کد خبر: ۱۱۳۹۸
تاریخ انتشار: ۳۰ مرداد ۱۳۹۸ - ۱۳:۳۷-21 August 2019
در کتاب "ایران و ایرانیان" یا با توجه به ترجمه دقیق‌تر آن"ایران، سرزمین و مردم آن" از یاکوب ادوارد پولاک، سیاح و پزشک آلمانی (تولد ۱۸۱۸م) چند سطری به لهجه مردم کاشان و لغات و اصطلاحاتی چند از گویش مردم نطنز در دوره قاجاریه اشاره شده است.
گویش مردم کاشان و نطنز که به گویش "راجی" مشهور است و هم اکنون نیز در بسیاری از شهرها و روستاهای حاشیه کویر مرکزی ایران روایی دارد، بازمانده زبان کهن مادی در منطقه ماد میانی (ماد راجیانا - راگیانا) به مرکزیت ری باستان است.
در سفرنامه پولاک، در مورد لهجه مردم کاشان و گویش نطنزی چنین آمده است:

"تقریبا هر شهری لهجه خاص خود را دارد که از آن می‌توان اهالی هر ناحیه ای را بازشناخت؛ کاشانی‌ها تیزترین و گوش‌خراش‌ترین و شیرازی‌ها نرم‌ترین لهجه‌ها را دارند ... .

با وجود این، همه در بعضی مناطق، پهلوی به صورتی که با عربی نیامیخته است باقی مانده، و از این قبیلند مازندران، طالش، نطنز.
مطالعه تحقیقی و علمی این لهجه‌ها به نتایج مهم زبان‌شناسی منجر خواهد شد‌.
نمونه‌های زیر را من به عنوان مثال از لهجه نطنزی ذکر می‌کنم:
Duta (دختر)
،pura (پسر)
،mune (مادر)
،bena (درخت)
،jena (زن)
،au (آب)
،baesche (بُرو)
،ghust (گوشت)
،kie (خانه)
،haste (حیاط)
،kaerge (مرغ)
،zemin (زمین)
،aftau (آفتاب)
،ruzar (روز)
،schue (شب)
،kemer (سنگ)
،pira (پیر)
،wid (چراگاه)
،darime (داشتم)
،bchuzime (بخوابیم)
،musch (موش
،Ispe (pes سگ به زبان اسلاوی) 
،muldschin (گربه)
،gurd (بزرگ)
،wischutsch (کوچک)
،heat (حالا)
،merud (ابرو)
،dim (صورت - چهره)
،buk (گونه)
،poime (پشم)
،raz (باغ)
،wad (باد)
،tschur (پیشاب که به کلما اسلاوی شباهت دارد).
هر چند که روی‌ِهم‌رفته این زبان را زود می‌توان آموخت، باز به (‌ندرت یک اروپایی می‌تواند آن را با چنان پاکیزگی و جلا صحبت کند که کسی نتواند به خارجی بودنش پی ببرد. فرانسوی‌ها و ایتالیایی‌ها هرگز آن را یاد نمی‌گیرند. اصوات فارسی با زبان آنها غرابت دارد. مثلا (ه) و (خ) را نمی‌توانند تلفظ کنند.
اما آلمانی‌ها اغلب دال را با (ت) و (ب) را با (پ) اشتباه می‌کنند، از آن گذشته به زحمت می‌توانند تفاوت‌های بسیار ظریف حروف صدادار را از قیبل (آ) و (ا) بیان کنند. اسلاوها بهتر از همه می‌توانند فارسی صحبت کنند ..."

(سفرنامه پولاک، ایران و ایرانیان، یاکوب ادوارد پولاک، ترجمه کیکاووس جهانداری، ص ۳۹ و ۴۰، شرکت انتشارات خوارزمی)
***

عباس حلواچی نشلجی


نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان