کد خبر: ۱۱۸۴
تاریخ انتشار: ۱۰ آذر ۱۳۹۶ - ۱۱:۲۱-01 December 2017
تب و تاب ساختمان‌سازی چند سالی است فروکش کرده است و حتی برخی از بیکاری 70درصد کارگران ساختمانی خبر می‌دهند. اما هنوز مرگ کارگران این صنف، حتی بیشتر از حوادث معادن، در صدر حوادث ناشی از کار در ایران قرار دارد.

تب و تاب ساختمان‌سازی چند سالی است فروکش کرده است و حتی برخی از بیکاری 70درصد کارگران ساختمانی خبر می‌دهند. اما هنوز مرگ کارگران این صنف، حتی بیشتر از حوادث معادن، در صدر حوادث ناشی از کار در ایران قرار دارد.
چندی پیش نایب‌رئیس کانون سراسری انجمن‌های کارگران ساختمانی کشور از مرگ روزانه پنج کارگر ساختمانی در اثر حوادث ناشی از کار خبر داده بود. بر اساس این ادعا در سال بیش از 1800 نفر تنها به دلیل نبود ایمنی در کارگاه‌های ساختمانی جان می‌بازند. پزشکی قانونی این آمار را تأیید نمی‌کند، اما فعالان کارگری در حوزه ساختمانی معتقدند که این آمار با حضور گسترده اتباع بیگانه در فعالیت‌های ساختمانی نه تنها دور از ذهن نیست که حتی در مقاطعی بدون ثبت رسمی افزایش نیز پیدا می‌کند.
گرچه کار در معدن رتبه اول حوادث کار دنیا را به خود اختصاص داده در ایران حوادث ساختمانی رتبه‌دار است‌. براساس آمار منتشرشده از سوی پزشکی قانونی در سال گذشته در مجموع
2 هزار کارگر به دلیل حوادث ناشی از کار فوت شدند که در این میان سهم کارگران ساختمانی ۱۲۰۰ نفر، یعنی بیش از ۵۰درصد، از این دست مرگ‌ومیرها بوده است. البته این آمار با آمار اعلام‌شده از سوی فعالان حوزه کارگری و وزارت کار متفاوت است.
به تازگی علی مظفری، مدیرکل بازرسی کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، نیز اعلام کرد که بر اساس آمار اداره کل بازرسی کار و گزارش بازرسان کشور، 38درصد از حوادث منجر به فوت ایران در سال 95 مربوط به سقوط از ارتفاع بوده است. او این آمار را در حالی اعلام کرد که وزارت کار، به عنوان متولی بازرسی ایمنی کارگاه‌های شغلی در ایران، متهم ردیف اول مرگ و میر کارگران محسوب می‌شود.

مرگ و میر بالای کارگران
سالانه 340 میلیون حادثه ناشی از کار در دنیا رخ می‌دهد و برآورد شده که در این حوادث حدود 2 میلیون و 300 هزار نفر جان خود را از دست می‌دهند. آمارها بیانگر آن است که حدود 340 هزار حادثه منجر به فوت در دنیا به صورت مستقیم در حوادث کار رخ می‌دهد و حدود
2 میلیون حادثه منجر به فوت بر اثر بیماری‌های شغلی و پس از خروج کارگر از حادثه کار اتفاق می‌افتد. به طور میانگین روزانه 6 هزار و 40 نفر در دنیا بر اثر حوادث و بیماری‌های ناشی از کار جان می‌بازند. ایران با 20 هزار حادثه شغلی در سال یکی از رکوردداران حوادث شغلی
در دنیاست.
در این میان فعالیت‌های ساختمانی با 15 هزار حادثه در صدر حوادث شغلی در کشور است.
بر اساس آخرین آمار سازمان جهانی کار (ILO) که در سال گذشته اعلام شد، ایران در بین ۱۸۹ کشور عضو این سازمان رتبه ۱۰۲ را در میزان حوادث ناشی از کار به خود اختصاص داده که رتبه نگران‌کننده و بسیار بالایی است. همه این حوادث منجر به مرگ نمی‌شوند، اما هزینه‌های مادی و معنوی ناشی از آنها سال‌ها گریبان‌گیر خانواده‌ها و سیستم بیمه
کشور است.
هزینه‌های حوادث شغلی
بر اساس گزارش مرکز اچ‌اس‌ای در سال 2015، هزینه بیماری‌ها و حوادث ناشی از کار در انگلستان برای هر بیماری شغلی 17 هزار دلار، حادثه منجر به فوت 3 میلیون دلار و هر جراحت کاری 80 هزار دلار اعلام شده است.
مطالعه‌ای که با هدف محاسبه هزینه انسانی حوادث شغلی منجر به فوت بیمه‌شدگان تأمین اجتماعی استان تهران انجام داده شد، نشان داد که سرانه انسانی و مالی برای هر فوت‌شده برابر 333 میلیون تومان است. همچنین، نتایج مطالعات مشابه نشان می‌دهد که سرانه هزینه حوادث منجر به فوت در کشورهای عضو اتحادیه اروپا در سال 2000 برابر با 100 هزار دلار است و این به علت بالا بودن درآمد کارگران در اروپا است. هزینه مستقیم و غیرمستقیم حوادث شغلی در ایران حدود یک‌ششم تا یک‌پنجم بودجه سالانه کشور است.

چرایی حوادث شغلی در فعالیت‌های ساختمانی
روی دیوار اغلب کارگاه‌های ساختمانی و عمرانی این جمله معروف به چشم می‌خورد: اول ایمنی بعد کار. اما همین که داخل یکی از این کارگاه‌های ساختمانی می‌شوید اثری از ظهور بیرونی این جمله دیده نمی‌شود. کمتر کارگری را با کلاه دستکش در حین کار خواهید دید و اغلب کارگران بدون مهارِ داربست در ارتفاعات ساختمانی مشاهده می‌شوند.
بخشی از این بی‌توجهی به ایمنی به دلیل نبود تجهیزات در کارگاه‌ها و بخشی دیگر به دلیل بی‌اعتنایی به ایمنی از سوی خود کارگران و کارفرمایان است.
حمید حاج‌اسماعیلی، فعال کارگری، با اشاره به نبود فرهنگ ایمنی و بهداشت کار نبود نظارت دستگاه‌های نظارتی را مهمترین دلیل بروز مشکل در حوادث ناشی از کار می‌داند. به گفته او نبود نظارت در کارگاه ساختمانی با توجه به اینکه خیلی از آنها صاحب شناسنامه و پروانه کار نیستند بیشتر است. او می‌گوید: «در کمتر کارگاه ساختمانی شاهد نظارت بازرسان ایمنی وزارت کار هستیم.»

نبود نظارت بزرگترین خلاءبراساس قانون، کارگران ساختمانی موظفند برای دریافت خدمات بیمه شغلی، دوره‌های مهارتی را در سازمان فنی و حرفه‌ای بگذرانند و کارت مهارت شغلی را از این سازمان دریافت کنند. در حالی که برخی معتقدند در این دوره‌ها نیز در خصوص ایمنی کار آموزش‌های لازم به کارگران ساختمانی داده نمی‌شود. حاج‌اسماعیلی معتقد است: «اگر تنها آموزش صورت گیرد و نظارتی از سوی دستگاه‌های مسئول وجود نداشته باشد کارفرما صرفاً به فکر اتمام پروژه‌های خود است و توجهی به تجهیز و ایمن‌سازی کارگاه نمی‌کند. واقعیت این است که بازرسان کار، بازرسان تأمین اجتماعی و بازرسان شهرداری مسئول نظارت بر ایمنی کارگاه‌ها هستند. قانونگذار هم باید در این باره نظارت لازم را انجام دهد که این اتفاق نیفتد.»
به گفته او، بازرسان وزارت کار حکم ضابطان قضائی را دارند و حتی می‌توانند یک کارگاه را به دلیل نبود ایمنی پلمپ کنند، اما تاکنون هیچ کارگاه ساختمانی‌ای ندیده‌ایم که به دلیل نبود ایمنی پلمپ شود.

کمبود بازرس
در‌حالی‌که اغلب ما با نبود ایمنی در کارگاه‌های ساختمانی از نزدیک برخورد کرده‌ایم، چگونه این تخلفات فاحش از دید بازرسان وزارت کار مغفول می‌ماند. حاج‌اسماعیلی در پاسخ به این سؤال می‌گوید: «قانون کار در رابطه با ایمنی کار کامل است؛ آنچه وجود ندارد بازرسی کافی است. وزارت کار می‌گوید نیرو ندارد و همین موضوع به مرگ سالانه حدود 2 هزار کارگر ساختمانی می‌انجامد. این در حالی است که 80درصد این حوادث با ایمنی قابل پیشگیری
است.»

فعالیت سندیکاها
حاج‌اسماعیلی با بیان اینکه دولت با فعال کردن نهادهای کارگری و صنفی در این حوزه می‌تواند بخشی از نظارت را به این سندیکاها بسپرد می‌گوید: «نرخ آمار سالانه حوادث ناشی از کار در کشور ژاپن رقمی نزدیک به صفر است.
یکی از دلایلی که در کشور‌های ژاپن، انگلیس و آمریکا نرخ حوادث ناشی از کار بسیار پایین است تأسیس و مشارکت تشکل‌های صفنی و مردم‌نهاد است که در حوزه ایمنی کار از قدرت بلامنازع برخوردار هستند. در کشور‌های آمریکا و کانادا دو تشکل بسیار بزرگ مردم‌نهاد در این حوزه فعالیت می‌کنند و اندازه این نهاد با یک وزارتخانه در ایران برابری می‌کند که تأثیر بسیار زیادی در کاهش نرخ حوادث ناشی از کار داشتند.»
براساس ماده ۹۱ قانون کار، کارفرمایان و مسئولان تمام واحد‌ها مکلف هستند بر اساس مصوبات شورای عالی حفاظت فنی برای تأمین حفاظت و سلامت و بهداشت کارگران در محیط کار، وسایل و امکانات لازم را تهیه و در اختیار آنان قرار دهند؛ همچنین مسئولان واحد‌ها موظفند چگونگی کاربرد وسایل را به نیروی کار آموزش دهند و در خصوص رعایت مقررات حفاظتی و بهداشتی نظارت کنند که تعداد معدودی از کارفرمایان و مسئولان واحد‌ها این نکات را رعایت می‌کنند.
در این میان، البته برخی معتقدند تجهیزات ایمنی موجود در بازار نیز کیفیت لازم را ندارد و ورود این محصولات در کشور از نظر ایمنی کنترل کافی نمی‌شود.


فرزانه‌ابراهیم‌زاده


نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
رنگ خدا
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
پنجره
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان