کد خبر: ۱۱۲۸۸
تاریخ انتشار: ۲۴ مرداد ۱۳۹۸ - ۲۲:۲۱-15 August 2019
دورکیم در سال ۱۸۵۸ در فرانسه و در  خانواده ای از خاخامهای یهودی زاده شد.
 او بدنبال آموزش با روشهای علمی و اصول اخلاقی مورد نیاز برای راهنمایی زندگی اجتماعی بود و از انجا که در ان زمان رشته ای به نام جامعه شناسی وجود نداشت در مدارس پاریس فلسفه تدریس می کرد اما بعدها برای اولین بار به تدریس جامعه شناسی در یکی از دانشگاههای فرانسه پرداخت.

دورکیم تحت تاثیر تربیت عبرانی دوران کودکی اش قرار داشت. با وجود انکه او از راه دین برگشته بود، تحلیل هایش پیوسته از احترام به قانون و اهمیتی که برای قدرت قائل بود متاثر ماند. او تحت تاثیر فلاسفه نئوکانتی از جمله شارل رنوویه بود که از علاقمندان به پایه گذاری اخلاق واقعی جمهوری خواه بود.  

دورکیم در کسوت معلمی ، از ستایشگران جنبش لائیک بود که وجه تمایر جمهوری سوم فرانسه است، از این رو آموزش برای جمهوری خواهان مسئله حیاتی است، تا حدی که اینده جمهوری در گرو آن است. لذا همه برای استقرار آموزش ابتدایی، رایگان، اجباری و لائیک مبارزه می کنند. دورکیم از مبلغان پرشور این جنبش است، تا انجا که برخی او را "کشیش بزرگ و فقیه دین مدنی جمهوری سوم" می شناسند.

دورکیم از جوانی توجه خاصی به سوسیالیسم دارد، آموزه ای که شخصا به آن نمی گرود، اما یک درس را به آموزش آن اختصاص می دهد. دورکیم برای حل مشکلات اجتماعی گزینه دیگری انتخاب می کند؛ پایه گذاری اخلاق علمی.

دورکیم بنا دارد اخلاق را که مجموعه قواعد معینی است که شیوه آمزانه رفتار را تعیین می کند،  با حفظ فاصله مساوی از انتزاعی ترین احکام اخلاق فلسفی نظیر احکام کانت و اصول سایر علوم مانند زیست شناسی، تحلیل کند. او در کتاب تقسیم کار اجتماعی می نویسد: قصد ما این نیست که اخلاق را از علم استنتاج کنیم، بلکه می خواهیم علم اخلاق را بسازیم.

بیشتر کارهای دورکیم به بررسی نابسامانی اجتماعی اختصاص دارد. نظر او این بود که نابسامانیهای اجتماعی جزو صروری جهان نوین نیست و می توان آنها را با اصلاحات اجتماعی کاهش داد.

دور کیم در کتاب قواعد روش جامعه شناسی بیان می کند که وظیفه جامعه شناسی بررسی واقعیتهای اجتماعی است. واقعیتهای اجتماعی نیروها و ساختارهایی هستند که بیرون از افراد قرار دارند و برای انها الزام اورند. او دو نوع واقعیت اجتماعی مادی و غیر مادی را از هم متمایز کرد اما تاکید اصلیش در اثارش بر واقعیت های اجتماعی غیر مادب مانند فرهنگ و نهادهاب اجتماعی بود تا واقعیتهای مادی مانند دیوانسالاری و قوانین.

در کتاب خود کشی ، دورکیم بدنبال این است که رفتار فردی مانند خودکشی را به علل اجتماعی یا واقعیتهای اجتماعی ارتباط دهد و اهمبت رشته جامعه شناسی را به اثبات برساند. بیشتر توجه دورکیم به علل تفاوتهای نرخ خودکشی در میان گروهها، مناطق، کشورها و رده های مختلف مردم مانند مجردها و متاهل ها بود. استدلال بنیادی او این بود که ماهیت واقعیتهای اجتماعی و دگرگونیهای آن موجب تفاوت در نرخ خودکشی می شود.

علاقه دورکیم به واقعیتهای اجتماعی غیرمادی در نخستین کار عمده اش یعنی کتاب تقسیم کار در جامعه آشکار بود. او معتقد بود جوامع ابتدایی با واقعیتهای غیر مادی و به ویژه با یک اخلاق مشترک نیرومند یعنی وجدان جمعی پیوند می خورند. در جوامع نوین قدرت وجدان جمعی به خاطر پیچیدگیهای جامعه کاهش یافته و عامل اصلی پیوند در این جوامع تقسیم کار پیچیده است که انسان ها را با یک نوع وابستگی متقابل به یکدیگر پیوند می دهد.

دورکیم در کتاب صورتهای ابتدایی زندگی مذهبی عنوان می کند که مذهب به عنوان صورت غایی واقعیت اجتماعی غیر مادی است و در جوامع ابتدایی یافتن ریشه های دین قابل بررسی است. در واقع دین همان وجدان جمعی است.

منبع این مطلب کتاب نظریه های جامعه شناسی جورج ریتزر، ترجمه محسن ثلاثی، صفحات ۲۱و ۲۲و ۱۲۴

کتاب تاریخ اندیشه های جامعه شناسی میشل لالمان، ترجمه عبدالحسین نیک گهر، جلد اول، صفحات ۲۳۰ و ۲۳۱ است.
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان