کد خبر: ۱۲۷۵
تاریخ انتشار: ۲۸ آذر ۱۳۹۶ - ۲۲:۳۰-19 December 2017



وقتی میرزا نصرالله‌خان مشیرالدوله - با همراهی فرزندش میرزا حسن‌خان مشیرالملک- یکصد‌و‌هجده سال پیش، «مدرسه علوم‌ سیاسی» را به حکم- البته فرمایشی- مظفرالدین شاه ایجاد کردند، هیچ‌گاه تصورش را هم نمی‌کردند که از پس آن، امروز دانشکده وزارت امور خارجه در میان باشد و خلف آن، همان ‌منظور و مقصود را پیگیری کند؛ اتفاقی که ساعت سه بعدازظهر نیمه شعبان 1317 برابر با 28 آذر 1278 رسمیت یافت. هرچند برخی این مدرسه را پدر دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران می‌دانند اما هدف آن، تعلیم و تربیت دیپلمات بود زیرا دانستند «کار از ریشه خراب است و تا مبنای علمی برای اعضای وزارت خارجه دست‌و‌پا نشود، هرچه بکنند، نقش بر آب است.» 
مظفرالدین شاه در روز گشایش مدرسه چنین گفت: «به ملاحظه اهمیت امور خارجه، یک مدرسه سیاسی که مدرسه علوم عالیه باشد که از سال چهارم سلطنت جاویدمدت ‌ما در قرون آتیه به یادگاری باقی بماند و مستخدمین آینده وزارت خارجه و دوایر دولتی پس از اخذ دیپلم و تصدیق اتمام تحصیل از آن مدرسه به عرصه و خدمت دولت قدم ‌گذارند. 
لذا به ریاست جناب مستطاب اجل اکرم جناب میرزا نصرالله خان، وزیر امور خارجه امر به افتتاح آن فرموده و برای بقا و دوام این اساس رفیع و محافظت این بنای منیع از حوادث آینده... همه ساله مبلغ 400 هزار تومان به دور از رسوم از بابت تفاوت تذکره خراسان برای مخارج آن مدرسه مزبور مقرر می‌فرماییم.» 
ریاست آن ابتدا بر عهده میرزاحسن خان مشیرالملک (پیرنیا) بود و در سال‌های بعد، میرزاحسین‌خان معتمد‌الملک و میرزا محمد‌حسین ذکاء‌الملک فروغی نیز آن را اداره کردند. جالب آنکه پس از آنها در سال 1299 علامه علی‌اکبر خان دهخدا- که خود، فارغ‌التحصیل نخستین دوره مدرسه بود- رئیس بود.1 مدرسه از سال چهارم تاسیس به حوالی بانک شاهنشاهی (محدوده میدان امام‌خمینی کنونی) منتقل و چندی بعد در کوچه اتابک، بین خیابان لاله‌زار و علاء‌الدوله (فردوسی کنونی) واقع شد. آنان که تمایل داشتند «برای وزارت معظمه خارجه و ماموریت‌های لازمه جلیله» فعالیت کنند باید که بین 16 تا 22 سال می‌داشتند و به «اولا
 به فارسی خواندن کتب فارسی و ادبیات، حسن خط و املا و صرف و نحو عربی، ثانیا: ریاضی یک دوره تمام حساب و هندسه سطحیات، ثالثا: جغرافیا مقدمات هیات جغرافیای طبیعی، رابعا: فرانسه خواندن و نوشتن، خامسا: تاریخ یک دوره تاریخ ملل قدیمه شرق» تسلط داشتند. دوره نخست آن، تنها یک کلاس داشت و معلمان آن میرزا حبیب‌الله (فقه)، اردشیر جی (تاریخی)، میرزا عبدالرزاق خان (جغرافیا)، دکتر مرل (فرانسه) و حسن مشیرالملک (حقوق بین‌الملل) بودند. 
هر چند در سال‌های بعد، تعداد کلاس‌ها افزون شد اما به مجرد آنکه سید محمد تدین، در کابینه میرزا حسن خان مستوفی‌الممالک، عهده‌دار منصب وزارت معارف شد،‌ در اسفند ماه 1305 ، مدرسه علوم سیاسی، به موجب تصویب‌نامه‌ای از وزارت خارجه منتزع و ضمیمه وزارت معارف شد؛ اتفاقی که برای مدرسه حقوق نیز افتاد. این مدرسه که کار خود را با 17 شاگرد- که دوره تحصیل‌شان چهار ساله بود- آغاز کرد. 
تا پایان عمر خود، چیزی در حدود 210 شاگرد را تجربه کرد. یک سال بعد، با ادغام این دو مدرسه، مدرسه سیاسی و حقوق- که آن هم از وزارت عدلیه منفک شده بود- تشکیل شد. تا آنکه در سال 1313 با احداث دانشگاه تهران، دانشکده حقوق و علوم سیاسی تاسیس شد.از این مدرسه در طول بیش از سه دهه فعالیت، مفاخری چون علی اکبر دهخدا، محمدعلی فروغی و عبدالله مستوفی آن فارغ‌التحصیل شدند؛ مجموعه‌ای که بعدها سید محمد محیط طباطبایی درباره‌اش نوشت: «شاید اهمیت تامین این مدرسه در روز خود، کمتر از تاسیس دارالفنون نباشد. در صورتی که فاصله زمانی میان آغاز کار آنها 50 سال تمام بوده است.» 
آیین گرامیداشت یکصد و هجدهمین سالگرد تاسیس مدرسه علوم سیاسی، امروز ساعت 14:30 با حضور حاتم قادری و جهانگیر معینی علمداری،در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران برگزار می‌شود.

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
رنگ خدا
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
پنجره
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
متون اسلامی
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان