کد خبر: ۱۲۸۵۹
تاریخ انتشار: ۰۶ آذر ۱۳۹۸ - ۱۳:۴۱-27 November 2019
چهار سال پیش در چنین ایامی و بعد از پیروزی ائتلاف اصلاحطلبان و اعتدالیون در انتخابات ریاست جمهوری، تداوم این ائتلاف به‌رغم محدودیت‌های شورای نگهبان و رد صلاحیت گسترده کاندیداها، امری پذیرفته‌شده بود 
اما اکنون و پس از تداوم پیروزی اصلاح‌طلبان و اعتدالیون بر رقیبان محافظه‌کار از سال ۹۲ تا کنون، اجماعی بر سر نحوه حضور اصلاح‌طلبان و یا برقراری ائتلاف با اصولگرایان میانه‌رو نیست. نه اجماعی در میان نیروها و سران اصلاح‌طلب و نه میلی به حضور و مشارکت در میان بدنه فعال.

اصلاح‌طلبان در انتخابات مجلس گذشته نیروهای سیاسی و مدنی ایران را بر سر انتخابی سلبی مجاب کردند این انتخاب سلبی گرچه پیروز انتخابات شد اما نتوانست وجه ایجابی به خود بگیرد و با ناکاردانی و بی‌صلاحیتی و فرصت‌طلبی منتسبان به ائتلاف اصلاح‌طلبان و اعتدالیون در مجلس، وضع ناکارآمدی را رقم زد و کارنامه تا اکنون آن منجر به بی‌اعتمادی و ریزش سرمایه اجتماعی اصلاح‌طلبان شده است. علاوه بر این تجربه منفی، ناکامی دولت حسن روحانی نیز به این بی‌اعتمادی دامن زد و فاصله مردم و اصلاح‌طلبان و میانه‌روها را بیشتر کرده است.
از لیدرهایی چون سیدمحمد خاتمی و مصطفی تاجزاده شنیده می‌شود که ترجیح آنها شرکت در انتخابات است اما این ترجیح را مشروط به حضور و تایید صلاحیت نیروهای شاخص و صاحب صلاحیت می‌کنند. در واقع حتی اگر یک نفر صاحب صلاحیت تایید شد آنها به آن فرد رای خواهند داد و در سایر حوزه‌ها عدم مشارکت صورت خواهد گرفت.

در این بیان که به کرات و با ادبیات‌های متفاوت طرح شده است رفتن به درون قدرت برای رسیدن به اهداف اصلاح‌طلبانه را در چشم انداز خود دارد و در عین حال حضور در قدرت را حفاظ و سپر فعالیت سیاسی احزاب و نیروها نیز میداند. در نگاه کلان می‌توان گفت اگر منظور از اهداف اصلاح‌طلبانه تغییر رویه در نظام سیاستگذاری و مخصوصاً راجع به مجلس مثلا اصلاح نظام تقنینی است و یا منظور دموکراتیک شدن روابط قدرت است، محل پرسش اینجاست که ابتدا باید به جمع‌بندی روند ۲۲ ساله نشست و از میزان نفوذ اهداف اصلاح‌طلبانه در تصمیم‌سازی‌ها در طول این ۲۲ سال سخن گفت. 

به عبارت دیگر سخن از دستاوردهای پایدار اصلاح‌طلبی و حضور در ادوار انتخاباتی است و اینکه آیا با توجه به اهداف و نقطه عزیمت‌ها حضور در انتخابات‌ها توانسته است روابط قدرت درون ساختار را دموکراتیک‌تر کند؟ اکنون پس راه طی شدهی ۲۲ ساله این پرسش مطرح است که آیا با این مدل سیاستورزی، اهدافی چون دموکراسی و عدالت اجتماعی قابل تحقق است؟ 

آیا این مدل سیاستورزی گرهای از کار جمعیت کارگران و رنجبران ایرانی خواهد گشود؟ آیا مطالبات اجتماعی و سیاسی و معیشتی رو به تحقق دارند؟ به نظر می‌رسد چنین چشم‌اندازی در جامعه نیست و شاید بتوان گفت که اصلاح‌طلبان نیز چنین چشم‌اندازی را متصور نیستند و جنس استدلالها نیز تکراری است. استدلال‌ها حامل طرحی نو و شفاف نیست و اکنون قدرت اقناعی پایینی دارند.

وقتی که  تمام کرسی‌های پارلمان نتواند قانونی را تصویب کند و منوط به داوری و ممیزی بیرونی است با چه انتظار و مأموریت راهبردی، تعداد محدودی نماینده مجلس میتوانند قوه تقنینی را تحت تأثیر خود قرار دهند. بنابراین شفافیت راهبردی در اهداف وجود ندارد و منظومهی اهداف و امکانات، ناهمگون و نامنسجم است. اگر با این فرض که تهدید به تحریم نقاطی که اصلاح‌طلبان کاندیدا ندارند برای تأثیر در نظر شورای نگهبان است به فرضِ این تأثیرپذیری، آن شورا میتواند در هرکدام از کلان‌شهرها یک یا دو کاندیدا را تایید کند و با این تاکتیک، رأی اصلاح‌طلبان را جلب کند. در این صورت، نرخ مشارکت بالا خواهد رفت و عملاً فشار از پایین به چانه زنی از بالا نخواهد انجامید.

به فرض عبور از گزینش شورای نگهبان، اصلاحطلبان در این مدت کوتاه چگونه دست به بازیابی سرمایه اجتماعی خود خواهند زد زیرا در انتخابات آتی یکی از ناروشنی‌ها، ابهام در میزان مشارکت است که به نظر رو به سردی دارد. بنابراین اصلاح‌طلبان علاوه بر محدودیت تأیید صلاحیت توسط ارکان نظام سیاسی با محدودیت عدم اقبال اجتماعی نیز روبرو هستند و این موضوع، امکان آفرینش راهبرد ایجابی را برای آنها سخت‌تر می‌کند. به نظر می‌رسد جامعه و نیروهای سیاسی و مدنی درحال بازنگری درباره جایگاه و نقش انتخابات و فرایند مشارکت سیاسی در منظومه اهداف و مطالبات خود هستند.

ابوطالب آدینه وند/یران فردا
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان