کد خبر: ۱۳۲۶۹
تاریخ انتشار: ۲۴ آذر ۱۳۹۸ - ۱۷:۵۲-15 December 2019
يكي از سنت‌های الهی اين است كه هميشه كارهاي خود را از اسبابي كه براي آنها قرار داده پيش مي‌برد و اين سنت الهي تغيير نمي كند.
‏1. پاسخ اجمالی: خداوند متعال انسان را مختار خلق کرده است، و لازمه این اختیار نیز آن است که انسان هر کاری که می‌خواهد انجام دهد، گرچه این کار ظلم باشد، ولی خداوند متعال بر اساس عدالت خویش با ظالم برخورد کرده و حق ضایع شده مظلوم را نیز جبران می‌کند.

‏2. پاسخ تفصیلی: 
يكي از سنت‌های الهی اين است كه هميشه كارهاي خود را از اسبابي كه براي آنها قرار داده پيش مي‌برد و اين سنت الهي تغيير نمي كند.

‏3. نظام عالم نيز نظام سبب و مسببي است و خداوند اسبابي را در اين عالم قرار داده كه حاصل آنها امور ديگري است و قطعاً تحقق مي‌يابند مثلاً اثر آتش سوزاندن است و هرگز از آن جدا نمی‌شود و نمی‌توان برخداوند اشكال كرد كه چراآتش راخلق كرد درحالی كه مثلا چند نفر براثر آتش گرفتن جان باختند.

‏4. در مورد انسان نيز بايد گفت چون مختار است لذا آزادي انجام تمام اعمال را دارد حال خوب باشند يا بد و خداوند نيز اراده كرده در عالم انسان مختار باشد، لذا سبب اعمال انسان، اختيار اوست و لازمه انسان بودن نيز مختار بودن است

‏5. يعني يا خداوند مي‌بايست انسان را خلق نكند يا او را مختار بيافريند، و تنها فرق انسان با ساير حيوانات نيز همين قوه عقل و اختيار اوست.

‏6. البته وجود بهشت و جهنم نيز به همين اختيار بر مي گردد، زيرا اگر انسان نيز مانند ساير موجودات مجبور بود و اختياري نداشت عقاب كردن او قبيح بود و يا استحقاق پاداشي نداشت.

‏7. اختيار و آزادي مصالح بسياري دارد و با چند مثال كوچک نمي‌توان آن را مضر اعلام كرد. قرآن نيز بدين مساله اشاره كرده و مي فرمايد: «إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبيلَ إِمَّا شاكِراً وَ إِمَّا كَفُورا[انسان/3] ما راه را به او نشان داديم، خواه شاكر باشد يا ناسپاس!» كه گوياي اختيار آدمي است.

‏8. لذا لازمه عدل الهی اين نيست كه در بعضی كارها كه چون ظلم در حق ديگران است جلوی انسان را گرفته و آزادی او را سلب كند، اين مسئله با اصل آزادی و اختيار انسان تنافی دارد و نقض غرض الهي مي گردد.

‏9. بلكه لازمه عدل الهی اين است كه انسان‌ها را بعد از ارتكاب چنين جناياتي و ظلم درحق ديگران بدون عقاب رها نكند و جزاي اعمال آنها را بدهد.

‏10. در نتيجه طبق حكمت الهي انسان مختار است هر عملي ولو ظلم در حق ديگران را انجام دهد، ولی طبق عدل الهی خداوند هرگز چنين اعمالی را بی پاسخ نخواهد گذاشت بلكه بر اساس آيات قرآن و روايات معصومين (ع) خداوند سبحان هم در دنيا و هم در آخرت پاسخ آنها را خواهد داد

‏11. و عقوبت سنگيني را براي اين گونه جنايات قرار داده است از طرفي باز عدالت الهی اقتضاء می‌كند ظلم ظالم را نسبت به مظلوم و اذيت‌هايی كه كشيده است، جبران نمايد.

‏12. به عنوان مثال دختری که گناهی نکرده و مورد تجاوز قرار می‌گیرد فردی که در حق او جنایت کرده هم در دنيا مؤاخذه مي‌شود و هم در آخرت، در دنيا حد بر ایشان جاری می‌شود و در آخرت نيز قطعا اگر بدون توبه از دنيا روند عذابي دردناک در انتظار آنان خواهد بود.

‏13. ‎#امام_صادق(ع) در اين باره مي‌فرمايند: «كسی كه زنا كند از ايمان خارج شده است».[1] و كسي كه بدون ايمان از دنيا رود قطعا جهنم درانتظار وي خواهد بود.


‏14. هم چنين باز حضرت در مورد ظالمی كه در حق ديگران ظلم می‌كند می‌فرمايد: «هر كه ستمي كند، خداوند كسی را كه بر او ظلم كند، بر وی مسلط می‌كند».[2] لذا خداوند سبحان نسبت به كسي كه در حق اين دختر جوان اين ظلم را مرتكب شده است هرگز اين ظلم را بي پاسخ نخواهد گذاشت

‏15. و هم در دنيا و هم در آخرت جواب آن را مي‌دهد و اين مطابق عدل الهي است.
اما نسبت به مظلومين و در اين مثال دختري كه مورد تجاوز قرار گرفته نيز بايد گفت: طبق عدل الهی اين ظلم و اذيت و آزار بايد به يك نحوی جبران گردد

‏16. طبق روايات معصومين(ع) خداي سبحان در سراي باقي آن اذيت ها را جبران خواهد كرد و در برابر آنها به او عوض مي دهد.

حتی در برخیروايات تصريح شده كه خداوند هر كه را بيشتر دوست دارد و متقي تر است بيشتر مورد بلا و مصيبت قرار مي دهد.

‏17. به طور مثال ‎#امام_صادق(ع) فرمودند: از رسول خدا (ص) پرسيدند سخت ترين مردم از حيث بلاء و مصيبت چه كساني هستند؟ حضرت پاسخ دادند: پيغمبران الهي سپس هر كس بيشتر از آنان تبعيت كند و مؤمن هم بعد از آن به اندازه ايمان خود و كردارش گرفتار مي شود و به راستي كه هر كس ايمانش  ... درست و كردارش خوب است بلاي او سخت و هر كس ايمانش سست و كردارش ناتوان است، گرفتاري او كم تر است».[3]

باز حضرت فرمودند: «به راستي كه بنده، مقامي نزد خداوند دارد و بدان نرسد مگر به يكي از دو خصلت: رفتن مالش يا بلائي در تنش.»[4]

‏19. يعني با اين دو بلا كه به انسان مي رسد جايگاه والايي در نزد خداوند سبحان پيدا مي كند.
در روايت ديگر از ‎#امام_صادق(ع) آمده است: «بهشت در سختی‌ها و بلاها پيچيده شده است، پس هر كس در دنيا صبر كند بر اين بلاها، داخل بهشت می‌شود.»[5]

‏20. هم چنين ‎#پيامبر_اكرم (ص) فرمودند: «هر كس بر مصيبت صبر كند خداوند برايش سيصد درجه مي نويسد كه فاصله ميان هر درجه تا درجه ديگر همانند فاصله ميان آسمان و زمين است.»[6]

‏21. لذا طبق روايات بالا اگر كسی بلايی ببيند و اذيت شود و نسبت به آن به خداوند اعتراض نكند و ناسزا نگويد و صبر كند، قطعا اجر و مزد خواهد داشت و خداوند آن را در آخرت جبران خواهد كرد

‏22. در مثالی كه گذشت دختری كه اذيت می‌شود و مورد طعنه و بی آبرويی و انزوای اجتماعی قرار می‌گيرد و به خداوند سبحان اعتراض نكند و ناسزا گويي نكند، بلكه صبر كند، قطعا به نسبت اذيت و آزار و سختي هاي آن اجر و مزد خواهد داشت.
البته این مساله همانگونه که گذشت با دادخواهی منافات ندارد

‏23. در نتيجه: مقتضای عدل الهي جلوگيری از اعمال اختياری انسان نيست، بلكه مقتضای عدل الهی پاسخی مناسب با همان عمل آدمی است و اين كه ظلم را هم نسبت به ظالم هم نسبت به مظلوم بی پاسخ نگذارد.

‏24. منابع:
1. کليني، محمد بن يعقوب، اصول کافي، ترجمه آيت الله کمره اي، قم، انتشارات اسوه، 1375ش، ج5، ص137.
2. نراقي، ملااحمد، معراج السعادة، قم، موسسه انتشارات هجرت، چاپ يازدهم، ص466.
3. اصول کافي، همان، ج5، ص81.
4. همان، ج5، ص91.
6. همان، ج4، ص274.


اندیشه تشیع 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان