کد خبر: ۱۲۶۷۵
تاریخ انتشار: ۲۷ آبان ۱۳۹۸ - ۱۶:۴۱-18 November 2019
کارشناسان اقتصادی مدافع منطق "هزینه دادن جامعه" کجا هستند
تقریباً هیچ استانی از کشور نمانده که درگیر اعتراض به وضع معیشیتی و فشار جدید ناشی از تصمیم حاکمیتی به افزایش یک‌باره و شدید قیمت بنزین نباشد. تصمیمی که با دفاع شدید تحصیلکردگانی از رشته‌های اقتصاد از نوع "اقتصاد بازار" و "اقتصاد آزاد" در قالب نظریه‌های به ظاهر کارشناسی مطرح شد. بسیاری از جامعه‌شناسان نیز که باید به نقد جدی این قبیل ایده‌ها که منطق اجتماعی این جنس تصمیمات هزینه‌زا و کمرشکن برای جامعه را نادیده می‌گیرند، می‌پرداختند، در لحظه‌ی تصمیم‌گیری، در کنار آن دسته از به ظاهر "کارشناسان"ی ایستادند که آدم‌ها را به اعداد بی‌جان تقلیل می‌دهند و با چرتکه گرفتن در دست، بدون توجه به توان و جان ِ باقیمانده‌ی جامعه، از لزوم "آزادسازی" قیمت‌ها سخن می‌گویند. حالا وقت پاسخگویی حضرات است؛ جالب این است که در چنین وضعیت نابسامانی با این همه هزینه برای جامعه، حضرات کارشناس معمولاً جسارت و صداقت حرفه‌ای دفاع از تصمیمات نادرست‌شان را ندارند؛ یا خود را کنار کشیده‌اند و می‌کشند. یا با بهانه‌های واهی نظیر کامل نبودن طرح و مواردی مانند آن، از زیر بار ِ فاجعه‌ای که رقم زده‌اند، شانه خالی می‌کنند. 

به عنوان نمونه، دکتر علی سرزعیم - که از جمله همین جنس کارشناسان طرفدار اقتصاد بازار و آزاد کردن قیمت‌ها بوده‌اند- می‌نویسند: 

کمتر از نیمی از خانوارهای ایرانی خودرو دارند که دقیقا 5 دهک بالای جامعه را تشکیل می‌دهند. این اقشار در کوتاه‌مدت به واسطه افزایش قیمت بنزین بازنده هستند و پنج دهک پایین جامعه که فاقد خودرو هستند از بازتوزیع، بیش از پیامدهای منفی و غیرمستقیم افزایش قیمت بنزین منتفع می‌شوند.

پنج دهک بالای جامعه ایران صدای بلندتری در رسانه‌های رسمی (روزنامه‌ها، سایت‌ها ...) و رسانه‌های غیررسمی (تلگرام، ...) و حتی بیشتر دستگاه‌های دولتی و حتی مراجع تصمیم‌گیری دارند و بیشتر و موفق‌تر از پنج دهک ضعیف می‌توانند به مسئولان فشار وارد کنند و آن‌ها را به سمت سیاست‌های ناظر بر منافع خود سوق دهند.

پنج دهک پایین‌تر چون در استان‌های دورتر از مرکز هستند و به رسانه‌های جمعی و دستگاه‌های حاکمیتی دسترسی کمتری دارند فشار سیاسی کمتری وارد مي‌کنند تا سیاست‌های معطوف به فقرزدایی و منافع آن‌ها در دستور کار قرار گیرد. این مسئله یکی از دلایل اصلی عدم اصلاحات اقتصادی در ایران است.»

جناب سرزعیم اکنون نوبت پاسخگویی است: الان واقعاً این معترضین صدایی در رسانه‌ها و تلگرام و فضای مجازی و سایت‌ها و روزنامه‌ها و مراجع تصمیم‌گیری دارند؟ یا هیچ کدام از نخبگان کشور، مسوولیت تریبون صدای این معترضین تحت فشار را برعهده نمی‌گیرد؟ کدام استاد دانشگاه و مسوول کشوری و پزشک و حقوقدان و فعال سیاسی طرفدار دولت، صدای این بی‌صداها شده است؟ 

با توجه به گستردگی جغرافیایی چشمگیر اعتراضات معیشتی و مشاهده‌ی آن در بسیاری از شهرهای کوچک کشور، آیا باز هم استدلال اینکه این مسأله تنها مربوط به پنج دهک بالای مرفه جامعه است، قابل دفاع است؟ به راستی مردم معترض در اسلامشهر، جوانرود، فردیس کرج، بهبهان، شهرهای کوچک خوزستان، رباط کریم و ... از طبقات مرفه جامعه هستند؟ یا آرامش نسبی در مناطق شمالی تهران و بخشهای مرفه شهرها، نشان از اشتباه فاحش شما دارد؟ اشتباهی که هزینه‌های آن را نه شما و دوستان همفکرتان در اقتصاد و جامعه‌شناسی، که مردم کوچه و خیابان و ضعیف‌ترین اقشار با جان و مالشان می‌پردازند؟ این صدای مرفهین نیست جناب سرزعیم‌ها و جناب علیرضا عبدالله‌زاده‌ها! این فریاد «مستضعفین» است. 

جناب سرزعیم و دوستان همفکر و کارشناس صرفاً اقتصادی‌نگر! آیا همچنان به نادرستی بنیادین نگاه صرفاً اقتصادی و عدد و رقمی و نگاه بخشی‌نگر و تصویر نادرست از اقدامات اقتصادی رادیکال بدون توجه به منطق اجتماعی و تاب‌آوری جامعه و امکان به هم پیوستن بحران‌های فرهنگی و اجتماعی و سیاسی بر اثر چنین نگاه بخشی‌نگر و غیراجتماعی‌تان نرسیده‌اید؟ آیا همچنان فکر می‌کنید بُتی که به نادرستی از یک گونه‌ی خاص از برداشت محدود از "علم اقتصاد" (و نه برداشت‌های درآمیخته با نگاه اجتماعی و فرهنگی و نهادگرایانه از اقتصاد) ساخته‌اید، به قدر کافی در دهه‌های گذشته از جامعه و مردم ما عمر و جان و مال تلف نکرده‌است؟ 

دوستان جامعه‌شناس! وقت دفاع از منطق اجتماعی و به کارگیری شناخت دقیق جامعه‌شناختی و فهم و فهماندن لایه لایه فشارهای کمرشکن بر جامعه و تعدیل تصمیمات ظاهراً علمی و کارشناسی اما ضد اجتماعی و غیرکارشناسی حضرات مسوول و کارشناسان به ظاهر مسلط بر دانش اقتصادی از نوع ضداجتماعی‌ آن نرسیده‌است؟ وقتِ دفاع علمی از جامعه است.

 مهدی سلیمانیه
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان