کد خبر: ۱۱۵۱۵
تاریخ انتشار: ۰۴ شهريور ۱۳۹۸ - ۱۳:۴۱-26 August 2019
بعضی از نیاکان ما به شیوه‌های گوناگون سگان را آزار می‌کردند زیرا سگ - هرچند برای‌شان مفید بود و به‌کارشان می‌آمد- علی‌الاصول نزد قدما منفور و نجس بود:
بد بد است ارچه نیک‌دان باشد
سگ سگ است ارچه سگ شبان باشد 
(حدیقه سنایی٬ تصحیح خانم حسینی٬ص۱۸۵). 

اگرچه صرفاً قتل«سگ سیاه»٬ سنّت و کشتن «سگ گزنده» و «سگ دیوانه» واجب و بایسته تلقی می‌شد (بحرالفوائد٬ تصحیح دانش‌پژوه٬٬ص۲۰۸) اما گاهی سگان بیچاره قتل عام می‌شدند:

      «پادشاه فرموده بود که سگان شهر را جمله بکشند پس خلق در دنباله‌ی سگان افتادند و ایشان را می‌کشتند. سگی بدوید و در مسجد شیخ آمد وشخصی از دنباله آن سگ بیامد تا او را بکشد. شیخ در خشم شد و گفت : که ازین حرکت بگردید» (ترجمه سیرت شیخ کبیر ابوعبدالله بن خفیف شیرازی٬ تصحیح شیمل٬ ص۳۰). 

   اصلاً "کسی را مثل سگ کشتن"  سخنی رایج بود و دو معنی را  افاده می‌کرد: یکی این‌که آن قتل مثل کشتن سگ٬ آسان و ارزان و بی‌اهمیت است (تفسیر سورآبادی٬ تصحیح سعیدی سیرجانی٬ ج۴، ص۲۳۵۶) و از نمونه‌های این آسانی و ارزانی آن بود که برّندگی شمشیر را به تن و جان سگ بینوا امتحان می‌کردند و سپس بر تیغ قیمت می‌نهادند. انگار هیچ‌چیز دیگری برای این امتحان شوم وجود نداشت.فی‌المثل در قطعه‌ی مشهوری از منجیک ترمذی یا یوسف عروضی به این رسم تصریح شده است:

چون تیغ نیک کِش به سگی آزمون کنند
 وآن سگ بود به قیمت آن تیغ رهنمون ‌
(دیوان منجیک٬ تصحیح شواربی مقدم٬ص۲۲).

 یا برای آزمودن این‌که خوراکی به زهر آغشته است٬ آن را پیش سگ می‌انداختند که سگ با خوردن غذای مسموم می‌مرد. (زین‌الاخبارگردیزی٬ تصحیح حبیبی٬ دنیای کتاب٬ص۱۵۸).

   همچنین مراد دیگرشان از "کشتن مثل سگ"٬ سخت‌کشی و به‌زاری‌کشتن بود:

به زاری چنانت کشم چون سگان
 فرستمْت سر نزد پرمایگان (بهمن‌نامه٬ تصحیح عفیفی٬ص۱۵۴).

    سنایی عارف ارجمند  ما در کتاب عرفانی حدیقه فرموده است: "سگ دیوانه را بکش «به عذاب»" ( تصحیح مدرس رضوی٬ص۳۳۷ و تصحیح یاحقی و زرقانی٬ص۴۳۹). باید عرضه داشت که ای استاد بزرگوار! ای عارف ربانی! گیرم باید سگ‌ هار را کشت دیگر چرا فتوا می‌دهی: «به عذاب» !!... 
 این «عذاب» که باید به سگ دیوانه و گزنده چشانده می‌شد چه بود؟ یک نمونه‌اش را سنایی فرموده است؛ رسمی شنیع و نامردانه... این‌که نان را آکنده از سوزن می‌کردند و به خورد سگ بدبخت می‌دادند تا با درد و عذاب بمیرد:

وآن سگی را که کرد پای افگار
 نان بی‌سوزنش مده زنهار 
(حدیقه٬ تصحیح خانم حسینی٬ص ۱۵۳و  اسرارنامه٬ تصحیح شفیعی‌کدکنی٬ ص۴۶۸). 

این روزها دیدم که  تعدادی از سگان  سوزانده شدند. عجب فیلم تلخی... در این کار هم بحمدالله میراث‌دار اجداد نیکنام خود هستیم. به این بیت نزاری توجه کنید. تلویحاً به رسم سوزاندن سگ اشاره دارد:

زاهدی عیب نزاری به ‌تعصّب می‌کرد
 که بباید چو سگان سوختن آن ملعون را 
(دیوان نزاری قهستانی، تصحیح مصفا و مجتهدزاده٬ ج1، ص۵۳۷).
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان