کد خبر: ۱۱۴۴۸
تاریخ انتشار: ۰۱ شهريور ۱۳۹۸ - ۱۲:۲۴-23 August 2019
"یکی از انتقادهایی که به پزشکی نوین صورت گرفته، مردانه بودن این علم و انحصار مردانه بر حرفه‌ی پزشکی است."
عصراسلام:
پزشکان زن و فرودستی مبتنی بر جنسیت 

اگر چه با انتقادهای فمینیست‌ها، این رویکرد در حال تعدیل است اما همچنان تبعیض بر اساس جنسیت چه علیه بیماران و چه پزشکان زن قابل مشاهده است. زنان به دشواری و با مبارزات پیگیرانه توانستند دژ نفوذ ناپذیر این حرفه مردانه را شکسته و نقش پزشک را برای زن نیز تعریف کنند. 

در ایران با تاسیس دانشکده‌های پزشکی اگر چه ممنوعیتی برای تحصیل زنان در این رشته وجود نداشت، اما محدودیت های اجتماعی تحصیل زنان، موجب شده بود که تعداد زنان پزشک اندک باشد و نسبت زنان به مردان پزشک بسیار ناچیز. اما در اواخر دهه هفتاد خورشیدی جهش چشمگیری که در تعداد دانشجویان دختر دیده شد، پزشکی را نیز در برگرفت و به تدریج شمار زنان از مردان پیشی گرفت تا جایی که نگرانی وزارت بهداشت را برانگیخت.

در حال حاضر نسبت جنسی در رشته پزشکی تغییر چشمگیری یافته و به ویژه تعداد پزشکان عمومی زن تقریبا با پزشکان عمومی مرد برابر شده است، ولی با این وجود در رده های بالاتر برابری حاصل نشده است.
در رده تخصص غیر از رشته‌ی زنان و زایمان( که ممنوعیت ورود مردان اعمال می‌شود) در اکثر رشته‌های تخصصی همچنان تعداد مردان بیشتر از زنان است. 

نابرابری به همین جا ختم نمی‌شود و نگاهی به وضعیت اشتغال زنان پزشک نشان می‌دهد که در مقطع پزشکی عمومی شمار قابل توجهی از زنان کار نمی‌کنند و بنا به مصالح و الزامات خانوادگی خانه نشین شده‌اند. از سوی دیگر پزشکان زن شاغل اغلب به پایین‌ترین رده‌های شغلی برای پزشکان که طبعا دستمزد و حقوق کمتری دارد رانده می شوند و با نوعی از پزشکی کارمندی شده انطباق می یابند که در آن استقلال حرفه ای و موقعیت ممتاز پزشکی تحلیل رفته است.

در این نوع از پزشکی پرولتاریزه شده که بخش عمده آن را زنان تشکیل می دهند، پزشکان زن به عنوان کارمندان دولت و یا کارگران کلینیک های خصوصی در مقابل دستمزدی که از میانگین متعارف دستمزد پزشکان بسیار پایین تر است، به نوعی مورد بهره کشی قرار می گیرند. افزون بر این‌ها پزشکان زن در رده‌های مدیریتی نیز نادیده گرفته شده و حتی پست مدیر شبکه بهداشت و درمان یا رییس بیمارستان به ندرت به آنها داده می شود.

به نظر می رسد، اگر چه استیلای مردسالاری و ستم جنسیتی با مبارزات زنان و اقتضایات عصر مدرن تا حدودی کاهش یافته، اما همچنان حیات اجتماعی زنان را تحت تاثیر قرار داده و در رشته ای مانند پزشکی نیز نابرابری جنسیتی بیش از هر عامل دیگری بر سرنوشت زنان تاثیر می گذارد. بسیاری از پزشکان زن به دلیل تقسیم کار و ایفای نقش های جنسیتی از تحصیل در رده های بالاتر باز می‌مانند و صحنه را برای پیشرفت و ترقی مردان خالی می کنند. 
آن‌ها علیرغم شایستگی و استعدادشان محکوم هستند که به حداقل‌های ممکن قانع باشند و همچون پرندگانی که پرهایشان قیچی شده در ارتفاع محدودی پرواز کنند که جامعه مردسالار برای‌شان تعیین کرده است.

در واقع، وضعیت زنان پزشک تابعی است از شرایط کلی زنان تحت سیطره مردسالاری و تا پایان یافتن مناسبات نابرابر، فرودستی و ستم جنسیتی بر زنان از جمله پزشکان زن دور از انتظار نیست.


دکتر سیمین کاظمی، جامعه شناس
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان