کد خبر: ۱۲۷۸۴
تاریخ انتشار: ۰۲ آذر ۱۳۹۸ - ۱۰:۳۳-23 November 2019
در سالهای اصلاحات، محافظه کاران و سنت گرایان، چین را سنگری برای دفاع از راست کیشی سیاسی و ایدئولوژیک خویش کرده بودند. 
مدل چین که در رسانه های اصواگرا به مثابه توفیق تقدم توسعه اقتصادی بر توسعه سیاسی تبلیغ می شد، ضد حمله ای در برابر برنامه توسعه سیاسی اصلاح طلبان به شمار می رفت که زین خود را روی طبقه متوسط بسته بودند. 

اصولگرایان در اینباره که چین برنامه عظیم توسعه اقتصادی را بدون گشایش سیاسی و با هدایت و آمریت حزب کمونیست به پیش برد، ذیحق بودند، اما تعمدا این نکته را نادیده می گرفتند که گرچه توسعه اقتصادی چین در غیاب مشارکت سیاسی اتفاق افتاد، اما با یک ریاضت بزرگ همگام بود: بری بودن از فساد و مبارزه پیگیر و قاطع با آن از رهگذر تن دادن به قسمی نخبه گرایی و ایجاد محدودیت زمانی برای مناصب رهبری درون حزب حاکم.

در اواسط دهه هفتاد که دنگ شیائوپینگ معمار اصلاحات ساختاری چین پس از دومین دوره طرد و انزوا به حلقه قدرت بازگشت، نخستین کاری که انجام داد، احیای کنکور سراسری سختگیرانه مدارس عالی و دانشگاهها بود.

 این آزمون پس از انقلاب کمونیستی 1949 تحت  تاثیر یک بازاندیشی افراطی ایدئولوژیک قرار گرفت: ترجیح تعهد بر تخصص و داشتن سوابق انقلابی در ارتش خلق چین.

در دوران انقلاب فرهنگی که از نیمه دهه شصت آغاز شد، معیارهای یادشده با شدت و حدت بیشتری بکار رفت و عملا تعداد زیادی از شایستگان و نخبگان از ورود به دانشگاهها محروم شدند. ورود به دانشگاه نیازمند داشتن ریشه های کارگری و دهقانی ـ معیار طبقاتی ـ و یا داشتن تاییدیه از ارتش خلق و سازمانهای تابعه بود. فرزندان خانواده های طبقه متوسط بدلیل داشتن ریشه های غیرپرولتری جزو طبقات غیرخودی محسوب شده و بختی برای پذیرش در مراکز آموزش عالی نداشتند.
افت تحصیلی و میزان بهره وری و عقب ماندگی شدید چین در حوزه فن آوریهای گوناگون نتیجه غلبه این نگاه سقیم و غیرعلمی بود.

دنگ سهمیه ها و امتیازات یادشده را ملغی و رقابت علمی را تنها شرط لازم قرار داد. مضاف بر آن هر سال دهها هزار نفر از دانش آموزان نخبه را برای فراگیری علوم پیشرفته راهی کشورهای غربی کرد.

پس از چهار دهه چین نتیجه تغییر رویکرد در این حوزه حساس را بعینه می بیند. این کشور در تکنولوژیهای غیرنظامی به شدت پیش افتاده و رقیبی جدی برای ممالک غربی محسوب می شود.

حدود چهل سال قبل با منطقی مشابه چین، انقلاب فرهنگی به هدف تحول ساختاری در دانشگاهها فصلی نو در تاریخ آموزش عالی کشور رقم زد. مقدم تعهد گرامی داشته شد و تخصص در مرتبه دوم قرار گرفت و بر اساس آن نوعی نظام سهمیه بندی طراحی و اعمال شد.

مساله اما این است که مانند چین مشکل در جایی خاتمه نیافت. هر انقلابی شاهد دوره ای تب و تاب انقلابیگری و اعتلای ایدئولوژی است. آنچه در ایران در عصر پساایدئولوژی در عرصه سیاست گذاری آموزش عالی  رخ داد، نه بازگشت به وضعیت غیرانقلابی بلکه تداوم آن در اشکال و رویه های جدید و گوناگون بود.
اینجاست که راه ایران و چین از هم جدا می شود. چینیها حتی در اوج انقلابیگری از رهگذر تز اصلی و فرعی کردن مساله تضاد، آماده عملگرایی و انعطاف های استراتژیک برای پیشبرد منافع ملی بودند، اما در ایران با پژمردگی ایدئولوژی و فروکاست تب و تاب و هیجانات ناشی از آن، بر اساس یک قرارداد نانوشته بازی ادامه یافت:
ادامه بازی بنام آن ولی بکام بازیگران و بازیگردانان!

فساد سرنوشت محتوم هر ایدئولوژی سیاسی است، مادام که تن به اصلاحات ساختاری ندهد. سهمیه فرزندان هیات علمی، فروش کرسی های پزشکی دانشگاه های دولتی، فروش سوالات دستیاری، انواع و اقسام سهمیه های دیگر، پردیس های پولی دانشگاه ها، انتقال بدون ضابطه دانشجویان از خارج به داخل، سرنوشت 3000 نفر بورسیه غیرقانونی و ...همه و همه بیانگر آن است که نه تنها از دوراندیشی و نگاه معطوف به آینده نگری خبری نیست، بلکه فساد و حامی پروری و خرید وفاداریهای سیاسی،  در بالاترین حد خود، آینده منابع انسانی، مدیریت و پیوند کشور با علوم پیشرفته و ضرباهنگ تمدن جهانی را تهدید می کند.

مدرسه خصوصی همسر حداد عادل و تاسیس شعب و ساختمانهای دانشگاه آزاد در دورترین قصبات و روستاهای کشور را باید در این چارچوب دید. اگر شایستگی علمی و مهارت های فردی و فنی معیار نباشد، اینگونه به آسانی پول و رانت و فساد جای تعهد به ارزشهای انقلابی و اسلامی را می گیرد.

چین مساله را فهمید و به موقع از لب پرتگاه برگشت.
صلاح الدین خدیو 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان