کد خبر: ۱۲۰۳۷
تاریخ انتشار: ۰۷ مهر ۱۳۹۸ - ۲۱:۵۲-29 September 2019
حافظه موجودیتی واحد نیست، بلکه سیستمی پیچیده از فرآیندهای به‌هم‌پیوسته است که می‌توان آنها را با جستجوهای علمی از هم تفکیک کرد.
عصراسلام:
در ساده‌ترین حالت حافظه را به دو نوع کوتاه‌مدت و بلند‌مدت تقسیم می‌کنند. بیشتر دانشمندان علوم اعصاب نوع سومی را نیز در نظر می‌گیرند: حافظه‌ی حسی. این نوع حافظه، تمام اطلاعاتی را که از حواس گوناگون می‌آیند پیش از تحویل به ذهن آگاه و ذخیره شدن در حافظه‌ی کوتاه‌مدت در خود نگهداری می‌کند. 

حافظه‌ی حسی می‌تواند در هر لحظه تمام اطلاعاتی را که دریافت می‌کند در خود ذخیره کند، اما تنها برای یک‌سومِ ثانیه. اگر این اطلاعات به نحوی توجه ما را جلب نکنند، به حافظه‌ی کوتاه مدت تحویل داده نخواهند شد.

حافظه‌‌ی کوتاه مدت

اطلاعات در حافظه‌ی کوتاه مدت تنها برای چند ثانیه، پیش از آن که به حافظه‌ی بلند مدت منتقل شوند دوام دارند. حافظه‌ی کوتاه‌مدت می‌تواند حدود هفت تکه از اطلاعات را برای تقریبا ۲۰ ثانیه در خود حفظ کند. تکه‌های اطلاعات هر چقدر هم پیچیده باشند، هر تکه‌ی بزرگی از اطلاعات به صورت یک واحد اطلاعاتی در نظر گرفته می‌شود، به نحوی که هر کدام همچون یک مفهوم رمزگذاری می‌شوند. این بدان معنی است که برای مثال شماره تلفن‌هایی که میانشان از خط تیره استفاده شده است راحت‌تر از آنهایی که به صورت رشته‌‌ای پیوسته از اعدادند به خاطر سپرده می‌شوند.

حافظه‌ی کوتاه مدت به سه شکل اطلاعات را ذخیره می‌کند. نوع اول، تصویری، که اطلاعات بینایی را ذخیره می‌کند. نوع دوم، صوتی، که اصوات را ذخیره می‌کند و نوع سوم، کارکردی، که محل ذخیره‌‌ای برای به یاد آوردن یک کارکرد خاص است (مثل زمانی که برای تلفن کردن، شماره تلفنی را که موقتا به خاطر سپردیم دائم برای خود تکرار می‌کنیم، یا زمانی که محاسبه‌ای ذهنی انجام می‌دهیم و برای آن لازم است اعداد را هنگام عملیات ریاضی به یاد آوریم).

خاطرات کوتاه‌مدت در قشر پری‌فرونتال ذخیره می‌شوند. وقتی به این ناحیه‌ از مغز کسی آسیب جدی برسد یا توموری در این ناحیه رشد کند، نقصی دائمی در حافظه‌ی کوتاه‌مدت را به دنبال خواهد داشت. افرادی که دچار نقص در حافظه‌ی کوتاه‌مدت می‌شوند، هنوز می‌توانند از حافظه‌ی بلند‌مدتِ خود استفاده کنند. متأسفانه، به دلیل اینکه حافظه‌ی کوتاه‌مدت در سازماندهی امور ضروری و روزمره نقش بازی می‌کند، این قبیل افراد، ممکن است آدم‌هایی فراموشکار به نظر برسند. دلیلش این است که آنها در به یاد آوردن و بازیابی اطلاعات از حافظه‌ی بلندمدت ضعف دارند.

حافظه‌ی بلندمدت

فرایند انتقال اطلاعات از حافظه‌ی کوتاه‌مدت به بلندمدت پیچیده است. اهمیتی ندارد اطلاعات برای چه مدتی در حافظه‌ی کوتاه‌مدت باقی می‌ماند، روند انتقال اطلاعات به حافظه‌ی بلند‌مدت نیازمندِ رسیدن به درک و فهمی احساسی یا عقلانی نسبت به آن اطلاعات و یا تقلیلِ پیچیدگی‌های آن است. این فرایند انتقال اطلاعات، همان مفهوم یادگیری است و برای حصول آن لازم است تا اطلاعات از شارژ الکتریکی به تغییرات فیزیکی و شیمایی [در مغز] تبدیل شوند.

اگر نتوان اطلاعاتِ آموخته شده را به یاد آورد، آن اطلاعات کاملا بی‌فایده‌ خواهند بود، و این یکی دیگر از ضرورت‌های بهره‌مندی از حافظه‌ی بلندمدت است. عقیده‌ی غالب بر این است که حافظه‌ی بلندمدت از دو جزء تشکیل شده است. حافظه‌ی صریح یا روشن که نیازمندِ فراخوانیِ آگاهانه است، و حافظه‌ی ضمنی که ناآگاهانه است ولی بر واکنش‌ها و قابلیت‌های ما تأثیر می‌گذارد.

اطلاعاتی که آگاهانه فراخوانی می‌شوند (حافظه‌ی صریح)، شامل تجربه‌های شخصی و همچنین فهرستی از واقعیت‌ها و حقایق‌اند، که آن را حافظه‌ی معنایی نیز می‌نامند.

خاطراتِ تجربه‌های شخصی گاهی حافظه‌ی مقطعی نیز نامیده می‌شود، زیرا ما در واقع رویدادهای مقطعی [مرتبط با آن خاطره] را به یاد می‌‌آوریم. برای مثال، روزی در مدرسه یاد گرفتیم که لندن پایتخت بریتانیا است. به یاد آوردن کاری که در آن روز در کنار یادگیریِ پایتخت بریتانیا انجام دادیم، فراخوانی مقطعی خاطره است، زیرا این کار یادآوریِ آگاهانه‌ی یک تجربه‌ی شخصی است. نقصان در حافظه‌ی مقطعی، یکی از خصوصیات اصلی بیماری آلزایمر است. اگر اکنون از ما پرسیده شود که پایتخت بریتانیا کجاست، ما الزاما تجربه‌ی موازی با یادگیری آن را فراخوانی نمی‌کنیم، بلکه به عنوان یک حقیقت می‌دانیم که لندن پایتخت بریتانیا است. این همان حافظه‌ی معنایی است. 

توانایی راندن دوچرخه یک مثال از حافظه‌ی ضمنی است. ما آگاهانه فرایند دقیقِ راندنِ دوچرخه را فراخوانی نمی‌کنیم؛ فقط می‌دانیم چگونه باید آن را انجام دهیم. نوع دیگری از حافظه‌ی ضمنی، پاسخ‌های شرطیِ نیرومند است، مثل احساس هیجانی که از رفتن به سینما داریم. خاطرات پیشینِ رفتن به سینما، هر کدام به طور منفرد فراخوانی نمی‌شود، بلکه آن خاطرات روی رفتاری که در لحظه‌ی حال بروز می‌دهیم تأثیر می‌گذارند.



ترجمه: سپنتا نوروزیان
ترجمه از فصل نهم کتاب: 

The Brain - A Beginner's Guide 

Written By: Amar Al-Chalabi, Martin R. Turner and R. Shane Delamont 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان