده مي‌شود نسبت به منطقه‌اي كه در آن مالچ نفتي استفاده شده باشد دوبرابر است. مقاومت اين مالچ طبيعي در برابر باد نيز بسيار زياد است و در آزمايش‌هاي انجام شده، قادر به تحمل بادهاي ۹۰كيلومتر در ساعت بوده است. جاذب آب بودن آن نيز از سيلابي شدن كويرها و بيابان‌ها مي‌كاهد. مالچ شيميايي مانند مالچ پليمري و بيولوژيك است. مالچ‌هاي پليمري عمرشان بين يك تا دو سال است.

درباره مالچ‌هاي نفتي نيز توضيح دهيد.
مالچ نفتي، يكي از فرآورده‌هاي نفتي است و حدود ۵۰ سال است كه مالچ نفتي مورد استفاده قرار گرفته است. از نقاط مثبت مالچ نفتي اين است كه كارايي بسيار بالايي دارد و مي‌تواند دوام داشته باشد. با توجه به اين‌كه كشورمان منبع اصلي نفت را دارد توليد مالچ نفتي مي‌تواند ارزان‌تر تمام شود. در گذشته، توليد مالچ نفتي خيلي ارزان بود. زماني كه مشكل تحريم نفتي و مشكلات فرآورده‌هاي نفتي را داشتيم پالايشگاه‌ها به سمتي رفتند كه مالچ نفتي توليد نكنند چون نرخ آن ارزان بود، پس محصولات ديگر نفتي مانند قير را توليد كردند كه ارزش افزوده بسياري براي پالايشگاه‌ها داشت. از طرفي پالايشگاه‌ها به دنبال اين بودند كه نرخ مالچ را بالا ببرند. وقتي نرخ مالچ بالا برود صرفه اقتصادي براي مصرف ندارد كه در هر هكتار ۳۰ميليون تومان هزينه مالچ شود. مالچ نفتي، از ضايعات دورريز تهيه مي‌شود. در فرآيندي كه در پالايشگاه انجام مي‌شود ضايعات را به مالچ تبديل مي‌كنند. اين نوع توليد در گذشته بسيار ارزان بود و هزينه مواد مالچ نفتي و حمل آن شايد كمتر از چهارميليون تومان مي‌شد.

مشكل مالچ‌هاي نفتي چيست؟
يكي از مشكلات مالچ نفتي اين است كه تركيبات فرار توليد مي‌كند و اين تركيبات فرار بيش‌تر تركيبات گوگردي و آروماتيكي است كه مي‌تواند مشكل بو و حتي مشكلات تنفسي ايجاد كند، اما اين‌كه مالچ، اثر ديگري مانند سرطان داشته باشد بايد ارزيابي شود. اجراي مالچ‌پاشي نفتي، سخت است. به اين دليل كه بايد حرارت بالا و بيش از ۶۰ درجه داده شود. اين موضوع براي كارگراني كه بخواهند در آنجا كار كنند مشكل و سخت خواهد بود. اين موضوع جزو اشكال‌هاي مالچ‌پاشي است. با اين حال، مالچ نفتي كارايي بسيار بالايي دارد. يكي از مشكلات ديگر اين است كه چون سياه‌رنگ است گرماي زيادي را به خود جذب مي‌كند و اين موضوع باعث مي‌شود سطحي كه مالچ روي آن پاشيده شده، با افزايش قابل توجه دما روبه‌رو شود و اين وضع براي شرايط بيولوژيك خاك و موجودات آنجا، ممكن است تأثير نامطلوبي داشته باشد.

آيا مشكلات زيست‌محيطي مالچ نفتي مشخص و قطعي است؟
بله. از معايب مالچ نفتي، مشكلات زيست‌محيطي است. ضمن اين‌كه مالچ نفتي ماده گران‌قيمتي است كه هم‌اكنون در بورس ارائه مي‌شود. اين مالچ كه به‌صورت قيرامولسيوني در بيابان‌ها پاشيده مي‌شود، آثار زيست‌محيطي به‌دنبال دارد و موجب آلودگي هوا، آب و خاك آن منطقه مي‌شود. همان‌طور كه گفته شد مالچ نفتي، سياه‌رنگ است و رنگ آن باعث افزايش دماي خاك تا ۲۰درجه سانتي‌گراد مي‌شود؛ اين موضوع ميكرواقليم‌هاي منطقه‌اي را تحت‌تأثير قرار داده و در نتيجه بادهاي منطقه‌اي ايجاد مي‌كند كه ايجاد اين بادهاي منطقه‌اي، عاملي براي ورود ذرات خاك مخلوط با مالچ نفتي به شهرها و روستاهاي نزديك و در نتيجه عامل بروز بيماري‌هاي تنفسي در افراد است. علاوه بر اين با نشستن اين ذرات روي محصولات كشاورزي، روزنه محصولات بسته شده و تنفس سلولي در آن‌ها دچار اختلال مي‌شود و در نتيجه حجم توليد محصولات كشاورزي كاهش پيدا مي‌كند. همچنين مالچ نفتي در دماي ۶۰درجه سانتي‌گراد پاشيده مي‌شود كه براي اين كار به كمپينگ‌هاي حرارتي و تجهيزات سنگين براي پاشيدن نياز دارد. اما مالچ طبيعي در دماي محيط پاشيده مي‌شود و به‌محض پاشيده شدن مي‌توان با مشاوره گرفتن از مركز تحقيقات گياهان آن منطقه، درختچه‌هايي را نيز براي تثبيت ذرات گرد و غبار كاشت.

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
رنگ خدا
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
پنجره
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان