کد خبر: ۱۱۶۹۹
تاریخ انتشار: ۱۵ شهريور ۱۳۹۸ - ۱۶:۲۴-06 September 2019
خط و زبان اوستایی به خط و زبانی گفته می‌شود که کتاب اوستای امروزی بدان نوشته شده است.
عصراسلام:
اوستا مجموعه‌ای از آیین‌ها، باورها، اسطوره‌ها، قوانین، رویدادهای تاریخی و فرهنگی ایران است. خط اوستایی با نسخه‌های خطی باقیمانده‌ی اوستا که عموماً در یزد و کرمان و نیز شهرهایی از هندوستان مانند گجرات، نوساری و ... نگاشته شده‌اند، شناخته می‌شود. این خط از راست به چپ نوشته می‌شود و به باور بیشتر خط شناسان بر پایه  خط پهلوی ساخته و پرداخته شده است. حروف اوستایی به یکدیگر نمی‌پیوندند، و هر حرف جداگانه نوشته می‌شود (همانند حروف لاتین). 

خط اوستایی با داشتن ۱۴ نشانه برای مصوت‌ها و ۳۷ نشانه برای حروف صامت، از نظر ثبت صامت‌ها و مصوت‌های موجود در زبان آن روزگار ایران، از دقیق‌ترین خط‌های جهان می‌باشد، و کهن‌ترین نسخه خطی‌ای که تاکنون به خط اوستایی به دست آمده است متعلق به ۷۲۳ سال پیش (۱۲۸۸ میلادی) است. 

یادگیری خط اوستایی یا دین دبیره بسیار ساده است زیرا تنها به خاطر سپردن نشانه‌های خط کافیست برای اینکه کسی بتواند واژگان اوستایی را بخواند، و دلیل این امر آنست که پدید آورندگان خط اوستایی کوشش کرده‌اند تا خطی بیافرینند که به یاری آن، بدون هیچ پیچیدگی‌ای بتوان اوستا را تمام و کمال و در نهایت درستی ثبت نموده و خواند. اما همواره مقوله خط و زبان دو مقوله جدا از یکدیگر هستند؛ آیا با به خاطر سپردن حروف خط اوستایی و خواندن واژگان اوستا چیزی از زبان اوستا درمی‌یابیم؟ پاسخ به این پرسش ما را وارد مقوله زبان اوستایی می‌سازد.

زبان اوستایی زبانی بوده است که در بخش‌هایی از ایران بزرگ (بخش‌های شرقی فلات ایران) بدان ادبیاتی غنی پدید آمده است. این زبان هم‌ریشه و هم‌خانواده زبان فارسی باستان (زبان کتیبه‌های شاهان هخامنشی) و نیز سنسکریت (زبان کهن هندیان) می‌باشد. شباهت زبان اوستایی و سنسکریت در حدی است که این  دو زبان را دو گویش از یک گروه زبانی واحد می‌دانند. زبان اوستایی خود به دو بخش اوستایی کهن و اوستایی جدید بخش می‌شود. کهن‌ترین بخش اوستا گاهان (گاتها) نام دارد که به باور بسیاری سروده‌های خود زرتشت میباشد و به زبان اوستایی کهن نوشته شده است، اما به طور کلی کتاب اوستا همچون دایرة المعارفی می‌باشد که در آن سخن از اسطوره‌ها، قوانین، رویداد های تاریخی و فرهنگی و ... رفته است. بر اساس ویژگی‌های زبانشناختی زبان اوستایی کهن به حدود ۴۰۰۰ سال پیش باز میگردد.

زبان اوستایی دارای دستوری پیچیده می‌باشد و تاکنون دانشمندان نتوانسته‌اند اوستا را به درستی و بی شک و شبهه ترجمه نمایند، به طوری که اگر چند ترجمه گوناگون از دانشمندان مختلف را کنار یکدیگر گذاشته و مقایسه نماییم درمی‌یابیم که حتا در برخی موارد ممکن است ترجمه‌ها یکدیگر را نقض کنند.
به طور بسیار چکیده از ویژگیهای بارز دستور زبان اوستا نمونه‌های زیر را می توان نام برد:

نام‌ها و ضمیرها درهشت حالت گوناگون صرف می‌شوند و این هشت حالت نیز با توجه به حروفی که هر نام و ضمیر بدان ختم می‌شود تغییر می‌یابند. 

همچنین نام‌ها و ضمیرها دارای ۳ جنس مذکر، مونث و خنثی و ۳ شمار مفرد مثنی و جمع  می‌باشند. حروف اضافه گاهی می‌توانند عامل باشند یعنی روی واژهٔ پس از خود تاثیر بگذارند. فعلها نیز عموما دارای پیشوندها (پیشوندهایی که معانی را می‌توانند تغییر دهند) ونیز حروف ماده ساز که به ریشه می‌پیوندند و شناسه‌ها می‌باشند. 

برخی از ویژگیهای دستوری زبان اوستایی در برخی زبانها و گویش‌های محلی ایران باقی مانده است که خود مبحثی بسیار مهم و جذاب برای پژوهش‌های بیشتر می‌باشد. به جز آن یادگیری این زبان و آشنایی با ریشه‌های واژگان و فعل‌ها و نیز پیشوندها و پسوندهایی که با اضافه شدن به ریشه فعل‌ها معانی گوناگان را پدید می‌آورند، برای آنانی که در کار واژه گزینی و واژه سازی برای پویایی زبان می‌باشند شرط لازم می‌نماید.



آزاده احسانی چمبلی 
سایت‌ایران بوم
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان