کد خبر: ۱۰۳۰
تاریخ انتشار: ۰۵ مهر ۱۳۹۶ - ۱۴:۲۴-27 September 2017
پس از صدور بیانیه جدید کمیته تفویض داعش در نقض حکم قبلی اش با عنوان (ليهلك من هلك عن بينة) برخی از ناظران گمان کردند که داعش از تکفیر دیگر جریان ها دست برداشته است. برای تبیین بیشتر این مسئله لازم است یک جریان شناسی در این باره ارائه شود:
 در هیئت شرعی داعش عموما طی این چند سال دو جریان متقابل قرار داشت. نقطه اختلاف این دو جریان حول مسئله «تکفیر» بود. اگر بخواهیم اصطلاح کاملش را بگوییم می شود: "حكم تكفير المتوقف في المشركين بعارض الجهل" (ترجمه: حکم تکفیر کسی که مشرکین را به بهانه جهلشان تکفیر نمی کند چیست) که در این باره دو طیف به وجود آمد:

١) طیف اول: برخی از جریان ها و گروه ها معتقدند که فاعل شرک (منظور عقاید شیعه و دیگر مذاهب) تکفیرش متوقف است بر قیام حجت نسبی بر وی و رفع شبهات. به عبارت دیگر قبل از اینکه تکفیر کنید باید ابتدا جهل را رفع کنید تا حجت تمام شود. از این رو کسانی که این افراد را تکفیر نمی کنند هر چند «ناقض اسلام» شمرده می شوند اما این کار آنها معذرویت دارد و لازم به تکفیر این افراد نیست. این رویکردی بود که «ترکی بنعلی» شیخ بحرینی و رئیس شرعی سابق داعش و افرادی مثل ابو محمد الفرقان وزیر رسانه سابق این گروه به آن اعتقاد داشتند و اکنون نیز عموما طرز فکر رسمی داعش به شمار می رود. این رسمیت را می توانید در بیانیه رسمی داعش جستجو کنید با عنوان: «بيان من المكتب المركزي لمتابعة الدوواين الشرعية في الدولة الإسلامية حول مسئلة حكم من توقف في تكفير المشركين»
در بخشی از این بیانیه آمده:
(خامسَه: إن المتوقف في تكفير المشركين المنتسبين للإسلام مرتكب لناقض مجمع عليه، وكفره مبني على قيام الحجة في المسئلة بخلاف الذي عبد غير الله!).

٢) طیف دوم :  این طیف که منسوب به «ابو عمر الحازمی» سعودی است معتقدند که «التوقف في تكفير المشركين بعارض الجهل ناقضا من نواقض الإسلام؛ ولايعذر فيه بالجهل» ترجمه: «توقف در تکفیر مشرکین به بهانه جهل آنها ناقضی از نواقض اسلام است و جهل معذرویتی برای تکفیر ایجاد نمی کند»
در نتیجه از نگاه جریان حازمی، نه تنها تمامی افراد که جاهل محسوب می شوند تکفیر خواهند شد بلکه متوقف در تکفیر جاهل نیز باید تکفیر شود یعنی كسى که معتقد است جاهل نباید تکفیر شود.
پ ن: این بحث اشاره به قاعده محمد بن عبدالوهاب در باب « من لم يكفر الكافرين أو شك في كفرهم» است که وی آن را سومین نقض از نواقض الاسلام می داند. البته همه شیوخ مکتب وهابی قائل به این عموم نیستند و به آن تخصیص زده اند. مثلا رک به فتوای شیخ سلمان آل الشیخ در مجموعه التوحید ج1/ص160 که می گوید: «فإن كان شاكا فيكفرهم أو جاهلا ً بكفرهم بينت له الأدلة من كتاب الله و سنة رسوله على كفرهم فإن شک بعد ذلك و تردد فأنه كافر بإجماع العلماء على أن من شك في کفر الكفار فهو كافر»

ادامه بحث: تا اینجا مشخص شد که مسئله اختلافی دو جریان چیست. با این حال کمیته تفویض و هیئت شرعی داعش در بیانیه قبلی خود جریان دوم یعنی حازمی را تایید کرد و اکنون نیز شاهد این هستیم که بار دیگر به گزینه اول عدول کرده و قول بنعلی را برگزید و آنگونه که بیان شد اساسا مسئله تراجع از تکفیر در این اختلافات مطرح نبوده است.

  به لحاظ جریان شناسی به نظر می رسد که بار دیگر شاهد تسلط جریان «بنعلی» در هیئات شرعی داعش هستیم. پس از آنکه ترکی البنعلی که به برخی تندروی ها اعتراض داشت از هیئت شرعی کنار گذاشته و به صورت مشکوکی کشته شد شاهد آن بودیم که طیف «حازمی» که به جریان تندرو یا غلاة مشهور بود زمام امور را به دست گرفت. با این حال به نظر می رسد پس از آنکه حازمی نیز اخیرا کشته شد جریان وی به شدت تضعیف شده است.

مطالعات اسلام سیاسی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
رنگ خدا
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
پنجره
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
متون اسلامی
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان