کد خبر: ۱۰۸۸۶
تاریخ انتشار: ۱۴ مرداد ۱۳۹۸ - ۲۲:۴۰-05 August 2019
کتاب «کانون نویسندگان ایران به روایت اسناد ساواک» را ورق می‌زدم . سندی دیدم دربارۀ سیمین دانشور و هما ناطق. مربوط به خرداد ۱۳۵۵:
«گروهی از طرفداران اسلامی که دانشجو بوده و عدۀ زیادی از آنها دختر می‌باشند عملا مشاهده می‌کنند که رویۀ دو زن در دانشگاه ،ضمن اینکه ادعای روشنفکری و مبارزه می‌کنند، برخلاف اسلام است و عملا جوانان را از اسلام دور می‌کنند لذا حدود ۳۰ نفر ازدانشجویان دختر وابسته به انجمن اسلامی٬ به کلاس درس هما ناطق رفته و شروع به انتقاد از او می‌کنند و می‌گویند شما که خود را مبارز و ترقی‌خواه می‌دانید و می‌خواهید جامعه اصلاح شود و با پلیدی مبارزه می‌کنید خود رسما در حضور همه سیگار می‌کشید و شب‌ها به کاباره و کافه می‌روید و مشروب می‌خورید و علنا به مقدسات مذهبی توهین می‌کنید. سپس همین وضع را با سیمین دانشور درمی‌آورند و حتی به او اعتراض می‌کنند که شما از نام شوهر خود مرحوم جلال آل احمد سوءاستفاده می کنید ولی حرف‌هایتان و زندگی شما مایۀ ننگ است و مغایر اسلام...عده‌ای از همین دختران متعصب در چند جلسه حرف‌های خلاف اسلام و خلاف انسانی سیمین دانشور و هما ناطق را در سر کلاس درس ضبط کرده و موضوع را به ریاست دانشکده اطلاع می‌دهند ... چنین به‌ نظر می‌رسد که دختران اسلامی از رفتار و حرف‌های ضد اسلامی دو نفر فوق به تنگ آمده و رسما وارد مبارزه شده‌اند» (صص۱۹۴-۱۹۵).


      بنابراین هنوز انقلاب اسلامی نه به دار بود و نه به بار که چنین «نهی از منکری» در دانشگاه مطرح می‌شد. در سخنان خانم ناطق هم اشاراتی به این موضوع هست. ایشان از احسان نراقی انتقاد کرده که «حجاب را در دانشگاه آزاد کرد» در نتیجه حجاب  و روبنده مد شد و دخترانِ باحجاب، در کلاس‌های تشریح شرکت نمی‌کردند و با غذاخوری‌ مختلط مخالف بودند و با مردها امتحان نمی‌دادند (پروژه تاریخ شفاهی ایران دانشگاه هاروارد، ج۱۸،مصاحبه با هما ناطق٬ نوار۲ ٬صص۷-۹). این یعنی خانم روشنفکر آزادی‌خواه با آزادی برای کشف حجاب موافق بود اما آزادی برای رعایت حجاب را برنمی‌تافت.      

   دانشور و ناطق روشنفکران ناموری بودند. استاد دانشگاه تهران بودند. دانشور جز اینکه نویسندۀ برجسته‌ای بود به قول آل‌احمد اولین خوانندۀ آثاراو و طرف مشورت آن روشنفکر بسیار تأثیرگذار بود. ناطق هم همنشین و همکار فریدون آدمیت٬ مورخ صاحب‌نظر٬ بود. از فرانسه دکترای تاریخ گرفته بود و محقق بود. دانشور و ناطق مخالف حکومت شاه بودند. دانشور آرام‌تر و معقول‌تربود. ناطق اما آتشش تیز بود. به قول خودش «شیفتۀ» جنبش چریکی بود (نوار۲ ٬ص۶). ناطق و دانشور هواخواه انقلاب اسلامی بودند. دانشور مثل شوهرش شیفتۀ امام خمینی بود. ناطق نیز از شرکت کنندگان ثابت‌قدم در راهپیمایی‌های ایام انقلاب بود (نوار ٬۲ص۱۹). یادم نرود بنویسم ناطق گفته با عقاید امام خمینی ٬بخصوص نظریات ایشان دربارۀ زنان٬ از سال ۱۳۴۱ آشنا بوده و با آن مخالف بوده است (نوار ٬۱صص۱۹-۲۰). با این همه در انقلاب فعال بود. 

      هنوز یک ماه از پیروزی انقلاب نگذشته بود که مسئله حجاب غوغا برانگیخت. دانشور همیشه به تعبیر خودش «زن مکشوفه‌ای» بود و به همین دلیل پدر آل‌احمد که روحانی بود با ازدواج او با پسرش مخالف بود. ایشان مقاله نوشت باعنوان:« بیایید ایران ویران را آباد کنیم». نوشت که به انقلاب اسلامی عشق می ورزد و «حضرت خمینی» را کلمةالحق می‌داند. نوشت همه کارهایی که برای زنان در «دوران پنجاه سالۀ استبداد سیاه» شد به این دلیل بود که زنان را فریب بدهند و راضی نگه دارند و از آنان ابزاری بسازند برای مهار مردان خانواده و ممانعت از مبارزۀ مردان با رژیم. دانشور بر حق آزادی پوشش زنان تأکید کرد اما گفت که در آن برهه حساس حجاب مسئله اصلی نیست و آبادانی کشور مسئلۀ اصلی است. (کیهان، ۱۹ اسفند ۵۷ ، ص۶). 


خانم ناطق هم متن مکتوب سخنرانی خود را چاپ کرد. متنی که جابه‌جا به سخنان «امام خمینی» مستند شده بود. به نظر ناطق«عنوان کردن مسئلۀ زن در آن برهه از مبارزه  یک مسئله فرعی» بود. او واردکردن گندم و برنج از آمریکا را بسیار مهم‌تر از موضوع حجاب دانست. قانون حمایت از خانواده دوران پهلوی را ارتجاعی‌ترین قانون خواند و به کشف حجاب رضاخانی تاخت.

با حجاب اجباری مخالفت کرد اما حرف اصلی او این بود : «برای این مسئله [حجاب] نباید درگیری ایجاد کنیم؛ باید با مجاهدین همراه باشیم حتی اگر روسری به سر کنیم بشرط آنکه ما بدانیم به نام ما توطئه نمی‌شود و نظام شاهنشاهی برگردانده نمی‌شود».(کیهان، ۲۱اسفند ۵۷ ، ص۴). این یعنی برای خانم روشنفکر که «همه زندگی‌اش در خارج ایران گذشته بود؛ در آزادترین محیط فرانسه» و در زندگی شخصی خود بسیار آزاد بود، اصل اصیل، برنگشتن نظام شاهنشاهی بود نه آزادی سبک زندگی و حق آزادی پوشش زنان. ناطق بعدا از این نظر برگشت و خودش را به سختی نقد کرد (نوار ٬۳ص۱۲ و ۱۳ و۱۵). 

میلاد عظیمی 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان