کد خبر: ۱۲۹۸۵
تاریخ انتشار: ۱۱ آذر ۱۳۹۸ - ۲۰:۴۱-02 December 2019
آقا محمدخان قاجار حرص و آز بیش از حد در مال اندوزی داشت، بطوریکه همه کاره سلطنت خودش بود و شخصاً به تمام کارهای محاسباتی کشور رسیدگی می‌کرد.
عصراسلام: وی خود خزانه‌دار و مستوفی الممالک و صاحب دیوان دولت خود بود و هرجا از طلا و جواهر بوئی می‌برد ، تا دانۀ آخر را ضبط نمی‌کرد آرام نمی‌گرفت و با اینکه ابداً جواهر استعمال نمی‌کرد و سر و بر خود را با جواهر نمی‌آراست عشق شبیه به جنونی به جواهر داشت .

آقامحمد خان صندوقچه‌ای سر به مهر داشته که می‌بایست هر شب روی رختخواب خان بگذارند. شبی معاشقۀ خان با صندوقچه به درازا می کشد، هادی خان که ریاست عمله خلوت را به عهده داشته، از گوشه پرده نظری به درون اطاق می‌اندازد، معلوم می‌شود که صندوقچه محتوی جواهر پیاده است، که آقا محمد خان روی لحاف ریخته و صورت خودش را به آن می‌ساید، هادی خان هراسان کنار می‌رود و چون آقا محمد خان آواز می‌دهد ، قدری تأمل می‌کند و سراسیمه به اطاق می‌دود و چنان وانمود می‌کند که خواب بوده است .

وی سرآمد تمام مردم ممسک جهان بشمار می‌آمد و در رابطه با بدست آوردن جواهر، در سفرهای جنگی، خزانه و دفینه‌های رؤسای محلی را ضبط و در خزانه خود قرار می‌داد یا در نزد خانواده فلان رئیس دوره نادری مقداری جواهر و طلای دولتی سراغ می‌نمود، رؤسای آن خانواده را به شکنجه و عذاب وادار می‌کرد که دفینه‌های خود را اقرار کنند، پس جواهرات آنها را گرفته و در همان خزانه ضبط می‌کرد. 

وی پس از گرفتن گرجستان و بازگشت از قفقاز در سال ۱۲۱۰ ه.ق به سمت خراسان رهسپار گردید، ظاهر قضیه زیارت مرقد حضرت رضا (ع) بود اما دراصل ضمیمه کردن خراسان به متصرفات خود و همچنین گرفتن بقیه جواهرات نادری از شاهرخ شاه نابینا بود. 

باید گفت که در آن زمان هنوز به لطف وگذشت کریمخان زند شاهرخ میرزا شاهزاده نادری در مشهد حکومت می کرد (در حد یک حاکم محلی کوچک)، وی نوه نادر شاه و از طرف مادری نوه شاه سلطان حسین صفوی بود. 

در روزی آقا محمد خان به مشهد رفت و طبق دستور او مامورینش شاهرخ شاهزاده نابینای نادری را برای به چنگ آوردن جواهراتی که از نادر شاه در نزد او مانده بود به شکنجه گرفتند. 

اطرافیان شاهرخ میرزا مهدی مجتهد که یکی از علمای بانفوذ و حیثیت شهر بود را نزد شاه قاجار به شفاعت فرستادند و بوسیله او به شاه پیغام دادند که این پیر مرد عاجز چیزی ندارد و اگر چیزی موجود داشت ما برای استخلاص او جای آنها را به شما نشان می‌دادیم. اما آقا محمد خان کسی نبود که به این حرفها و وساطت‌ها اعتنایی داشته باشد و در مدت بیست روز توقف خود در مشهد، بالاترین شکنجه‌ها را نسبت به شاهرخ نابینا اجرا نمود.

میرزا مهدی مجتهد که برای شفاعت رفته بود نقل می‌کند که اول شب بود که نزد آقا محمد خان رفتم، پرده که به یکسو شد و وارد اطاق گشتم دیدم سفره‌ای وسط اطاق افتاده و مقدار زیادی جواهر سواره و پیاده در وسط آن تل کرده‌اند، شاه در کنار سفره نشسته چند دانه یاقوت درشت در کنارش چیده و در روشنایی شمع مشغول تماشای آنهاست . 

شاه مرا پهلوی خود نشاند، انگشتر یاقوت کوچک خوش آب و رنگی در دست من بود که با وجود کمی روشنایی در اطاق شاه متوجه آن شد و از من پرسید، نگین انگشتر شما چیست؟ گفتم یاقوت کم بهائی است و از دست خود خارج کرده برای تماشا بدستش دادم ، مثل یک نفر جواهری زبر دست انگشتر مرا با یاقوتهای خود یکی یکی سنجید و گفت این انگشتر شما از آنهاست که برای محک و سنجش سایر جواهرات همرنگ خود خیلی خوب است، شاید مقصود او ازین جمله این بود که من انگشتر خود را تقدیم کنم ،اما من متوجه نشدم و پیغام کس و کار شاهرخ را مبنی براینکه این پیرمرد جواهری ندارد و او را رها کند به او رساندم، شاه گفت آیا راست می گویند؟ 
گفتم دلیلی برخلاف گفته آنها ندارم، خندید و با اشاره به جواهرهای سفره گفت کدام دلیل از اینها محکم‌تر ، امروز اینقدرش را بروز داده و امشب مابقی را هم بروز خواهد داد. من از اینکه شفاعت بی‌موردی کرده بودم بسیار ملول و ساکت شدم.

در این حال شاه سیخی برداشت و با آن در کمال مهارت یاقوت انگشتر مرا از نگین دان خارج و میان جواهرات خود پرت کرد و حلقه آن را بدست من داد و گفت یک عقیق خوشرنگ پیدا و به این حلقه نصب و دست نمائید، برای شما انگشتر عقیق مناسب‌تر است و این به منزله اجازه مرخصی من بود. فردا شنیدم شاهرخ باقی جواهرها را تا دانه آخر تحویل داده است.

البته باید گفت اگر خصلت جواهر دوستی و به تبع آن جمع آوری آن در آقا محمد خان نبود، ده یک آنچه از جواهری که فعلا در خزانه موجود است، وجود نداشت .


فاطمه قاضیها
منابع:
۱ -عبدالله مستوفی، شرح زندگانی من، تهران، زوار، ۱۳۷۱
۲ - مهدی قلی هدایت(مخبرالسلطنه)، خاطرات و خطرات، تهران ، کتابفروشی زوار،۱۳۶۳
۳- مهدی بامداد، شرح حال رجال ایران، تهران ،زوار، ۱۳۷۱، ج۳ ، و جلد ۴
منبع: حلقه کاتبان - قاجاریه
مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان