کد خبر: ۱۰۶۷۳
تاریخ انتشار: ۰۹ مرداد ۱۳۹۸ - ۱۰:۰۸-31 July 2019
در سال 1332 ق / 1293 ش پزشکی ایرانی به نام امیر اعلم ـ کسی که در تهران بیمارستانی هم به نام اوست
ـ گزارشی از یک پزشک ایرانی دیگر به نام  علی نقی طبیب، در باره آب مکه و تأثیر آن در بیماری های حجاج نقل کرده و خود هم توضیحاتی در این باب نوشته که جالب است. 

از قرار ملاحظات شخصی حاجی علینقی طبیب ایرانی، بعضی از حمام های بغداد و مدینه منوره نیز حالت حمام های ایران را دارد. 

طبیب مشار الیه حکایت می کرد که در مکه معظمه برای تمام شهر، دو باب حمام عمومی بیشتر نیست، یکی از آنها گرم و یکی سرد می باشد. چون حمام سرد رو باز است آب آن به حرارت آفتاب ملایم می شود.

در تمام مدت حج، آب این دو حمام عوض نگردد، و جمیع حجاج که به تفاوت سنوات هفتاد هزار الی سیصد هزار نفر می شوند، برای ادای فرائض غسل به جز این دو محل حمام دیگری ندارند. 

برای بعضی از حاجیان متمول ممکن است در منزل خود استحمام نمایند، ولی مقصود حال عموم است؛ در صورتی که آن همه خلق در دو حوض که بیش از شانزده الی بیست یا بیست و پنج ذرع مکعب آب ندارد غوطه زنند و خود را بشویند معلوم است اثر ... حفظ الصّحه آن آب چه خواهد بود. 

تفصیل کثافت آب حمام های مکه مکرمه باعث تعجب نشود. در زیارتگاه لورد واقع در فرانسه که از اماکن مقدسه مسیحیان کاتولیکی است، همین حال موجود است. در مکه آب گرانبهاست، حمام کم و حاجیان، همه در یک زمان جمع می شوند، و حال آنکه در لورد هیچ یک از این علل نیست، با وجود این آب حوض هایی که زائرین اروپایی به امید شفا در آن غوطه می زنند کمال کثافت را دارد.

 در حقیقت جای هزاران تأسف است که حکومت محلیه، از اصلاح چنین مسئله ای که برای حفظ الصحه عمومی آن همه اهمیت دارد دست کشیده، و بی خیال مانده است، و مداومت این حال تأسف انگیز بیشتر محل تعجب است؛ چه مکه مکرمه مقدس ترین اماکن مسلمانان است، و اوامر اسلامیه در آنجا بیشتر و بهتر از هم جا بایستی مجرا شود.

عذری که بر این بی قیدی می آرند، گرانی آب است، و این عذر موافق مثل مشهور عذر بدتر از گناه است. گذشته از مسئله حفظ الصحه، بنای چند باب حمام خوب و منظم برای اداره بلدیه مکه معظمه، واردات و عایدات زیاد خواهد داشت، زیرا که سالیانه صد هزاران مشتری خاطر جمع دارند، و محقق است این مشتریان اگر حمام پا ک و تمیزی پیدا کنند، به دادن ده مقابل قیمت دخولیه حمام های حالیه، با کمال میل راضی خواهند بود. از جهت دیگر، در مکه معظمه نقصان نه در آب، بلکه در حسن نیات حکومت محلیه است. راست است که در قدیم، در شهر به جز آب چاه آبی نبود، و زمان حج، قلّت آن محسوس می شد، ولی قرن هاست که عدد حاجیان به هر قدر باشد، و برای حمام هایی که الزم است هر مقدار آب لازم آید، مکه معظمه باز بیشتر آب دارد. 
زبیده خاتون زوجه هارون الرشید تقریبا در ده فرسخی شهر، قناتی حفر نموده که منبع آب مکه معظمه باشد، و قنات مزبور هنوز هم به نام موسسش موسم و مشهور است «عین زبیده». 

زبیده آب را تا عرفات که در دو فرسخی است رسانیده از دنیا رفت، و شاهزاده خانم مهر و ماه سلطان دختر سلطان سلیمان خان قانونی از سلاطین عثمانی عمل خیر زبیده را به انجام رسانید، و ارض مقدس دارای آب جاری و گوارایی شد. 

ولی با آن همه فداکاری های مهر و ماه، مسئله آب برای حجاج همیشه اسباب خیال بوده است از قراری که می گویند مجرای آب چند ذرع از سطح شهر پایین تر است و در اغلب جاها مردم مانند چاه آب را بر می آورند، و تاکنون هیچ اقدام موثری برای تسهیل تقسیم آب به عمل نیاورده اند و حال آنکه چندان اشکالی ندارد. 
امیدواریم که اولیای دولت اعلیحضرت سلطان عثمانی، تقسیم آب خوراکی و خصوصا مسئله حمام های مکه مکرمه را که یکی از مسائل عمده ممالک عثمانیه است از نظر اهمیت دور نداشته و در این باب تاخیر نخواهند فرمود.

رسول جعفریان 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان