کد خبر: ۱۰۰۹
تاریخ انتشار: ۱۱ شهريور ۱۳۹۶ - ۰۹:۱۳-02 September 2017
اگرچه مناجات انسان با خدا، محدود به خواندن متون عربی دعاها و یا هیچ متن دیگری نیست و آنچه که قرآن به آن تاکید دارد "خداخوانی" است نه"دعاخوانی". ولی به دلایل مختلف، متون دعاهای ماثور بویژه دعاهای قرآنی اهمیت ویژه ای دارند. ا
ینجاست که  "دعاخوانی" و بویژه خواندن متون طولانی دعا باید از آسیب های گوناگونی چون محتوا گریزی ، کمیت گرایی، دلزدگی و بی حالی و... در امان باشد. در اینجا تنها به دو نمونه از مشکلاتی که دعاخوانی را از هدف خود دور کرده است اشاره می کنم :

۱-تبدیل دعا به شعار

متون دعاها و مناجات های ما در اثر "بد خوانی" رفته رفته هویت و معنای خود را از دست داده و گاهی به شعار تبدیل شده اند. مفهوم مناجات (نجوای دو طرفه) به طور طبیعی"خلوت ذهنی" را می طلبد . همان گونه که  مفهوم ا"عتکاف" با آرامش و انزوا قرین است. اما گاهی در اثر ازدحام خلوتیان!، و اجتماع معتکفان! "ذکر" و "زمزمه" جای خود را به شعارها و صداهای بلند می دهد. و ماهیت "رازگویی" و نیازخواهی" از میان‌می رود. اگرچه ‌"همنوا شدن" در مناجات نیز مطلوب و موثر است و نیز می دانم  که برخی از اذکار دینی مانند "اذان" دارای ویژگی اعلامی و شعاری است ولی ماهیت اصلی مناجات با"آرامگویی" درهم تنیده است . اگر دقت کرده باشید در سالهای اخیر بسیاری از ذکر ها و دعا ها و نیازخواهی ها با صدای بلند و خشن  خلوت ذهنی مناجات‌کننده را برهم می زند و جنبه معرفتی و عاشقانگی دعاخوانی را تضعیف می کند. 


۲- تبدیل دعا به مرثیه
مقوله مناجات، با مرثیه خوانی نیز درهم آمیخته است به گونه ای که گاهی دعاهای اعیاد و تحویل سال و یا حتی اعمال حج را با زمینه ی مرثیه خوانی به تصویر می کشیم. چند روز پیش خود شاهد بودم که در مراسم عمومی بدرقه حجاج، صوت بسیار سوزناک (روضه ی وداع) را از بلندگوهای عمومی پخش می کردند! در حالی که حج آهنگ مناجات با خدا است و برای خدا نمی توان و نباید مرثیه و مصیبت نامه خواند! یا همین متن دعای عرفه را که مناجات امام حسین (ع)با خدا است، مرثیه وار" می خوانند و‌ گریه می کنند در حالی که اساسا منقلب شدن و گریستن در "مناجات" با متاثر شدن و گریه در "مصیبت" تفاوت ماهوی دارد. شاید به این پدیده توجه نکرده ایم که در  سال های اخیر دعاخوانی با لهجه ی ‌مصیبت، ماهیت عرفانی دعاها را به شدت تحت تاثیر عواطف قرار داده و کارکرد معنوی و سازنده دعا را عوض کرده و عملا سهم مناجات را از سبد خوراک معنوی ما کاهش داده است.

  سید زین العابدین صفوی
 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
رنگ خدا
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
پنجره
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
متون اسلامی
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان