کد خبر: ۱۳۴۴۶
تاریخ انتشار: ۰۵ دی ۱۳۹۸ - ۱۸:۵۲-26 December 2019
آیا می‌توان زندگی را بدون وسایل ضروری مانند یخچال تصور کرد؟
عصراسلام: برای ما این آسایش چنان عادی شده است که حتی به این فکر نمی کنیم که یخچال‌ها همیشه وجود نداشته‌اند. با این وجود، مردم باستان قادر بودند به طریقی طراوت غذاهایی مانند گوشت را حفظ کنند و حتی بستنی و نوشیدنی‌های یخ بنوشید. چگونه آنها بدون فن آوری مدرن که ما به آن عادت کرده‌ایم موفق می‌شدند؟

قبل از اختراع یخچال و فریزر ، که یک اختراع نسبتاً مدرن است، یخ یک کالای بسیار با ارزش بود. بدست آوردن آن بسیار دشوار بود و تحویل و ذخیره سازی آن نیز دشوار تر بود.

بدست آوردن یخ در تابستان به ویژه دشوار بود. برای نگهداری گوشت و سایر محصولات غذایی، مردم بلوک‌های بزرگی از یخ را از اسکاندیناوی ، دایره قطب شمال و یا از قله‌های کوه تحویل می‌گرفتند. برای جلوگیری از آب شدن یخ قبل از رسیدن به مقصد، با دقت با عایق بندی می شد.

یخ از نروژ به ایالات متحده، بریتانیا و سایر کشورهای اروپایی آورده می شد. مردم هند از قله‌های هیمالیا یخ بدست می‌آوردند. این یخ در ساختمان‌های ویژه بنام یخدان ذخیره می‌شد و یک سال باقی می‌ماند.

رایج‌ترین آنها غارهای زیرزمینی، معمولاً مصنوعی بودند که مردم در نزدیکی منابع طبیعی یخ می‌ساختند. معمولاً در نزدیکی دریاچه‌ها و رودخانه‌های آب شیرین حفر می‌شدند. در زمستان، یخ و برف در یک یخدان جمع آوری و ذخیره می‌شدند. سپس سازه با دقت با خشت ، خاک اره یا نی عایق بندی می‌شد.

این روش ماه‌ها به حفظ یخ و برف کمک می‌کرد. به عنوان یک قاعده، تا زمستان بعدی. در تابستان مردم از ذخایر یخ خود برای لذت بردن از نوشیدنی سرد در طول گرمای تابستان استفاده می‌کردند. همچنین، برای اینکه بتوانند مقداری دسر سرد خوشمزه بستنی یا ترنج بپزند .

حتی در قرن ۱۷ قبل از میلاد، یخدان مشابه در ایران ساخته شدند. علاوه بر این، ایرانی‌ها تا همین اواخر از آنها استفاده می‌کردند. این خانه ها به شکل تخم مرغ ساخته شده‌اند و از خشت ساخته شده‌اند. 

یخدان ایران در مقایسه با یخدان‌های مشابهی که مورخان در غرب پیدا کرده‌اند، بسیار غول پیکر هستند. علاوه بر این، این خانه‌ها به دلیل شیوه یخ گرفتن از آنها ذاتاً بی‌نظیر هستند.

در ایران اساساً وسعت مناطق بیابانی زیاداست که منابع آب شیرین در آن بسیار نادر است. حتی در زمستان ، هنگامی که در شب درجه حرارت به منها کاهش می‌یابد، خورشید در وسط روز بسیار گرم است. برای پر کردن این یخدان گنبدی عظیم، به یخ زیاد نیاز است. تحویل یخ بسیار مشکل ساز است. و ایده ایرانی‌ها برای نگهداری یخ درخشان است.

در پشت هر یخدان ، کانال‌های کم عمق و طولانی زیادی وجود دارد که از طریق آنها آب در زمستان جاری می‌شود. در بعد از ظهر، این کانال‌ها به روشی خاص که توسط دیوارهای ضخیم ساخته شده ، از گرما محافظت می‌شوند. 

در شب، یک لایه ضخیم از یخ روی سطح تشکیل می‌شود. این یخ باید به موقع شکسته شود و قبل از طلوع آفتاب جمع شود. یخ جمع آوری شده در یخدان ذخیره می‌شود. با این کار هر شب، ایرانیان در حال جمع آوری ذخایر بسیار چشمگیر یخ هستند.

معماری یخدان به خودی خود بسیار معقول و متفکرانه است. از دیوارهایی با چاه‌های عمیق و یک گنبد هوشمندانه طراحی می کنند. همه اینها باعث می‌شود گرما فرصت ورود به داخل را نداشته باشد.

در ایران تا به امروز کمی بیش از صد یخدان حفظ شده است. تعداد بسیار کمی از این ساختمانها ظاهر اصلی خود را حفظ کرده اند. متاسفانه این بناهای بی نظیر معماری و جاذبه‌های گردشگری در حال نابودی هستند. برخی از آنها محلی هستند و به سادگی به زباله دان تبدیل شده‌اند. اگر  تلاش کافی برای ترمیم این ساختارهای غیر معمول صورت نگیرد، به احتمال زیاد به زودی حتی اثری از آنها باقی نمی‌ماند.



سیارک
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان