کد خبر: ۱۲۹۳۷
تاریخ انتشار: ۱۰ آذر ۱۳۹۸ - ۱۴:۵۱-01 December 2019
آگاهی‌بخشی علمی
عصراسلام:
ریچارد فاینمن

ما (دانشمندان) برای یافتن قانونی جدید در علم از روند مشخصی پیروی می‌کنیم. ابتدا حدس‌هایی می‌زنیم، سپس براساس این حدس‌ها (فرضیه‌ها) محاسبات و ارزیابی‌هایی انجام می‌دهیم تا نتایج آن را پیش‌بینی کنیم و بفهمیم بر چه پدیده یا اثری دلالت دارند. سپس نتایج این محاسبات و ارزیابی‌ها را با دنیای طبیعی مقایسه می‌کنیم. یعنی آن‌ها را به محک آزمایش و تجربه می‌گذاریم تا ببینیم آیا این ارزیابی‌ها با طبیعت هم‌خوانی و تطابق دارند یا خیر. 

بسیاری از کسانی که دستی در علم ندارند، گمان می‌کنند حدس‌زدن کاری غیرعلمی است. ولی اصلا این‌طور نیست. در واقع شروع کار ما از همین نقطه است. 

اگر نتایج آزمایش‌های تجربی با محاسبات و پیش‌بینی‌ها هم‌خوانی نداشته باشد، آن حدس (فرضیه) غلط است. مهم نیست فرضیه شما چقدر زیباست، مهم نیست خود شما چقدر باهوش هستید یا این‌که چه اسم و رسمی دارید، اگر نتایج تجربی با فرضیه شما ناهم‌خوان باشد، آن فرضیه غلط است. با این روش می‌توان غلط‌بودن هر فرضیه یا نظریه‌ای را مورد آزمون قرار داد. ما نمی‌توانیم اثبات کنیم که فرضیه‌ای درست است. 

اگر فرضیه خوبی مطرح شود، محاسباتش انجام شود و از آزمون‌های تجربی سربلند بیرون آمد، به معنای اثبات درستی‌اش نیست. ما فقط نتوانستیم ثابت کنیم غلط است، فقط همین. چون ممکن است در آینده آزمایش‌های بیشتر و دقیق‌تری انجام شود و آن فرضیه را ابطال کند. بنابراین فقط نادارستی یک فرضیه را می‌توانیم اثبات کنیم.


ریچارد داوکینز

شما امروز می‌توانید معلم ارسطو باشید. می‌توانید کاری کنید تا از شدت هیجان مو به تنش سیخ شود. بله، بدون شک ارسطو همه‌چیزدانی جامع‌الاطراف و خردمندی در میان همه اعصار بود. اما شما امروز چیزهای بیشتری در مقایسه با او درباره جهان می‌دانید و قادرید فهمی عمیق‌تر از سازوکار همه چیز داشته باشید. 

من نمی‌گویم شما از ارسطو باهوش‌ترید. هوش مهم نیست، بلکه نکته اصلی این است که علم، "فعالیتی انباشتی" است و ما اکنون (بعد از ارسطو) زندگی می‌کنیم. فرزندان و نوادگان ما چطور؟ آن‌ها به‌ما چه خواهند گفت؟ هرچه باشد، قطعا روند انباشتی علم با ما به پایان نخواهد رسید! واقعیت این است که دو هزار سال بعد، آدم‌هایی معمولی که تنها چند کتاب علمی خوانده‌اند، می‌توانند معلم ارسطوهای امروز باشند.


نیل تایسون

شگفت‌انگیزترین حقیقت کیهان، دانش است. فهمیدن این‌که اتم‌های سازنده حیات روی زمین، اتم‌هایی که بدن انسان را می‌سازند، درون دیگ‌های جوشان ستارگانی پدید آمده‌اند که در هسته خود عناصر سبك را به عناصر سنگین تبدیل کردند؛ در شرایطی با حرارت و فشار بسیار بالا. 

از بین این ستارگان، آن‌هایی که بزرگ و سنگین‌اند، در آخرین سال‌های عمر خود بی‌ثبات و ناپایدار می‌شوند و در نهایت در خود فرو می‌ریزند و منفجر مي‌شوند و محتویات درون خود را در سرتاسر کهکشان پخش می‌کنند. محتویات آن‌ها، کربن، نیتروژن، اکسیژن و تمام عناصر بنیادی حیات است. این عناصر، بعدها قسمتی از ابرهای گازی و غباری خواهند شد که فشرده شده، در خود فرو می‌ریزند و نسل بعدی منظومه‌های خورشیدی را پدید می‌آورند. بعد از آن سیاره‌هایی تشکیل می‌شوند که عناصر ضروری برای حیات را در خود دارند. 

وقتی به آسمان شب نگاه می‌کنم، می‌بینم که بله، ما بخشی از این کیهان هستیم، ما درون این کیهانیم و مهم‌تر آن‌که کیهان نیز درون بدن ماست. وقتی این حقیقت را برای مردم بازگو می‌کنم، می‌بینم بیشتر مردم احساس ناچیزبودن می‌کنند؛ چراکه آن‌ها کوچك‌اند و کیهان بسیار بزرگ. اما من احساس بزرگی می‌کنم؛ چراکه اتم‌های بدنم از همان ستاره‌ها آمده‌اند. میان ما و کیهان پیوندی نزدیک برقرار است. 

ما در وقایع و رویدادهای جهان اطراف خود سهیم هستیم. این چیزی است که در زندگی به آن می‌رسیم.



ترجمه سپنتا نوروزیان
روزنامه شرق
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان