کد خبر: ۱۱۷۸۳
تاریخ انتشار: ۲۲ شهريور ۱۳۹۸ - ۰۷:۴۴-13 September 2019
در اوایل "عصر ویکتوریای بریتانیا"، کارگران به‌طور میانگین ۸۰ ساعت در هفته دوشادوش کودکانشان کار می‌کردند و درقبالش مزد ناچیزی به‌دست می‌آوردند.
در سده‌ی اخیر، ساعات کاری آنان به نصف رسیده، کار کودک تقریباً منتفی شده و دستمزدها هم دوچندان گشته. علت چه می‌تواند باشد؟

یک دیدگاه رایج و غالب مدعی‌ست که عامل تقلیل ساعات کار و رشد دستمزد و الغای کار کودک، «دولت» و «سندیکا» بوده. برمبنای این دیدگاه، «بازار آزادِ نیروی کار» یعنی عقب‌گرد به شرایط "اسفناک" قرن ۱۹، پس بایستی شکرگزار مداخلات دولت و سندیکاها باشیم. اما آیا واقعاً این دو نهاد عامل بهبود بوده‌اند؟

دیدگاه بازارهراس فوق، از کشف سرچشمه‌‌ی رفاه ناتوان است. واقعیت آن‌ست که از روزگار حجر، "انسان بدوی" به تجربه دریافت که برای رفاه بیشتر باید "تولید بیشتری" داشته باشد و به‌منظور تولید بیشتر بایستی "توانایی تولیدی"ش را افزایش دهد؛ ازهمین‌رو به فکر ساخت «کالای سرمایه‌ای» افتاد.

به عنوان مثال، انسان بدوی به تجربه کشف کرد که اگر "تور ماهیگیری" بسازد، درقیاس با صید با "دستان خالی"، می‌تواند ماهی بیشتری شکار کند اما تولید تور در وهله‌‌ی اول نیازمند "زمان" بود. اگر تولید تور ۵ روز زمان می‌برد، او باید ازقبل "آذوقه/اندوخته"ای تهیه کند تا در بازه‌ی زمانی تولید تور زنده بماند.

انسان بدوی با هدف ساخت کالای سرمایه‌ای که زمان می‌برد، به‌جای "مصرف فی‌الفور" ماهی‌هایش، شروع به "اندوختن"شان کرد تا در مدت زمان ساخت تور، به کمک اندوخته‌ش زنده بماند و با تولید کالای سرمایه‌ای "بهره‌وری"ش را افزایش دهد. بر همین اساس، علت بهبود وضع کارگران غرب هم رشد «بهره‌وری نیروی‌کار» می‌باشد.

تئوری «بهره‌وری نیروی‌کار» علی‌رغم هجمه‌های علیه‌ش، همچنان سِیر فقر تا تنعم کارگران را به خوبی توضیح می‌دهد. در گذشته‌ای نسبتاً دور، بهره‌وری نیروی کار درسطح پایینی قرار داشت چراکه به‌واسطه‌ی کمیتِ ناچیز و کیفیتِ نازل ابزار تولید، «به‌ازای ‌به‌کارگیری هرواحد نیروی کار، محصول کمتری (درقیاس با امروزه) تولید می‌شد»

به‌واسطه‌ی بهره‌وری نازل نیروی‌کار، کارگران با کارِ کمتر از ۸۰ ساعت، حداقلی از عرضه‌ی کالاهای مصرفی که ضرورتِ حیاتشان بود را نمی‌توانستند تولید کنند. به‌علت بهره‌وری نازل حتی با کار فراوان هم این کمینه‌ی عرضه‌ی کالاهای ضروری ناممکن بود و ازاین‌رو کودکان نیز به‌ناچار وارد فرآیند تولید می‌شدند.

درطول قرن نوزدهم، بهره‌وری نیروی کار بریتانیا به‌واسطه‌ی تولید گسترده‌ی کالاهای سرمایه‌ای، که ترقیات تکنولوژیک نیز بر کارآیی‌شان می‌افزود، رفته‌رفته‌ رشد یافت. اما چگونه؟ بدین‌گونه که اقتصاد بریتانیا همه‌ی تولیداتش را به مصرف فی‌الفور نرساند و تمام منابع تولیدش را به ساخت کالاهای مصرفی اختصاص نداد.

اقتصاد بریتانیا بخش بارزی از تولید و درآمدش را "پس‌انداز" کرد و این پس‌اندازها تقاضا برای کالاهای سرمایه‌ای را تشکیل داد. با رشد تقاضا برای کالای سرمایه‌ای نسبت به کالای مصرفی، تولید کالای سرمایه‌ای در قیاس با کالای مصرفی، سودآور شد و منابع تولید به‌سوی ساخت کالای سرمایه‌ای روان گشت که این امر، توانایی تولید و تنعم را توسعه بخشید.

فرآیند انباشت سرمایه بر مزدهای حقیقی افزود که درنتیجه‌ی آن، کارگران استطاعت ورود به مشاغل کم‌ساعت را یافته و ازمشاغل پرساعت روی گرداندند. با تمایل روزافزون کارگران به مشاغل کم‌ساعت، کارآفرینان نیز پیشنهاد مشاغل کم‌ساعت را به‌عنوان حربه‌ای در رقابت با یکدیگر به‌منظور جذب کارگر یافتند.

خلاصه آن‌که نه دولت‌ها و سندیکاها بلکه انباشت سرمایه در قالب تولید فراوان کالاهای کارآمدِ سرمایه‌ای بود که با ارتقای بهره‌وری نیروی کار، درعین ثبات مزد پولی بر مزدهای حقیقی (مبتنی برقدرت خرید) افزود و به تبعش کار کودک را نالازم ساخت و ساعات کار را کاهش داد. مداخلات دولت و زورآزمایی سندیکا قادر به چنین اعجازی نخواهد بود.

مثلاً تعیین سقف ساعات کار توسط دولت را درنظر بگیریم. این مداخله آیا معنایی جز جرم‌ساختن کار بیشتر به‌منظور کسب درآمد بیشتر دارد؟ یا ممنوعیت کار کودکان که اثر خالصش بیکارسازی نان‌آوران خانوارهای فقیر  می‌باشد. از دل این دو مداخله چگونه رفاه و بهره‌وری بیرون می‌آید؟!

سندیکاها نیز با بالابردن جبری مزدهای پولی، همواره تقاضا برای نیروی کار سر می‌کوبند. ضدیت تاریخی‌شان با به‌کارگیری ماشین‌آلات کاراندوز هم مانع بهره‌وری نیروی کار و به تبع رشد مزدهای حقیقی می‌شود. همانطور که مشاهده می‌فرمایید، رشد مزدهای حقیقی را  نمی‌توان به پای اعمال سندیکاها نوشت.


محمد صفری

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان