کد خبر: ۱۱۵۰۷
تاریخ انتشار: ۰۳ شهريور ۱۳۹۸ - ۲۱:۳۵-25 August 2019
عموم مردم ایران معتقدند کسب مال و بهبود جایگاه می‌بایست بر مبنای توانایی افراد باشد 
یعنی افراد با استعداد در جایگاه مناسب قرار گیرند ولی چون استعداد در میان افراد جامعه پخش است و بسیاری مستعدها توان کشف و پروش استعداد خود را ندارند پس باید دولت زمینه رشد و پرورش آنها را محیا کند.
از طرفی افرادی بابت دلایلی توان کسب مال به حد مطلوب نداشته و خودشان و فرزندانشان در معرض خطراتی هستند که می‌تواند جامعه را نیز متضرر کند پس باید به آنها نیز کمک شود.

از طرفی اموالی نیز ملی هستند و ملک خصوصی کسی نیستند و نباید پول آن در جیب کسی جز آحاد ملت خصوصا اقشار ضعیف و آسیب دیده برود و دولت باید هدایتگر این ثروت به سمت مناسب باشد.
به نوعی این سه گزاره ستون‌های سوسیالیسم و عدالت‌خواهی هستند. اما چرا با وجود سادگی راهکار، ملت‌های زیادی تن به این امور نمی‌دهند؟

دلیل را می‌توان مقابله با سه چیز خلاصه کرد؛فساد، کاهلی و استبداد.

اگر دولت بخواهد برای حمایت از اقشار کم درآمد کمک هزینه بدهد یا فرصت ویژه اعطا کند سرمنشا فساد می‌شود و اگر بخواهد قیمت‌ کالاهای اساسی را به نفع آنها سرکوب کند بازار را بهم خواهدریخت. فرض کنید دولت برای حمایت از این اقشار بگوید با ارائه مدارک، اقشار کم درآمد می‌توانند از مزایایی برخوردار شوند. آنگاه با انواع سندسازی و جعل مواجه خواهیم شد و افرادی که مشمول کمک نیستند جهت بدست آوردن آن هجوم می‌آورند و کسانی که مسئول توزیع آن هستند هم در دام سودجویی خواهندافتاد (مانند یارانه) . یا اگر مبلغی به عنوان بودجه برای بخشی که وظیفه‌اش کمک به آن اقشار است در نظر گرفته‌شود پولش توسط مسئولین آن وارد بازار کالا، ارز و حتی سپرده بانک شده و سود حاصل از آن که اختلاس است را بدست می‌آورند و یا به صورت رانت آن بودجه را به افراد وفادار یا دارای نسبت فامیلی به صورت امتیاز ویژه خواهندداد؛ مثلا اختصاص ارز دولتی برای کالاهای اساسی جهت حمایت از اقشار کم درآمد نمونه بارز آن بود که این ارز توسط دریافت کنندگان ویژه‌اش صرف خرید کالاهای تجملی و پرسود شد یا در بازار آزاد آن ارزها فروخته‌ می‌شود. 

با سرکوب قیمت یک کالا، سرمایه‌گذار آن کالا یا کیفیت را کاهش می‌دهد یا آن بخش را رها می‌کند. در صورت ادامه سرکوب قیمت نیز نظام قیمت در بازار که نشانگر کمیابی و فراوانی است دچار صدمه شده و سرمایه گذاری و کشف سوددهی دچار آسیب شده و بازار بهم می‌ریزد یعنی سرمایه‌گذاری به جایی که کمبود هست و قیمت آن کالاها بالاست هدایت نمی‌شود. سرمایه‌دار هم ازین جو بهم ریخته خواهد گریخت تا سرمایه خود را به بازاری امن منتقل کند و فرار سرمایه ایجاد می‌شود. 

عامل بعد مقابله با کاهلی است. چه مردمی که دولت به آنها کمک می‌کند و چه کسانی که برای دولت کار می‌کنند دچار نوعی بی‌انگیزگی در کار می‌شوند. مردم تمایلی به کار و فعالیت اقتصادی بیشتر در صورت تضمین درآمد خود نخواهندداشت و کاهش کیفیت کار بابت همین در بخش دولتی مشهود است.  کسانی که دولت پولشان را می‌دهد و با بهتر یا بدتر بودن کار خبری از سود کم و زیاد نخواهدبود تن به کار جدی و با کیفیت نخواهندداد زیرا دولت ضرر هر بخش را از مالیات یا درآمدهای دیگر جبران می‌کند و مانع ورشکستگی بخش ناکارآمد مي‌شود. از طرفی کمک هزینه و پول بادآورده نیز انگیزه مردم برای کار را کم کرده و منجر به کاهش شدید تولید ناخالص داخلی می‌شود. به مطلب زیر توجه کنید

«برابری بیش از حد در توزیع درآمد می‌تواند برای کارایی اقتصاد مضر باشد. برای مثال تجارب کشورهای سوسیالیستی را در نظر بگیرید؛ جایی که نابرابری عمدتا در سطح پایین نگه‌ داشته‌ می‌شد ولی مردم فاقد انگیزه‌های لازم برای مشارکت فعالانه در فعالیت‌های اقتصادی از قبیل کار مداوم و بازرگانی قوی بودند.» (فراسوی رشد اقتصادی /تاتیانا سوبوتینا/ص۵۰) 

و اما مورد آخر. اگر دولت وارد فعالیت اقتصادی شود و بخش دولتی عریض و طویل گردد نیاز به کارمند و کارگر زیادی خواهدداشت (مثلا دولتی شدن صنایع، مدارس، دانشگاه‌ها و...) و هرچه توان و قدرت اقتصادی دولت بیشتر شود کنترلش بر معاش مردم بیشتر می‌شود و این روند تا آنجا ادامه می‌یابد که اعتراض به حکومت و یا مطالبه تغییر ساختارش بابت ناکارآمدی آن منجر به بیکاری و صدمه به معاش افراد معترضی که شاغل در دولت هستند شده و روند تثبیت گروهی بر قدرت هموار می‌شود. نباید توقع داشت دولت هم پول تحصیل ما در دانشگاه را بدهد و هم ما بتوانیم آزادانه در دانشگاه اعتراض کنیم و هر چه دلمان خواست بگوییم و بنویسیم. هر چند به صرف خصوصی بودن آزادی محیا نمی‌شود اما شرط لازمش همین است هرچند به تنهایی کافی نیست. 

شایان اویسی 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان