کد خبر: ۱۰۹۴۱
تاریخ انتشار: ۱۶ مرداد ۱۳۹۸ - ۱۴:۲۰-07 August 2019
پُمپ یا تُلُمبه (Pump) وسیله‌ای مکانیکی برای انتقال مایعات است که با افزایش فشار جریان آن، امکان جابجایی را به ارتفاعی بالاتر (با افزایش هد) یا حتی پایین دست (معمولاً حوضچه یا مخزن) فراهم می‌آورد.
پمپ کاربردهای فراوان در صنعت و حتی در وسایل نقلیه دارد. مانند پمپ بنزین یا پمپ آب خودرو تا پمپ‌های بزرگ برای پر کردن حوضچه‌های تعمیر کشتی. تلمبه‌های رایج و قدیمی شامل تلمبه باد برای باد کردن چرخ دوچرخه، موتور سیکلت یا تایر خودرو و همچنین تلمبه‌های دستی که آب یا سوخت را از مخزنی (مانند چاه آب) با مخزن های دیگر منتقل می‌کنند، می‌شود.

به طور کلی پمپ به دستگاهی گفته می‌شود که انرژی مکانیکی را از یک منبع خارجی گرفته و به سیالی که از آن عبور می‌کند، انتقال دهد. در نتیجه، انرژی سیال پس از خروج از این دستگاه (پمپ) افزایش می‌یابد. در پمپ‌ها تغییرات انرژی سیال همواره به صورت تغییر فشار سیال مشاهده می‌گردد. از پمپ ها برای انتقال سیال به یک ارتفاع معین و یا جابجایی آن در یک سیستم لوله کشی و یا هیدرولیک استفاده می‌نمایند. به عبارت کلی تر، پمپ دستگاهی است که سیالات غیرقابل تراکم را از یک نقطه به نقطه‌ای دیگر جابجا می‌نماید.

انواع پمپ

پمپ ها دارای انواع مختلفی هستند. دسته‌بندی‌های گوناگون، پمپ‌ها را بر پایه ویژگی‌های گوناگون طبقه‌بندی می‌کنند. در یکی از رایج‌ترین این طبقه‌بندی‌ها، بر پایه نحوه انتقال انرژی از پمپ به سیال، پمپ‌ها به دو دسته تقسیم می‌شوند:

پمپ‌های دینامیکی: در این پمپ‌ها انتقال انرژی به سیال به طور دائمی است. انواع پمپ‌های دینامیکی عبارت اند از:
گریز از مرکز (Centrifugal)
جریان محوری (Axial)

پمپ‌های جابجایی مثبت: در این پمپ‌ها انتقال انرژی به سیال به صورت متناوب یا پریودیک صورت می‌پذیرد. انواع پمپ‌های جابجایی مثبت عبارت اند از:
رفت و برگشتی (Reciprocating)
دوار (Rotary)



پمپ گریز از مرکز

مکانیزم کار پمپ گریز از مرکز (پمپ سانتریفیوژ) براساس نیروی گریز از مرکز است بدین صورت که مایع به مرکز پمپ و پای پره‌های پروانه وارد می‌شود. (در اثر کاهش فشار در این ناحیه) پروانه توسط الکتروموتور با سرعت بالا دوران می‌کند و مایع قرار گرفته در بین پره‌های پروانه همراه با آن به دوران در می‌آید لذا انرژی جنبشی آن افزایش می‌یابد و در اثر نیروی گریز از مرکز به طرف خارج پرتاب می‌شود و پوسته پمپ را پر از سیال می‌کند. در نهایت انرژی جنبشی مایع به دلیل طراحی خاص مجرای خروجی پمپ به انرژی پتانسیل فشار تبدیل می‌گردد.

مزایای پمپ های گریز از مرکز:

– ساختار و روش تولید ساده

– قیمت ارزان

– تولید فشار یکنواخت

– از نظر جنس پروانه و محفظه، تنوع زیادی دارند.

– هزینه تعمیر و نگهداری کمی دارند.

– با تراشیدن پروانه آن ها می‌توان عملکرد آن ها را تغییر داد.

– چون می‌توانند در دورهای بالا کار کنند امکان اتصال مستقیم به موتور الکتریکی را دارند.

– گذر حجمی سیال در آن ها یکنواخت می‌باشد و چنانچه لوله خروجی مسدود و یا تنگ شود، فشار زیادی ایجاد نخواهد کرد که به پمپ آسیب برساند در نتیجه زیر بار نمی‌مانند.

معایب پمپ های گریز از مرکز:

– این پمپ‌ها هد پایینی دارند.

– در دبی‌های بالا راندمان آن ها سریعاً افت می‌کند.

– این پمپ‌ها خود آب‌بند نیستند لذا نیاز به آب‌بندی دارند.

– بازده بالا در محدودهٔ کمی از شرایط عملکرد پمپ امکان‌پذیر است.

– نمی‌توانند سیالات با ویسکوزیته بالا را بصورت مؤثر پمپ کنند.

کاربردها:

– جهت انتقال آب تمیز در مصارف آبیاری، سیستم‌های آبیاری بارانی، ایستگاه‌های تقویت فشار، تأمین آب اضطراری، زه‌کشی آب‌های زیر زمینی، تأسیسات تصفیه آب، مصارف شستشوی صنعتی و سیستم‌های آتش‌نشانی

– در معادن و آب‌نماها بکار می‌رود. میزان مجاز شن در آب مورد پمپاژ ۲۰ گرم بر متر مکعب می‌باشد.

پمپ جریان محوری

پمپ‌های جریان محوری (پمپ های ملخی) دارای پروانه باز می‌باشند که این نوع پروانه برای تولید دبی بیشتر و هد کمتر کاربرد دارد. در حالت کلی از این پمپ ها هنگامی که تولید دبی لازم باشد استفاده می‌کنند. در پمپ‌های جریان محوری، سیال موازی محور وارد پمپ می‌گردد و به طور موازی نسبت به محور از پروانه خارج می‌گردد. در این پمپ بیش‌تر فشار مایع را نیروی پرتاب پره‌های پروانه تامین می‌کند. این پمپ برای تولید دبی‌های زیاد با ارتفاع کم کاربرد دارد.

پمپ‌ رفت و برگشتی

این نوع پمپ ها وسایلی هستند که انتقال انرژی از آن ها به سیال به صورت پریودیک و دوره‌ای می‌باشد. نیروی محرکه این نوع پمپ ها نیز غالباً توسط موتورهای الکتریکی تأمین می‌گردد. از این پمپ ها در جاهایی که نیاز به جابه‌جا کردن سیالی با حجم کم ولی فشار بالا می‌باشد استفاده می‌کنند. در ضمن باید به این نکته نیز توجه داشت که جریان سیال در این پمپ ها به صورت غیریکنواخت می‌باشد. نکته بسیار مهم در مورد این پمپ‌ها آن است که هرگز نباید آن ها را در حالی که شیر خروجی پمپ بسته است روشن نمود.

پمپ دوار

این پمپ ها نوعی از پمپ های گردشی یا روتاری می‌باشند. پمپ‌های دوار از دو قسمت متمایز تشکیل شده‌اند، یکی قسمت جداره ثابت و دیگری قسمت دوار که شامل یک محور گردان با چرخ دنده می‌باشد. در این پمپ‌ها مقداری مایع بین دنده‌های چرخ دنده پمپ به اصطلاح به تله می‌افتد و در اثر چرخیدن چرخ دنده‌ها این مایع به قسمت خروجی پمپ رانده می‌شود. کاربرد این پمپ ها برای جابه جایی مایع با حجم کم و فشار متوسط می‌باشد. نکته مهم در مورد این پمپ ها آن است که هرگز نباید آن ها را در حالی که شیر خروجی پمپ بسته است روشن نمود؛ چرا که در این حالت، اگر هیچ شیر اطمینانی در مسیر شیر خروجی پمپ وجود نداشته باشد، یا خود پمپ از بین می‌رود و یا اینکه لوله خروجی می‌شکند.

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان