کد خبر: ۱۰۳۴
تاریخ انتشار: ۰۵ مهر ۱۳۹۶ - ۱۵:۰۱-27 September 2017
یکی از فقهای بزرگ دانشگاه الازهر که در ایران زیاد به وی پرداخته نمی شود شیخ محمد الغزالی است که از نخستین داعیان اخوان المسلمین نیز به شمار می رود.
معمولا در ایران وقتی بحث از اندیشه اخوان می شود نگاهها متوجه حسن البنا خواهد شد اما محمد الغزالی شخصیتی است که به واسطه تالیفات گسترده اش بسیار حائز اهمیت است. وی وقتی حسن البنا در ١٩٤٨ ترور شد حدود یک  سال را در زندان گذراند.

غزالی البته زندگی پر فراز و نشیبی داشت. عبد الناصر او را به زندان انداخت اما سادات او را به معاونت وزیر اوقاف منصوب کرد. بعد دوباره از سمتش برکنار و راهی  عربستان شد و سپس بار دیگر وزیر اوقاف مصر شد. مدتی هم در کنار برخی از بزرگترین اندیشمندان مصر مثل جابر العلوانی، محمد سلیم عوا، شیخ علی جمعة، و دکتر محمد عماره در «مؤسسه اندیشه اسلامی» مصر فعالیت کرد.

غزالى از معدود فقهایی است که مرتباً در حال تجدید نظر در آرای پیشین و اتخاذ مواضع جدید بود. غزالی را می توان یک فقیه با دغدغه های وحدتگرایانه وتقریبی دانست. از شاگردان بارز شیخ  شلتوت بود. وی بعد از گذشت ده‌ها سال متوجه شد که اصلاحات موضعی، گره از بدبختی امت اسلام نمی‌گشاید و راه چاره را در بازگشت به قرآن و شکستن رویه تقدیس اشخاص و نام‌ها دید. این روش همان دیدگاهی بود که حدود یک قرن قبل تر با ظهور امام محمد عبده به وجود آمد اما توفیق چندانی  نداشت.

غزالی تحت تأثیر افکار روشنگرانه عبده در اواخر عمر روش اصلاحی خود را شجاعانه ابراز کرد. هرچند مورد انتقادات سنگین جریانهای سلفی قرار گرفت. او با تألیف کتاب جنجالی «السنة النبویة بین اهل الفقه و اهل الحدیث» رسماً با تفکر ظنی/حدیثی خداحافظی کرد و پا در مسیر محمود ابوریة، علی عبدالرازق و احمد صبحی منصور گذاشت. غزالی در این کتاب ضمن ارجاع به تفکر متقدمان اهل حدیث در اینکه هیچ ‌یک از محدثان معصوم از خطا و اشتباه نیست نقدهای جدی را بر احادیث جعلی(به زعم وی) وارد شده در صحیح بخاری و صحیح مسلم وارد می‌کند. (این کتاب در ایران با عنوان نگرشی نو در فهم احادیث نبوی ترجمه شد)

یک نکته مهم درباره شخصیت غزالی آن است که در ١٩٥٢ با حسن الهضیبی مرشد اخوان المسلمین به اختلاف و مشکل خورد و از جماعت اخوان کناره گیری کرد. با این حال غزالی شخصیتی است که حسن  البنا از وی با عنوان «ادیب الدعوة» یاد می کرد.
از مشهورترین کتاب ها درباره غزالی می توان  به «مع الشيخ الغزالي ـ رحلة نصف قرن» از شیخ يوسف القرضاوي و كتاب «الشيخ الغزالي.. الموقع الفكري والمعارك الفكرية» اثر دکتر محمد عمارة  اشاره کرد.


نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
رنگ خدا
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
پنجره
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
متون اسلامی
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان