کد خبر: ۱۱۲۴۶
تاریخ انتشار: ۲۳ مرداد ۱۳۹۸ - ۲۲:۵۹-14 August 2019
در اقتصاد نئوکلاسیک فرض بر این است که اقتصاد در تعادل عمومی است یا به زودی به آن خواهد رسید.
معنای تعادل عمومی این است که سود همۀ سرمایه ها با هم برابر و معادل با صفر است و همۀ قیمتها با هزینۀ تولید برابرند. اگر به این اقتصاد خیالی پول تزریق شود، پس از مدّتی همۀ قیمتها درست به اندازۀ هم افزایش خواهند یافت. درست مثل اینکه مایعی را به چند ظرف مرتبط افزوده باشید. در این اقتصاد خیالی میتوان به درستی گفت تورّم پولی یعنی افزایش سطح «عمومی» قیمتها. 

 امّا در واقعیت اقتصاد، تعادل عمومی وجود ندارد. سرمایه ها سودهای متفاوتی دارند و قیمتها معادل هزینۀ تمام شده نیستند. نمیتوان سرمایه ها و صنایع مختلف را مثل ظروف مرتبطه در نظر گرفت. بلکه میتوان آنها را به لوله هایی مویین و متفاوت تشبیه کرد که هیچگاه ارتفاع مایع در همۀ آن‌ها برابر نخواهد شد. تزریق پول به چنین سیستمی، قیمتها را «به اندازۀ هم» افزایش نمی دهد. در اینجا دیگر سخن گفتن از افزایش سطح «عمومی» قیمتها، گم کردن ردّ واقعیت است. واقعیت این است که در نتیجۀ پمپاژ مداوم پول به اقتصاد، افزایش قیمت بعضی کالاها آنقدر شدید خواهد بود که ممکن است عملاً از دسترس مصرف کنندگان قبلی خارج شوند. وضعیت مسکن در ایران یک مثال کاملاً ملموس از اثر نامتقارن و غیرعمومی تورّم بر ساختار قیمتهاست. 

 افزایش اجاره بسیار بیشتر از نرخ تورّم اعلام شده است. حتّی بی مشتری ماندن مِلک هم نمیتواند قیمت آن را کاهش دهد. و در این میان هستند کسانی که تأثیر افزایش حجم و کاهش ارزش مداوم پول بر این پدیده را نمی بینند و پیشنهاد میکنند دولت به خانه های خالی مالیات ببندد تا قیمت مسکن مهار شود! البته که اگر دولت با وضع مالیات سنگین مسکن را به یک دارایی زیان ده تبدیل کند، احتمالاً افراد زیادی خانۀ غیر مسکونی خود را به زیر قیمت خواهند فروخت تا از شرّ آن خلاص شوند. ولی با پول حاصل از فروش چه خواهند کرد؟ طبعاً به بازارهای دیگر هجوم میبرند: ارز، طلا، خودرو، و زمین ساخته نشده که مالیات ندارد. افزایش قیمت زمین بار دیگر به افزایش بیشتر قیمت مسکن می انجامد. این عفونی کردن مالی یک زخم پولی است. 

 مقاومت و مسئولیت مدنی هرکسی مخصوص به خود او و جایگاهی است که در جامعه دارد. مسئولیت مدنی یک اقتصاددان هم میتواند خودداری از پیشنهاداتی باشد که به این توهّم سیاستمدار دامن میزنند: با حفظ همین شرایط موجود، بدون اصلاحات سیاسی، بدون بهبود در روابط خارجی و بدون اصلاحات پولی و بانکی، میتوان جلو خرابتر شدن اوضاع را گرفت.   

 علی رضا عبدلی 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان