کد خبر: ۱۲۱۸۹
تاریخ انتشار: ۱۹ مهر ۱۳۹۸ - ۱۱:۱۱-11 October 2019
واقعیت این است که، طی بیش از یک‌صدسالِ گذشته، کردها و مناطق کردنشین، در چهار کشور ایران، ترکیه، عراق و سوریه، به‌‌یک مسئله دشوار تبدیل شده است. 
چه اینکه، کردها (و به‌طور مشخص رهبران کردها و کسانی‌ که در نسل‌های مختلف خود را مدافعان حقوق کرد شناسانده‌اند)، به‌هر دلیلی نتوانسته‌اند و یا نخواسته‌اند، بر اساس تقسیمات سیاسیِ طبیعی یا غیرطبیعیِ صورت گرفته، در کشورهایِ مورد سکونت‌شان، در کنار سایر گروههای جمعیتی، خود را در سلک شهروندان عادیِ آن مناطق درآورند. کردها بیش از آن‌که تلاش کنند خود را شهروندِ برابرِ کشورهایِ مورد سکونتِ خود به‌رسمیت بشناسند و به‌رسمیت بشناسانند، 

در پی خودمختاری (و اگر توانستند جداسری و استقلال) و جدا کردن حسابِ خود از دیگر شهروندانِ کشورهای میزبان بوده‌اند. در مقابل، حکومتهای کشورهای چهارگانهِ یادشده هم، به‌انحاء گوناگون، تلاش می‌کرده‌اند مانع از تحققِ خودمختاری و احیاناً علایق و خواست‌های جداسرانه و تجزیه‌طلبانهِ اتباع کرد خود شوند. در این فاصله بیش از یک‌صدسال، رابطه کردها با رهبران کشورهای موردسکونت‌شان مشحون از درگیری‌هایِ دیرپا و پایان‌ناپذیرِ نظامیِ گاه بسیار خونین و پرتلفات بوده است. 

شاید هرگاه احصاء دقیقی صورت گیرد، آشکارتر گردد که رقم تلفات جمعیت کردها در این هماوردی‌ها و جنگ‌های عمدتاً نابرابر، از صدهاهزار تن و بلکه بیشتر فراتر می‌رفته است. هم‌چنان‌که می‌دانیم این درگیری‌ها، با نوساناتی، هم‌چنان، ادامه یافته است. به‌ویژه در برهه‌هایی که حکومت‌های مرکزی کشورهای میزبان با بحرانِ سیاسی و امنیتیِ ناشی از تحولات داخلی یا تجاوزات خارجی روبرو بوده‌اند، کردها، بر دامنه مبارزات خود علیه حکومت‌های وقت افزوده‌اند. 

همین کوتاه‌نیامدن‌های دیرپا و تداوم‌یابندهِ کردها، موجباتِ سرکوبگری‌های شدیدِ پرشماری را، در مقاطع مختلف، به‌آنها تحمیل کرده است. شاید هرگاه صدام تا آن حد حماقتِ توأمانِ با شرارت و دنائت را، از یک‌سو علیه کردها و از سوی دیگر در حمله به‌کویت و عروتیز‌هایش علیه متحدان منطقه‌ای آمریکا مرتکب نشده و موجباتِ حملهِ ویرانگر آمریکا و غرب به‌عراق را فراهم نیاورده بود، کردهای عراقی هنوز، در موقعیت خودمختاری داخلی قرار نگرفته بودند. 

شاید بحران نظامی- سیاسی وحشتناک دامنگیر سوریه طی چندساله گذشته، این تصور را قوت بخشیده بود که احیاناً کردهای سوریه هم بتوانند، ولو به‌زور، از حکومت مرکزی سوریه خودمختاری طلب کنند، که می‌دانیم، در بحران مذکور هم دلیرانه مقاومت کرده‌اند و هم تلفات شدیدی را متحمل شده‌اند. 

بنابراین، اگرچه حمله ترکیه به‌کردهای سوریه در درجه اول دستاویزِ مقابله با پ ک ک را دنبال می‌کند، اما احتمال هم دارد، ترکیه نگرانِ تقویت موقعیت کردهای سوریه، در شرایط خروج آمریکا و خلاء قدرت در منطقه باشد، که بالقوه می‌تواند کردهای آن کشور را به‌سوی تقاضای خودمختاری سوق دهد (اگرچه هنوز در این باره آشکارا تقاضاهایی جدی مطرح نشده است). 

چه‌این‌که، احیاناً این استدلال در رهبران ترکیه و شاید ایران وجود داشته باشد که تحقق هدف خودمختاری کردها در سوریه (به‌تبع آنچه در عراق تحقق یافته است)، راه را برای افزایش فشار کردها برای جداسری و لااقل خودمختاری در ترکیه و شاید در سال‌های بعد در ایران هموارتر سازد. 

حاصل این‌که مسئله کرد و مناطق کردنشین هم‌چنان ادامه دارد، بی‌آنکه چشم‌انداز روشنی در باره حل‌وفصلِ نهایی آن وجود داشته باشد.

مظفر شاهدی/مورخ 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان