کد خبر: ۱۲۶۱۷
تاریخ انتشار: ۲۴ آبان ۱۳۹۸ - ۱۵:۳۳-15 November 2019
نام روزهای هفته در زبان انگلیسی، ریشه در اساطیر کهن دارد که هر روز اختصاص به نیایش خدایی یا الهه‌ای داشته است.
عصراسلام:
دوشنبه روز ماه (Moon = Monday) ، سه شنبه روز تیر (Tuesday) - خدای جنگ در اساطیر ژرمنی، Tir یا Tiw ، چهارشنبه روز اودین (Wednesday) ، پنج‌شنبه روز تور (Thursday) و جمعه روز فری (Friday) است، (اودین و تور و فری سه خدای بزرگ در اساطیر اسکاندیناوی هستند) و شنبه نیز روز ساتورن (Saturday) از پیشینیان خدایان المپ است. (بیرلین، ۲۰) 

ماه و تیر، از ایزدان اسطوره ایرانی نیز هستند و بنابراین ممکن است این گاه شماری بر پایه هفته، نوعی گاهشماری هندو اروپایی کهن باشد. اما ایرانیان باستان، اغلب از گاهشماری بر اساس ماه استفاده می کردند و برای هر روز ماه نامی داشتند.

(سی نام برای سی روز مثل: اورمزد روز، بهمن روز، خرداد روز، و ... ) اما نکته دیگری که نشان می‌دهد گاه شماری بر پایه هفته، در کنار این روش دوم، رایج بوده است، این است که سی روز ماه نیز به دو هفت تایی و دو هشت تایی تقسیم شده است و بعد از هر هر هفت روز روزی به نام (دی) نامیده می‌شود. (دی به آذر، دی به مهر، دی به دین) و دی، «به معنی آفریدگار است و صفتی است برای اهورا مزدا.» (نک: اوشیدری) یعنی پس از هر ۷ روز یک روز ویژه آفریدگار وجود دارد. (قس: اعمال روز جمعه در اسلام) 

رفته رفته، در ایران، گاهشماری هفتگی جای گاهشماری ماهانه را گرفته و چون با فرهنگ اسلامی نیز تناسب داشت و گاه شماری اعراب و مسلمانان، بر بنیاد گاهشماری آرامی و عبری، هفتگی بود و این دو با هم هماهنگ شده اند. 

اولین روز هفته #شنبه، در عبری به معنای استراحت است. مثل رز تعطیل امروزی، و روزهای دیگر هفته نیز بر همین اساس، یک روز بعد از شنبه و دو روز بعد از شنبه و... نامیده می شوند. در عربی نیز به همین ترتیب بعد از روز #سبت بقیه بر اساس اعداد مرتب می شوند. (احد، اثنان، ثلاثا، ارباع، خمیس) و روز جمعه نام جداگانه و جدیدی دارد که از آیین اسلام گرفته شده است.

در مورد ریشه شناسی نام شنبه دیدگاه‌ها گوناگون است. مشهورتر آن است که این نام ریشه آرامی دارد. آرامی (Sabbath) سریانی (Shabta) و عبری «شَبَت» (Shabbat) که در عربی به (السبت) تیدیل شده است. (پورداوود، یشتها، ج۲، ص ۷۹)

اما امروزه، این باور نیز رواج یافته که این کلمه از اصل فارسی وارد آرامی شده است. کلمه شنبد مرکب از شن + بد و شن به معنای جا و مکان هنوز در کلمه گلشن بازمانده است (جنیدی، ۶۵) ذبیح بهروز آن را از ریشه شام پات می داند= نیمه شب، که در برخی تقویم های باستانی بازمانده است. 
همچنین کلمه اوستایی شنموئه به معنی شیار و قطعه و پاره را ریشه نام شنبه دانسته‌اند و نویسنده منتهی الارب در برابر شنبه نوشته است: شیار. (دهخدا نیز از آن نقل کرده است.)

کلمه فارسی شنبد، با تغییر آوایی در فارسی تبدیل به شنبت = شنبه شده است و روزهای دیگر هفته نیز برپایه آن نام گذاری شده اند. 


منابع: 
ابراهیم پورداوود، یشتها، ج2
بیرلین، اسطوره های موازی، عباس مخبر
جهانگیر اوشیدری، دانشنامه مزدیسنا
دهخدا، لغت نامه
فریدون جنیدی، زندگی و مهاجرت آریائیان
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان