کد خبر: ۱۰۰۶۶
تاریخ انتشار: ۲۴ تير ۱۳۹۸ - ۰۰:۳۴-15 July 2019
محمدحسن بشرويه‌اي که بعدها خود را جليل ضياء بشرويه‌اي و پس از آن جليل فروزان‌فر و سپس بديع‌الزمان فروزان‌فر ناميد در سال ۱۲۷۶ شمسي در يک خانواده‌ي کُرد در بشرويه از شهرهاي خراسان زاده شد. پدرش آقا شيخ علي بشرويه‌اي از بزرگان منظقه‌ي بشرويه و از شاهران دوره‌ي مشروطه بود.
برخي تاريخ‌هاي ديگري را براي تولد فروزان‌فر روايت کرده‌اند. احمد مهدوي دامغاني نويسنده و پژوهش‌گر تاريخ تولد فروزان‌فر را سال ۱۲۸۰ شمسي مي‌داند. فروزان‌فر مقدمات را در همان بشرويه و نزد پدر و برادر بزرگ خود ناصر قدسي آموخته است و آن‌گونه که خود مي‌گويد بيش‌تر قرآن را در زمان طفوليت از بر کرده است.

فروزان‌فر در سن شانزده سالگي به شهر مشهد مي‌رود و در کلاس درس اديب نيشابوري حاضر مي‌شود و همين‌طور در درس روحانيان بزرگ آن زمان حاضر مي‌شود. فروزان‌فر حدود سال ۱۳۰۰ به تهران مي‌رود و تحصيلات خود را در مدرسه‌س سپهسالار ادامه مي‌دهد. فروزان‌فر در جواني در همين مدرسه نيز به تدريس مشغول مي‌شود.

پس از اين و در سال ۱۳۰۵ فروزان‌فر به معلمي در دارالفنون و دارالمعلمين عالي منصوب مي‌شود. بديع‌الزمان فروزان‌فر در سال ۱۳۱۳ به معاونت دانشکده‌ي معقول و منقول (الهيات) ِ دانشگاه تهران منصوب مي‌شود.

در سال ۱۳۱۴ است که هيئت مميزه‌ي دانشگاه تهران که از علي‌اکبر دهخدا، نصرالله تقوي و ولي‌الله نصر تشکيل شده است، تاليف ارزش‌مند فروزان‌فر که در حوزه‌ي زندگاني مولاناي بلخي است را بررسي مي‌کنند و به او گواهي‌نامه‌ي دکترا اعطا مي‌کنند.

اين‌گونه مي‌شود که در همان سال، فروزان‌فر به سِمَت ِ استادي ِ دانش‌سراي عالي و دانشکده‌هاي ادبيات و معقول و منقول دانش‌گاه تهران منصوب مي شود. فروزان‌فر از ابتداي تاسيس دوره‌ي دکتراي ادبيات فارسي در دانشگاه تهران، تدرس اين دوره را برعهده مي‌گيرد.

بسياري از دانش‌جويان نخبه‌ي ادبيات که بعدها منشا اثر بسياري در حوزه‌ي فرهنگ و ادبيات ايران بودند استاد راهنمايي هم‌چون بديع‌الزمان فروزان‌فر داشتند. بزرگاني مانند پرويز ناتل خانلري، دبيح‌الله صفا، عبدالحسين زرين‌کوب، غلام‌حسين يوسفي، محمدامين رياحي، قدم‌علي سرامي، سيد محمد دبيرسياقي، محمدرضا شفيعي کدکني، سيمين دانشور، جلال متنيني، سيد صادق گوهرين، منوچهر ستوده و منوچهر مرتضوي از جمله‌ي اين بزرگان نام‌آشنا هستند.

فروزان‌فر در سال ۱۳۴۶ از استادي دانشگاه بازنشسته شد اما همکاري او براي تدريس در دوره‌ي دکتراي ادبيات فارسي تا روزهاي پاياني عمر او ادامه داشت. فروزان‌فر مدتي نيز عضو مجلس سنا بود و در دوره‌اي نيز رياست کتاب‌خانه‌ي سلطنتي را برعهده داشت.

پس از تاسيس دانشگاه تهران در سال ۱۳۱۳، رشته‌اي به نام ادبيات فارسي در دانشگاه وجود نداشت و خواندن ادبيات فارسي همان بود که در مکتب‌خانه‌هاي قديم رايج بود که براي مثال گلستان سعدي . گاهي کليله دمنه در آن مکتب‌ها خوانده مي‌شد.

مهدي محقق، نويسنده و اديب در مورد نقش بديع‌الزمان فروزان‌فر در شکل‌گيري رشته‌اي به نام ادبيات فارسي در دانشگاه تهران چنين مي‌نويسد: «پس از تأسيس دانشگاه، دانشکده‌اي به نام ادبيات خوانده شد که شعبه‌اي از آن اختصاص به زبان و ادب فارسي داشت.

در اين دانشکده دو تن از استاداني که سابقە‌ي تحصيلات حوزوي داشتند، تدريس مي‌کردند: يکي بديع‌الزمان فروزانفر و ديگري جلال‌الدين همايي که اولي از حوزە‌ي علميە‌ي مشهد و دومي از حوزە‌ي علميەي اصفهان به دانش‌گاه راه يافته بودند.

بديع‌الزمان فروزانفر در مدت دو دهه تدريس خود موفق شد شاگرداني همچون محمد معين و ذبيحا‌لله صفا و پرويز خانلري را تربيت کند. اين نسل هر چند در عربيت و علوم اسلامي به پايە‌ي استادان خود نمي‌رسيدند ولي هر کدام يکي دو زبان اروپايي را مسلط و با زبان‌هاي باستاني نيز آشنا بودند.»

سيمين دانشور، از شاگردان بديع‌الزمان فروزان‌فر که خود رمان‌نويسي مشهور شد مي‌گويد که چيزي در ادبيات فارسي بعد از اسلام نبود که فروزان‌فر نداند. دانشور معتقد است که «از نظر معلومات و تدريس، استاد فروزان‌فر بي‌بديل بود.»

از آثار بديع‌الزمان فروزان‌فر مي‌توان به «سخن و سخنوران» اشاره کرد که کتابي است در شرح احوال و نقد و سنجش آثار ۵۵ نفر از نام‌آوران شاعري ِ قرن سوم تا ششم هجري. اين کتاب اول‌بار در سال‌هاي ۱۳۰۸ و ۱۳۱۲ در تهران به چاپ رسيد. شيفتگي ِ فراوان فروزان‌فر به مولانا جلال‌الدين محمد بلخي موجب شد که فروزان‌فر ۴۰ سال از عمر خود را صرف تحقيق در آثار و انديشه‌ي اين شاعر بزرگ کند.

البته تحقيقات و پژوهش‌هاي فروزان‌فر بسيار جامع و کثير است. منتخبات ادبيات فارسي (۱۳۱۳)، رساله در تحقيق احوال و زندگاني مولانا جلال‌الدين محمد مشهور به مولوي (۱۳۱۵)، تاريخ ادبيات ايران (۱۳۱۷)، فرهنگ عربي به فارسي (۱۳۱۹)، خلاصه‌ي مثنوي (۱۳۲۱)، زنده‌ي بيدار (حي‌بن‌يقظان)، اثر ابن طفيل (تصحيح) (۱۳۳۰)، احاديث مثنوي (۱۳۳۴)، کليات شمس (۱۳۳۶-۱۳۴۸)، معارف برهان‌الدين محقق ترمذي، (۱۳۳۹)، مناقب اوحدالدين کرماني (۱۳۴۷)، شرح مثنوي شريف در سه جلد (۱۳۴۶-۱۳۴۸) و … تعداي از آثار اين استاد برجسته‌ي ادبيات فارسي هستند.

در ۱۶ ارديبهشت ۱۳۴۹ فروزان‌فر بر اثر سکته‌ي قلبي در تهران درگذشت. او در باغ طوطي (صحن شاه‌عبدالعظيم) به خاک سپرده شد.
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان