کد خبر: ۱۱۲۶۲
تاریخ انتشار: ۲۴ مرداد ۱۳۹۸ - ۱۱:۲۲-15 August 2019
این کوآنزیم دارای نقشی اساسی در متابولیسم انرژی میتوکندری و مسئول تبدیل انرژی از کربوهیدرات‌ها، پروتئین‌ها و اسیدهای چرب به آدنوزین تری‌فسفات (ATP) بوده که ترکیبی ضروری در تأمین انرژی برای سلول‌های زنده به شمار می‌رود.
عصراسلام:
کوآنزیم‌ Q10، آنتی‌اکسیدانی طبیعی و موثر با خصوصیاتی شبیه به ویتامین‌ها است. این کوآنزیم که "یوبی کویینون” هم نامیده می‌شود، برای نخستین‌بار توسط محققان در سال ۱۹۵۷ طی تحقیقی که بر میتوکندری قلب گاو انجام شد، به صورت تصادفی جداسازی گردید. 

حضور این کوآنزیم مختص به میتوکندری نیست، بلکه در غشاء سلولی تمام سلول‌های زنده وجود دارد؛ به همین دلیل است که نام آن از کلمه”Ubiquitous” به معنای "حاضر در همه جا” گرفته شده است. از نظر ظاهری به صورت پودری زرد تا پرتقالی رنگ، با نقطه ذوب C˚۴۸ بوده که از حلالیت اندکی در آب برخوردار است و ترکیبی آبگریز با وزن مولکولی بالا محسوب می‌شود. 

به دلیل دارابودن نقش آنتی‌اکسیدانی مؤثر، از پراکسیداسیون لیپیدهای غشایی جلوگیری کرده و سبب حفظ استحکام و عملکرد سلول می‌شود. توزیع آن در بدن به صورت یکنواخت نبوده و با میزان فعالیت ارگان در ارتباط است، به این ترتیب که ارگان‌های فعالی مانند قلب، کلیه، کبد و ماهیچه‌ها دارای مقدار بیشتری Q10 هستند.

استفاده از Q10 در بیماران مبتلا به فشارخون بالا، کاهش استفاده از داروهای ضدفشارخون را منجر شده است.

تخفیف حملات میگرن

تحقیقات نشان می‌دهد Q10 در میگرن و پارکینسون نیز مفید بوده و حمله‌های تناوبی، سردرد وتهوع  افراد مبتلا به میگرن را کاهش می‌دهد. همچنین به دلیل خاصیت آنتی‌اکسیدانی و انرژی‌زایی زیستی در درمان بیماران مبتلا به سرطان می‌تواند مفید واقع گردد که نحوه استفاده و میزان سودمندی آن در مداوای این بیماری درحال مطالعه است.

کاهش تصلب شرایین

کوآنزیم Q10 یک کوآنزیم میتوکندریایی بوده که برای تولید ATP ترکیبی ضروری است. واقع بودن در مرکز فرآیند تولید انرژی، آن را برای سلول‌های نیازمند به مقادیر بالای انرژی، مانند سلول‌های قلب که به شدت به کاهش Q10 در اثر بروز بیماری‌های قلبی حساسند، حائز اهمیت است. 
این کوآنزیم دارای پتانسیل پیشگیری و درمان بیماری‌های مزمن قلبی از طریق بهبود انرژی‌زایی زیستی سلول بوده و علاوه براین، به دلیل دارا بودن اثر آنتی‌اکسیدانی و اثر اتساع عروق در این شرایط مفید می‌باشد. 
این ترکیب اکسیداسیون، LDL و در نتیجه پیشرفت تصلب شرائین را محدود نموده و با کاهش ویسکوزیته خون می‌تواند در افراد مستعد به سکته قلبی و بیماری‌های مربوط به عروق اکلیلی مفید واقع شود. امروزه Q10 به عنوان یک داروی الحاقی در درمان بیماری‌های قلب و عروق ضروری است. 
استفاده از Q10 در بیماران مبتلا به فشارخون بالا، کاهش استفاده از داروهای ضدفشارخون را منجر شده است. از آن گذشته، تأثیرات مثبت آن بر کم‌خونی موضعی قلب، نامنظم بودن نبض و جراحی‌های قلب به اثبات رسیده است.

کمک به سلامت میتوکندری‌ها

سالم بودن میتوکندری برای سلول‌ها و ارگان‌های بدن ضروری است. DNA میتوکندری متناوباً در معرض جهش ایجاد شده توسط اکسیداسیون بوده و برخلاف DNA هسته که دارای سیستم تعمیر و اصلاح است، فاقد چنین سیستم مؤثری به منظور مقابله با جهش‌های ایجاد شده می‌باشد بنابراین Q10 ترکیبی ضروری برای حفظ تمامیت DNA میتوکندری به بهترین شکل ممکن محسوب می‌شود. 

میزان نیاز

میزان کل Q10 در بدن انسان بزرگسال حدود دو گرم است که در هر روز باید حدود نیم گرم از طریق سنتز درون سلولی و نیز تغذیه جایگزین گردد؛ بنابراین سرعت متوسط جایگزینی آن در بدن حدود چهار روز است. میزان توصیه شده دریافت Q10 برای افراد سالم بین ۳۰ تا mg100 در هر روز و به عنوان یک داروی مکمل در برخی شرایط پزشکی، mg1200-60 است. تحقیقات نشان داده در کشورهای پیشرفته مردم به طور متوسط حدود mg6-3 در روز Q10 از طریق منابع غذایی دریافت می‌کنند، این مقدار کمتر از آن است که بتواند جوابگوی نقصان Q10 در اثر افزایش سن یا کاهش آن به دلیل ابتلا به بیماری‌ها گردد. دریافت بیشتر Q10 از طریق مصرف مقدار زیاد موادغذایی گروه A امکان‌پذیر است، اما برای این منظور باید روزانه چیزی بیشتر از Kg5/0 از این منابع غذایی مصرف گردد تا mg 30 از این ترکیب برای بدن فراهم گردد. با توجه به این که مصرف بیش از اندازه موادغذایی گوشتی مشکلات تغذیه‌ای دیگری را در پی خواهد داشت لذا لزوم دریافت Q10 از طریق مکمل‌های غذایی و یا غذاهای غنی‌شده با آن مشهود می‌گردد. به همین دلیل امروزه مکمل‌های Q10، مکمل‌هایی پرمصرف در جهان بوده و مصرف آن به افراد بالاتر از ۴۰ سال توصیه می‌شود.  

ضد پیری

علاوه بر مصارف پزشکی، Q10 در صنایع آرایشی و در تولید انواع کرم‌های ضدپیری و چروک، کرم‌های مرطوب‌کننده و آبرسان از جایگاه بسزایی برخوردار بوده و سرعت ترمیم و بازسازی پوست را افزایش می‌دهد.  Q10که ” نشانگر زیستی افزایش سن نیز” نامیده می‌شود با افزایش سن به بیش از ۳۰ سال از حد بهینه کاهش یافته که منجر به کاهش توانایی تولید کلاژن، الاستین و سایر مولکول‌های مهم پوستی می‌شود. علاوه براین با کاهش Q10، تاثیرات مخرب رادیکال‌های آزاد بر پوست افزایش می‌یابد. با توجه به رنگ زرد تا پرتقالی این ترکیب، کرم‌ها و لوسیون‌های حاوی مقدار زیاد آن معمولا زرد تا پرتقالی رنگ هستند؛ بنابراین رنگ محصول می‌تواند موید میزان Q10 کرم باشد.

منابع غذایی

برای سنتز این ماده در بدن به چندین کوفاکتور از جمله ویتامین‌ب۱۲، ویتامین‌ب۶، ویتامین‌ب۲، اسیدفولیک، نیاسین، پانتوتنیک‌اسید و ویتامین‌ث نیاز است و توانایی تولید آن با افزایش سن به صورت تصاعدی کاهش می‌یابد. علاوه بر سنتز درون سلولی، کوآنزیم‌Q10 از منابع غذایی مختلف نیز قابل دریافت است که براین اساس، موادغذایی به پنج دسته  A- B- C- D- Eتقسیم می‌گردد.

گروه A منابع غنی بوده که دارای بیشتر از mg/kg50 کوآنزیم‌Q10 است در حالی که گروه E با داشتن کمتر از mg/kg1 ضعیف‌ترین منابع به شمار می‌رود. به طور کلی گوشت، ماهی، دل و جگر گاو، مرغ و آجیل‌ها بیشترین میزان Q10 را دارا هستند، میزان بالای چربی و میتوکندری موجود در بافت آن‌ها اصلی‌ترین دلیل این مسئله محسوب می‌شود. 
محصولات لبنی از منابع فقیر Q10 بوده و در غذاهایی با منشاء گیاهی، بالاترین میزان Q10 در روغن‌ها (روغن سویا، زیتون، ذرت و بادام‌زمینی) مشاهده می‌شود؛ بیشتر میوه‌ها به جز آووکادو از منابع ضعیف Q10 به شمار می‌روند.

به طور کلی بین فرآیند انجام شده روی غذا و میزان چربی آن با میزان Q10 رابطه مستقیمی وجود دارد به این ترتیب که موادغذایی با میزان چربی بیشتر و فرآیند کمتر دارای بیشترین میزان Q10 هستند. برای مثال شیر تازه تمام چرب دارای mg/kg9/1 Q10 است درحالی که شیر استرلیزه دارای mg/kg2/1Q10  است. 
طبق تحقیقات محققان، پختن غذا میزان Q10 آن را تا ۲۴درصد کاهش می‌دهد در حالی که به نظر می‌رسد سرخ کردن، تاثیر چندانی در میزان Q10 ماده غذایی ندارد.



مجله غذا
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان