کد خبر: ۱۰۷۷۵
تاریخ انتشار: ۱۲ مرداد ۱۳۹۸ - ۰۸:۵۱-03 August 2019
در فاصله زمانی آگوست سال ۱۹۳۴ میلادی تا نوامبر سال ۱۹۳۷ میلادی، مردی به نام هیالمار شاخت -اقتصاددان مطرح کشور آلمان- به عنوان وزیر اقتصاد زمان هیتلر در این کشور فعالیت می‌کرد‌.
او پیش از پایان مقطع دکترا در رشته اقتصاد در سال ۱۸۹۹ میلادی موفق شده بود مدارکی در زمینه علوم سیاسی و پزشکی هم کسب کند. اما به دلیل علاقه او به مطالعات سیاسی، تحصیلات وی در رشته پزشکی نا‌تمام ماند.


شاخت که در روز بیست و دوم ژانویه سال ۱۸۷۷ میلادی در آلمان متولد شده بود، پس از تکمیل مقطع دکترا در رشته اقتصاد سال‌ها به عنوان مشاور مالی، بانک‌دار و اقتصاددان در اروپا کار کرد. در زمان جنگ جهانی اول، او در بانک درسنر به کار مشغول شد و در همان هنگام مشاور مالی و اقتصاد دولت آلمان در کشور بلژیک بود. وی در سال ۱۹۱۶ میلادی رئیس بانک ملی آلمان شد و کنترل سیاست‌های اقتصادی و پولی کشور در سال‌های سخت اقتصادی را بر عهده گرفت.

در بیوگرافی شاخت از او به‌عنوان بانکداری زبر‌دست، یک اقتصاددان برجسته آلمانی، سیاستمداری لیبرال و نهایتأ بنیانگذار حزب دموکرات آلمان یاد می‌شود. با وجود گستردگی فعالیت او در سال‌های زندگی‌اش، در این مطلب از پدیده تبار تمرکز اصلی خود را روی سیاست‌های اقتصادی وی در سال‌های فعالیتش به عنوان وزیر اقتصاد قرار می‌دهیم. چرا که او مرد سال‌های سخت اقتصاد آلمان است و سیاست‌های اقتصادی شاخت بود که باعث شد فشارهای ناشی از سال‌ها جنگ و درگیری در آلمان کاهش یابد.

اقتصاد کشور آلمان در زمان تصدی پست وزارت توسط این اقتصاددان که طرفدار مکتب کینز بود، با رشد بی‌سابقه‌ی تورم که بیش از صد درصد اعلام شده بود روبه‌رو بود و مردم برای تأمین نیازهای زندگی با مشکلات فراوانی روبه‌رو بودند. از طرف دیگر ارزش پول آلمان در برابر واحدهای پولی دیگرِِ رایج آن زمان کاهش بی‌سابقه‌ای پیدا کرده بود که این مسأله هم زمینه‌ساز فروپاشی اقتصاد شد. جدایی آلمان از اقتصادهای دیگر دنیا، جنگ با دیگر کشورها و هزینه‌های بالای جنگ، رشد بدهی‌های دولتی در کنار کاهش نرخ رشد اقتصادی و در نهایت کاهش سطح فعالیت‌های صنعتی و تولیدی در این کشور موجب شد تا اقتصاد آلمان گرفتار بحرانی عمیق شود.

هیالمار شاخت در آگوست سال ۱۹۳۴ میلادی بعد از اتمام جنگ جهانی اول و به دنبال جنگ سرد دنیا به دستور هیتلر وزیر اقتصاد آلمان شد. او اجرای طرح‌های بزرگ برای توسعه زیر‌ساخت‌های آلمان را در اولویت کاری خود قرار داد. از جمله این طرح‌ها توسعه شبکه بزرگراه‌های آلمان بود که هم می‌توانست وجهه این کشور در جهان را عوض کند و هم برای میلیون‌ها آلمانی فرصت شغلی ایجاد کند. او این طرح را تلاشی برای ساماندهی اقتصاد داخلی و کاهش بیکاری معرفی کرده بود.

از طرف دیگر او طرح اقتصادی دیگری را معرفی کرد که «طرح جدید اقتصادی» نام گرفت و طبق این طرح ورود تمامی کالاها به کشور آلمان که پیشتر شدیداً تحت کنترل دولت بود به تدریج آزاد شد و اقتصاد آلمان به سمت تجارت آزاد گام برداشت. مذاکرات و به دنبال آن توافقنامه‌های دو‌‌جانبه برای توسعه فعالیت‌های تجاری با کشور اتحاد جماهیر شوروی نیز در این طرح جدید گنجانده شده بود و از سال ۱۹۳۵ میلادی یعنی کمتر از یک سال بعد از روی کار آمدن شاخت به عنوان وزیر اقتصاد در آلمان اجرا شد.

او که شدیداً تحت تاثیر نظرات کینز بود به هیتلر هشدار داد که هزینه‌های تأمین سلاح و تجهیزات نظامی در این کشور بسیار زیاد است و اقتصاد آلمان بعد از پشت سر گذاشتن جنگ جهانی و جنگ سرد نمی‌تواند از پس هزینه‌های آن برآید. اما کار کردن زیر نظر هرمان گورینگ که موافق نظرات هیتلر در مورد هزینه‌های کلان دولتی برای خرید سلاح بود کار را برای شاخت بسیار دشوار کرد.

هرمان گورینگ در پاسخ به انتقادهای شاخت از این سیاست می‌گفت: «اگر آینده بخواهد ضرب دو در دو می‌شود پنج» و با این سخن نشان داده بود که دولت آلمان می‌تواند با کاهش هزینه‌های بخش‌های دیگر، نیاز مالی خود برای تامین سلاح را برطرف کند. اما در جریان بحران اقتصادی سال‌های ۱۹۳۵ و ۱۹۳۶ میلادی این اقتصاددان برجسته به کمک دکتر کارل فردریک گوردلر کمیسیونر قیمت در دولت وقت آلمان طرح بازار آزاد را اجرا کرد و به دنبال آن هیتلر را مجاب کرد که هزینه‌های نظامی را تقلیل دهد.

تغییر سیاست‌های موسوم به حمایت بیش از حد از اقتصاد داخلی و مانع ایجاد کردن در مسیر تجارت از طریق وضع هزینه‌های گمرکی کلان یا ممنوعیت ورود برخی از اقلام کالا، کاهش کنترل دولت بر فعالیت‌های اقتصادی و تغییر ساختار اقتصاد دولتی به ساختار اقتصادی بازار آزاد و توسعه فعالیت‌های صنعتی و زیر‌ساختی از مهم‌ترین دستاوردهای تلاش‌های چهار‌ساله شاخت در آلمان بود.

او در این سال‌ها سفرهای زیادی به چین داشت و در مذاکرات دو‌جانبه با وزیر اقتصاد چین بر ضرورت توسعه فعالیت‌های تجاری و اقتصادی دو کشور تاکید کرده بود. شاخت در یکی از سخنرانی‌هایش در مورد ضرورت توسعه همکاری با چین گفت: چین اقتصادی بزرگ است و جمعیت زیادی دارد. این کشور نیاز بالایی به کالاهای صنعتی و تولیدی و مصرفی دارد و همکاری گسترده با این کشور به معنای تامین نیازهای آنهاست که رشد را برای اقتصاد آلمان به ارمغان می‌آورد.

مخالفت شاخت با هزینه‌های بالای دفاعی هیتلر که عامل اصلی رشد تورم در اقتصاد جنگ‌زده آلمان شده بود زمینه را برای برکناری دستوری او توسط هیتلر فراهم کرد. البته قبل از ابلاغ این دستور توسط هیتلر شاخت رسماً استعفا داد و از سمتش کنار رفت. اما ژانویه سال ۱۹۳۹ میلادی به عنوان رئیس رایش‌بانک کار کرد تا اینکه هیتلر وی را برکنار کرد. او تا سال ۱۹۴۳ میلادی سمت وزیر بدون مسوولیت را در آلمان داشت و دستمزدی معادل دستمزد دوره وزارتش دریافت می‌کرد. ژانویه سال ۱۹۴۳ میلادی دوره وزارت با مسوولیت و وزارت بی‌مسوولیت وی به اتمام رسید و رسماً از فعالیت‌های سیاسی آلمان کنار گذاشته شد.

اما در مطالعات تاریخی و اقتصادی همیشه از او به عنوان مرد سال‌های سخت اقتصاد آلمان یاد می‌شود. او فردی بود که سیاست‌های درست اقتصادی را در شرایط سخت اجرا کرد و نتیجه آن شکوفایی اقتصادی این کشور اروپایی بود. شاخت طرفدار توسعه روابط اقتصادی و تجاری آلمان با دیگر کشورها و عبور از تنش‌ها و درگیری‌های ناشی از جنگ‌های گذشته بود.

او در سخنان خود عنوان کرده بود: اقتصادی می‌تواند شکوفا شود که روابط گسترده‌ای با دنیا داشته باشد. روابط گسترده تجاری و اقتصادی کلید رشد است. شاخت در طول سال‌های عمرش ۲۶ کتاب تالیف کرد که چهار کتاب به زبان انگلیسی ترجمه شد. مهم‌ترین کتاب وی معجزه پول نام دارد که در سال ۱۹۶۷ میلادی نوشته شد. وی در سال ۱۹۵۳ میلادی اولین بانک خصوصی آلمان را در دوسلدورف راه‌اندازی کرد و به کشورهای در حال توسعه پیشنهاد کرد که برای تسریع روند توسعه اقتصادی از خصوصی‌سازی نظام مالی و اقتصادی بهره بگیرند. او خصوصی‌سازی و کاهش نقش دولت در فعالیت‌های اقتصادی را کلید رونق و پیشرفت می‌داند.



دکتر یالمار شاخت، اقتصاددان و ناسیونالیست بنام آلمانی برای دادن نظر جهت بهبود اوضاع اقتصادی ایران، بیستم آبان ۱۳۱۴ (۱۱نوامبر ۱۹۳۵) وارد تهران شد و با مقامات دولتی از جمله رضاشاه پهلوی ملاقات کرد که روزنامه‌های لندن از آن ابراز ناخرسندی کردند و نوشتند که دکتر شاخت با اشاره هیتلر به ایران آمده بود. از زمان دیدار شاخت از ایران بود که انگلیسی‌ها یقین حاصل کردند که رضاشاه در جست‌وجوی مفری است تا نفوذ و مداخله آنان در امور ایران را به حداقل برساند. دکتر «یالمار شاخت» در آن سال پس از انجام بررسی‌ها و با توجه به وضعیت ایران، چند طرح مالیاتی، گمرکی و راه صنعتی شدن را به رضاشاه داده بود.

دکتر یالمار شاخت، اقتصاددان و ناسیونالیست بنام آلمانی برای دادن نظر جهت بهبود اوضاع اقتصادی ایران، بیستم آبان ۱۳۱۴ (۱۱نوامبر ۱۹۳۵) وارد تهران شد و با مقامات دولتی از جمله رضاشاه پهلوی ملاقات کرد که روزنامه‌های لندن از آن ابراز ناخرسندی کردند و نوشتند که دکتر شاخت با اشاره هیتلر به ایران آمده بود. از زمان دیدار شاخت از ایران بود که انگلیسی‌ها یقین حاصل کردند که رضاشاه در جست‌وجوی مفری است تا نفوذ و مداخله آنان در امور ایران را به حداقل برساند. دکتر «یالمار شاخت» در آن سال پس از انجام بررسی‌ها و با توجه به وضعیت ایران، چند طرح مالیاتی، گمرکی و راه صنعتی شدن را به رضاشاه داده بود. «شاخت» در پایان جنگ دوم جهانی به اتهام کمک به ناسیونالیسم افراطی آلمان و تقویت آن و نیز دادن خط به هیتلر دستگیر و محاکمه شد، ولی مجازات نشد. بازپرس انگلیسی ضمن تحقیق و بازجویی از او، درباره دیدارش از تهران و احساس رضاشاه نسبت به دولت نازی آلمان هم از او سوال کرده بود که پرسش و پاسخ در آرشیو مربوط محفوظ است. «شاخت» گفته بود که همانند سایر ناسیونالیست‌های آلمانی به ایرانیان علاقه‌مند بوده است.

 دکتر مصدق که با تحریم و محاصره اقتصادی دولت لندن دست به گریبان بود از دکتر شاخت خواست که «طرح اقتصاد بدون نفت» را برای ایران بنویسد و با خود به تهران بیاورد که او در سپتامبر ۱۹۵۲ (مهر ۱۳۳۱) با طرح خود به تهران آمد.

 تابستان سال بعد مصدق راه‌حل مسائل دیگری را از دکتر شاخت خواست که پیش از اتمام کار، حکومت او برانداخته شد. با وجود این، دکتر شاخت در فوریه ۱۹۵۴ (بهمن ۱۳۳۲) با راه‌حل‌های خود به تهران آمد که به آن توجه نشد. [دکتر شاخت متوفی در ۱۹۷۰ رییس پیشین بانک آلمان، وزیر اقتصاد دولت هیتلر و مبتکر کمیسیون پول ـ کورنسی ـ در سال ۱۹۲۳ که به تورم پول در آلمان وقت پایان داد و ۲۶ کتاب اقتصادی، مدیریت پول و سرمایه‌گذاری نوشته است]. 
منبع: daneshnamah.com 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان