کد خبر: ۱۱۴۰۲
تاریخ انتشار: ۳۰ مرداد ۱۳۹۸ - ۱۳:۵۳-21 August 2019
مشکنانی گویشی است که مردم محل آن را "وِلَئتی" یعنی ولایتی می خوانند. 
روستای مُشکَنان در ۹۰ کیلومتری شرق اصفهان، بر سر راه اصفهان به نایین و یزد قرار دارد. فاصله آن از شرق تا نایین۵۴ کیلومتر و از غرب تا کوهپایه ۱۵ کیلومتر است. از جنوب به روستاهای روددشت و از شمال به آبادی‌های دامنه‌ی رشته کوه حیدرآباد محدود است. این آبادی‌ها را مجموعا "کووَسُن" یعنی کوهستان خوانند.

گویش مردم این روستا، از گویش‌های مرکزی ایران و بازمانده‌ی گویش قدیم اصفهان و از خویشاوندان زبان پهلوی_اشکانی است. این گویش نیز اکنون چون بسیاری از گویش‌های دیگر منطقه رو زوال است.

گویش مشکنانی با گویش‌های شمال و شمال غربی اصفهان مانند گزی، میمه‌ای، و خوانساری تفاوت چندانی ندارد و با گویش یهودیان اصفهان یکسان است. همچنین می‌توان گفت که این گویش با گویش‌های شهرک‌ها و روستاهای باختر مشکنان، مانند جزه، کوهپایه و زفره و مناطق جنوب و جنوب باختری، مانند مشکنان سفلی، کفران، فارفان و اژیه در منطقه‌ی روددشت و محمدآباد و پیکان و نیک‌آباد در بخش جرقویه یکسان است.

گویش مشکنانی، چه در ساختار چه در واژگان، نزدیکی زیادی به اشعار اوحدی اصفهانی دارد که اشعاری چند به گویش قدیم اصفهانی سده هشتم هجری، از وی به جای مانده است. می‌توان واژه هایی از نوع زیر را شاهدی بر این نکته آورد:
دیم: چهره
مُ: من
سُن: اینطور
یُن: این
نبو: نباشد
واتُت: گفتی
واژند: گویند
چه کارو: چه کار است
اَرو: امروز
بوینو: ببینید
نواژُن: نگویم
این‌ها گروهی از واژگان مشترک میان گویش اصفهانی سده هشتم با گویش مشکنانی امروزاند.

*

گویش مِیمه‌ای

میمه‌ای گویشی است که نزدیکی‌‌های فراوانی با مشکنانی و راجی و دلیجانی، #زری، وارانی، گویش یهودیان کاشان، #صفهانی سده هشتم، نایینی، نطنزی، ده‌آبادی، خالدآبادی، بادرودی، کهک تفرش، آشتیانی، خوانساری و وزوان اصفهان و... دارد.
بخش مِیمه به مرکزیت شهر میمه به دو دهستان ونداده و زرکان تقسیم می‌شود. دهستان ونداده شامل روستای ازان، زیادآباد، ونداده، خسروآباد، سعیدآباد، مراوند، قاسم‌آباد، رباط آغاکمال، چغاده و آبادی‌های دیگز ست. دهستان زرکان شامل حسن‌رباط، موته و لوشاب است.
جمعیت بخش میمه بر اساس آمار و سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵، ۹۰۴۴ نفر و جمعیت شهر میمه ۵۷۳۹ نفر است.
گویش این مردم نزدیکی زیادی با زبان‌های شمال غربی ایران دارد، ایدون از مهمترین مشخصات این گویش ساختار اِرگاتیو و حفظ شمار درخور توجهی از بن‌های پهلوی اشکانی است.
*

گویش هَنجَنی

هنجن، یا به گویش محلی هِنجِن، دهی است پای‌کوهی از دهستان برزرود در حومه شهرستان نطنز کاشان.

این دهستان و حتی خود نطنز در تاریخ تقسیمات کشوری گاهی از بخش‌های اصفهان و گاه از بلوک کاشان اشمرده شده‌اند و مورخان آبادی دهاتِ دورافتاده منطقه را، بعضا به پس از حمله مغول به اصفهان و کاشان، و پناه جستن مردم سخت‌کوش و خداپرست آن سامان به نقاط دور افتاده و امن نسبت می‌دهند.

هنجن دارای هوایی معتدل و خشک است و رودخانه‌ی برزرود از شمال آن، و رودخانه‌ی چیمه‌رود از میان آن می‌گذرد، کوه لاوَزَه در جنوب و کوه برزقو در باختر آبادی است. کار و پیشه‌ ساکنان آن کشاورزی دامداری و باغداری است.

گویش راجی هَنجَن کمی از گویش‌های مشابه خویش چون ابوزیدآبادی و دلیجانی ساده‌تر شده، زیرا که گونه‌های مونث و مذکر در آن از بین رفته و پیشوندها و پسوندها در آن به سایِشت رسیده و کوتاه‌تر شده است.

از مهمترین مشخصات این گویش ساختار اِرگاتیو و وجود شمار درخور توجهی از بن‌های پهلوی اشکانی است.

گویش راجی هنجن نزدیکی‌های فراوانی با  مشکنانی و راجی و دلیجانی، زری، وارانی، گویش یهودیان کاشان، اصفهانی سده هشتم، نایینی، نطنزی، ده‌آبادی، خالدآبادی، بادرودی، کهک تفرش، آشتیانی، خوانساری و وزوان اصفهان و... دارد.

شهاب الدین قناطیر
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان